Benard Haitink en Emanuel Ax bij de BBC Proms in Londen. Beeld Chris Christodoulou

Klassiek & Zo Peter van der Lint

Haitink heeft gelijk: een vliegveld is een oord van verschrikking geworden

Emotionele, betekenisvolle dagen waren het. Bernard Haitink die gisteren als 90-jarige maestro afzwaaide in Luzern. Lorenzo Viotti die een dag daarvoor als 29-jarige debuteerde bij De Nationale Opera. De symboliek van ‘het stokje doorgeven’ gold hier zowel letterlijk als figuurlijk. Viotti was ooit deelnemer aan de dirigentencursus die Haitink sinds 2003 jaarlijks in Luzern gaf. Wat tijdens die cursussen vooral opviel, was dat er maar weinigen echt gekwalificeerd zijn. Lorenzo Viotti was volgens ­Haitink een van die weinigen.

Eigenlijk had het debuut van de nieuwe chef-dirigent van De Nationale Opera en het Nederlands Philharmonisch Orkest pas in september 2021 zullen plaatsvinden. Om de chef in spe toch nu al het seizoen te laten openen – als invaller – was veel kunst- en vliegwerk nodig. Vooral dat laatste. In een interview in Trouw vertelde Viotti dat hij binnen één week twaalf vluchten had gehad. Vliegwerk voor de kunst.

‘Het vele reizen, dat verafschuw ik’

Vorige week kwam het boek ‘Bernard Haitink – Dirigieren ist ein Rätsel’ uit. Daarin staan openhartige en uitvoerige gesprekken met Haitink over muziekmaken, macht, aversies, twijfels, over de orkesten waar hij mee werkte, en over het internationale muziekleven. En ook in dat boek gaat het even over vliegwerk. Haitink: ‘Het vele reizen, dat verafschuw ik, vooral vandaag de dag omdat een vliegveld een oord van verschrikking is geworden.’ 

Ik las die ontboezeming toen ik afgelopen maandag op weg was naar Londen om Haitink mee te maken in de Royal Albert Hall. De 90-jarige zou er zijn 90ste BBC Proms-concert geven. Zijn laatste. Maandag werd er op Schiphol gestaakt door het grondpersoneel van KLM. En hoewel ik in mijn eigen krant las dat de gevolgen van deze staking, en de volgende op woensdag wel meevielen, kun je daar op microniveau heel anders ­tegenaan kijken. De chaos op Schiphol was best groot.

Mijn oorspronkelijke vlucht werd alsnog geannuleerd toen het boarden al begonnen was. Alle rechtstreekse vluchten naar Londen zaten bomvol. Men kon mij op een vlucht naar Luxemburg meenemen, alwaar ik een aansluiting naar Londen zou kunnen nemen. Inmiddels waren we zeven uur verder, en toen de vlucht naar Luxemburg eveneens vertraagd werd, ben ik naar huis gegaan. Ik miste daardoor een uitvoering van Berlioz’ ‘Benvenuto Cellini’ met John Eliot Gardiner. Wel jammer, maar er zijn erger zaken.

Dan maar geen service 

Een dag later alsnog naar Londen op een vlucht die bijna niet ging, omdat de beveiligers inmiddels ook staakten en men niet met onbeveiligde trolleys vol drank en eten mocht vertrekken. De captain besloot gelukkig niet te wachten en liet de trolleys waar ze waren. Dan maar geen service aan boord. Had ik al verteld dat mijn koffer maandag ergens tussen Amsterdam, Luxemburg en Londen was verdwenen?

Met extra grote handbagage (een aardige én eerlijke KLM-medewerkster had me dat met klem aangeraden) kwam ik uiteindelijk in Londen. Net op tijd om Haitinks emotionerende afscheid daar mee te maken. Heel vroeg de volgende ochtend weer terug, en u voelt ’m al – weer staking in Amsterdam. Weer vertraging en weer chaos op Schiphol met toeristen die geen koffer hadden. Die heb ik zelf trouwens nog steeds niet, vijf dagen nadat die verdween. Haitink heeft gelijk: een vliegveld is een oord van verschrikking geworden.

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden