Harde strijd om liefde en eer

'Zweepslag' bevat schitterende beschrijvingen van de jacht. (Trouw) Beeld
'Zweepslag' bevat schitterende beschrijvingen van de jacht. (Trouw)

Volgens de Fransman Bernard du Boucheron is het leven hard en kun je dat maar beter inzien. Die onsentimentele visie drukt hij wel uit in spannend en geraffineerd proza.

Ger Leppers

’Ik houd er nu eenmaal van zoveel inkomsten te hebben als mogelijk is,” zei de Franse schrijver Bernard du Boucheron een paar weken geleden in een interview. Het diende als verklaring voor het feit dat hij op zijn 66-ste niet met pensioen was gegaan, maar zich had laten benoemen tot directeur-generaal van een onderneming die de mogelijkheden moest onderzoeken voor een hogesnelheidstrein in de Amerikaanse staat Texas.

Eerder had hij al hoge functies bekleed in de luchtvaartsector, waar hij onder meer belast was met de verkoop van de Concorde, het legendarische Frans-Britse supersonische vliegtuig. Een mannetjesputter, kortom, ook al was de commerciële exploitatie van de Concorde een mislukking en is er van die hogesnelheidstrein in Texas naderhand niet veel meer vernomen.

In de literatuur debuteerde Boucheron door al die beslommeringen pas op zijn 76-ste, met de korte, maar prachtige roman ’Slangenkoers’, die was geschreven op een onverwisselbare eigen, trefzekere toon. Het verhaal speelde zich af in de ongenaakbare natuur van het hoge noorden. Om het boek te kunnen schrijven had de auteur nog snel even Noors geleerd. ’Slangenkoers’ werd bekroond met grote romanprijs van de Académie Française, en in verschillende talen vertaald, waaronder het Nederlands.

Dat Boucheron niet de schrijver van één boek is, blijkt uit zijn nu in het Nederlands vertaalde tweede roman, ’Zweepslag’. In Frankrijk verscheen trouwens dezer dagen alweer het vierde boek van de inmiddels 81-jarige – zijn met de Prix Goncourt de la Jeunesse bekroonde kinderboek tel ik dan niet mee –: ’Vue mer’, dat ook al zeer gunstig werd onthaald.

’Zweepslag’ is een liefdesroman die zich afspeelt rond de Eerste Wereldoorlog. De hoofdpersoon, de onbezonnen luitenant Hugo de Waligny, is een verwoed ruiter en jager. Zijn leven wordt dan ook beheerst door twee harde erecodes: die van het officierskorps en die van de jacht. Hij leeft in milieus waar de spitse en flitsende conversatie vaak een gestileerde vorm van floretspel is. Gevoelens mogen daarbij niet getoond worden. De eerste ontmoeting met het verwende, maar intelligente en geestrijke adellijke meisje Aella de Castellblanch heeft meer weg van een duel dan van een verleidingsscène.

Hoe Waligny haar uiteindelijk toch krijgt, hoe hij daarbij gedwarsboomd wordt door de vitale knecht Jérôme Harduin, bijgenaamd Zweepslag, hoe hij zich van deze rivaal ontdoet, en wat daarvoor zijn straf is, wordt door Boucheron zonder enige vorm van sentimentaliteit of gepsychologiseer en in een moordend tempo verteld, op een onaangedane, laconieke toon.

Veel wordt in het boek gesuggereerd in plaats van verteld, en het is, anders dan in zoveel boeken waarin alles voor je uitgespeld wordt, een verademing eens een schrijver te lezen die een zo onbekrompen beroep doet op je levenservaring, je inlevingsvermogen en je fantasie - een schrijver kortom die duidelijk vertrouwen heeft in de intelligentie van zijn lezers.

Daarbij bevat het boek schitterende beschrijvingen van jachtpartijen, dolle ritten te paard, moord en doodslag, en spannende conversaties vol onuitgesproken gevoelens. „De auteur,” zo schreef een Frans recensent, „beheerst de kunst om de wreedheid tot iets delicieus te maken.” Delicieus is de stijl van Boucheron inderdaad, en de wreedheid die hij beschrijft is niet gratuit, het is voor Boucheron één van de basisingrediënten van het menselijk bestaan. Eigenlijk is het echter juister om niet te spreken van de wreedheid - want die term omvat een morele component - maar van de hardheid, de meedogenloosheid die het leven nu eenmaal kenmerkt. Wie dat aspect van het bestaan te zeer miskent, loopt gevaar door het leven vermalen te worden.

De vertaling van Jan Versteeg doet in alle opzichten recht aan het kernachtige proza van Boucheron. De vonken springen er van af!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden