InterviewGuido Weijers

Guido Weijers over zijn oudejaarsconference: ‘We gaan live, dan voel je de bizarre omstandigheden beter’

Guido Weijers op een testdag voor de oudejaarsconference.Beeld Inge Van Mill

Corona is een plaag voor het theater, maar Guido Weijers krijgt er energie van. Hij maakt zich op voor een rauwe oudejaarsconference op een geheime locatie.

Het is een krankzinnige uitdaging: hoe breng je een oudejaarsconference op de planken als alle theaters op slot zitten? Door de lockdown kan cabaretier Guido Weijers zelfs niet meer optreden voor een schamele dertig man. Of toch wel?

Weijers lacht geheimzinnig. Hij geeft het niet zomaar op, dat is zeker. Nu hij zijn oudejaarsconference niet in de geplande theaters kan spelen, zoekt hij naar andere wegen. “We zijn deze week nog druk bezig met het testen van alternatieve locaties”, zegt hij aan de telefoon. “Ik kan er verder niet zoveel over zeggen, want het gevaar bestaat dat zo’n nieuwe mogelijkheid meteen weer uit mijn handen wordt getrokken.”

Het overkwam hem al eens in mei. Toen wilde hij zijn theaterprogramma opvoeren als een drive-inshow. Alle toeschouwers keurig in hun eigen auto, gezin bij gezin: 100 procent coronaproof. Toch schoten vijf gemeenten het plan direct af. Veilig was het wel, zeiden ze, maar niet volgens de regels. Weijers’ broek zakte ervan af. Vanaf juli mocht het ineens wel op veel plaatsen. Toen zat Weijers al op een ander spoor.

Rebelser geworden

Hij snapt dat zoiets tijd kost, maar zijn tijd is beperkt, zeker nu. Vandaar dat hij zijn lippen ditmaal stijf op elkaar houdt. Eerder opperde hij nog brutaal om de oudejaars op te voeren in een overvolle bouwmarkt. Dat kan helaas niet meer, want zelfs de kluspaleizen zijn nu dicht. Een kerk dan wellicht, zoals hij ook suggereerde? “Ik zeg niks”, houdt Weijers vol. “We gaan in elk geval iets rebelser te werk dan anders, dat kan ik wel verklappen. Je moet denken aan een plek waar sowieso veel mensen bij elkaar zijn. Een studentenhuis ofzo. Of de daklozenopvang.”

Tot het laatste ogenblik blijft het spannend, want de conference wordt dit jaar niet van tevoren opgenomen. Weijers heeft besloten om de 31ste live te gaan; RTL4 zendt de show rechtstreeks uit. Hoewel het zijn tiende oudejaars is, heeft hij het pas één keer eerder live gedaan, in 2017. Maar dit jaar kan het moeilijk anders, meent hij. “Als je het nu van tevoren opneemt alsof er niets aan de hand is, dan werkt dat niet. Het is ongeloofwaardig. Live is eerlijker. Mensen voelen dan beter hoe bizar de omstandigheden zijn.”

De cabaretier is nog volop aan het schuiven met de vorm van zijn voorstelling. Moet hij bijvoorbeeld vooral op de camera spelen of liever op de zaal? Dat laatste werkt normaal gesproken het beste. Maar als er slechts een handvol publiek zit, zou het weleens andersom kunnen zijn. Een kwestie van uitproberen.

Steampunk in plaats van lakschoenen

Visueel ligt er al wel veel vast, zoals blijkt uit enkele bühnefoto’s op Weijers’ website. Hij figureert er zwaar geschminkt in een stoer livreikostuum met hoge zwarte hoed. “Ik heb dit jaar een steampunk-stijltje”, licht hij toe. “Mensen kennen mij van de glimmende lakschoenen. Deze keer wordt het veel rauwer.”

En inhoudelijk? Eén grote coronashow? “Nog geen flauw idee”, zegt hij. Maar dat blijkt een grapje. “In de try-outs die ik tot oktober op anderhalve meter kon doen, zat nul minuten corona. Het virus heeft ons leven al genoeg overhoop gehaald, dacht ik. Op Oudejaarsavond willen mensen er juist even aan ontsnappen.”

Maar Covid-19 volledig negeren, dat voelde uiteindelijk toch geforceerd. Weijers doet er daarom alsnog iets mee, maar stevig ingebed tussen ander groot en klein nieuws van het afgelopen jaar.

Maradona komt voorbij, net als diverse Bekende Nederlanders die zich vergaloppeerden. Daarnaast pompt hij wat lucht in zwaardere onderwerpen, zoals de vrijheid van meningsuiting en het gepolariseerde Black Lives Matter-debat, waarin mensen elkaar zonder nuance wegzetten als ‘racist’ of ‘geitenwollensok’.

Voorvechter voor de theaters

Weijers vervulde de afgelopen maanden een opvallende rol als voorvechter van de podiumkunst. In een open brief aan premier Rutte en in een gesprek met minister van cultuur Van Engelshoven betoogde hij dat theaters meer ruimte moesten krijgen om de deuren weer te openen, uiteraard met inachtneming van de heilige anderhalvemeter. Hij riep theaters en collega’s op om meer creativiteit en lef te tonen. Waarom bijvoorbeeld geen publiek verspreiden over het podium of in de artiestenfoyer? Zelf kwam hij met zijn plan voor de drive-in-show. En in Den Bosch schoof hij drie theaterzalen tegen elkaar aan, uitkijkend op één podium; zo kon hij tegelijk voor drie keer dertig man optreden.

De strijdvaardigheid spat ervanaf. Waar dat vandaan komt? “Ik ben misschien iets meer dan mijn collega’s een ondernemer”, verklaart hij. “Het zit in mijn karakter om oplossingen te zoeken en anderen te helpen. De beperkingen maken extra energie en creativiteit in me los. Als het moeilijk wordt, schiet ik in de zesde versnelling. Dan wil ik bewijzen dat ik de kar kan trekken en iedereen veilig thuis kan brengen.”

Concreet heeft hij drie dringende vragen aan de overheid. Eén: is het buiten veiliger dan binnen? Zo ja, dan is hij bereid om in de vrieskou op te treden. Twee: hoe kun je het theater echt coronaproof maken? En drie: als blijkt dat een theater veilig is, geeft de overheid dan ook toestemming om open te gaan?

Gecontroleerd corona-experiment

Om de beleidsmakers op weg te helpen gaat Weijers half januari een test doen met het RIVM en TNO. Hij speelt dan voor vijfhonderd mensen in het Beatrixtheater in Utrecht, wetenschappelijk gecontroleerd. De ene helft van de mensen draagt een mondkapje, de andere helft niet; de ene helft houdt veel afstand, de andere helft minder. Alle bezoekers krijgen een sensor om te meten hoe dicht ze bij anderen in de buurt zijn geweest.

“Als daarna zwart op wit staat wat veilig is, moet de overheid die uitslag ook respecteren”, zegt Weijers. “De afgelopen tien maanden hebben ze zich niet van hun snelste kant laten zien. Ze zeiden dat er experimenten nodig waren om erachter te komen wat veilig was. Maar die experimenten hebben ze nooit gedaan omdat ze niet weten of ze die veilig kunnen uitvoeren. Dat is een vicieuze cirkel, ingegeven door angst.”

Zijn hoop is dat de theaterwereld dankzij wetenschappelijke garanties en met sneltesten aan de deur straks weer vlot kan opbloeien, zelfs nog voordat we het virus deze zomer onder de duim hebben.

Maar nu eerst de oudejaars. Weij­ers vindt het spannend. “Ik kan er enorm mee op mijn bek gaan. Maar niet geschoten is altijd mis. In deze tijden moet je op z’n minst probéren om oplossingen te vinden. Of ze werken, weten we 31 december.”

Uitzending op 31 december, 22.10 tot 23.30 uur, RTL4.

Lees ook:

Youp van ’t Hek staat voor zijn laatste: ‘Mensen snappen ironie niet meer’

Tuttigheid viert hoogtij, vindt Youp van ’t Hek. Zijn terugblik op 2020 staat bol van de relativering, belooft hij. Want iedereen neemt alles veel te zwaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden