null Beeld
Beeld

BoekrecensieNederlandse literatuur

Grote literatuur is Wouter Godijns nieuwste boek niet, wel iets om voortdurend bij te gniffelen

Godijn is een meester in het weergeven van de idiootste gedachten en associaties.

Wouter Godijn (1955) is een schrijver die alle mogelijke menselijke tekorten, ziekte, scheiding, ondergang, ja zelfs de dood, energiek en met een onverwoestbaar humeur tegemoet treedt, ook in zijn jongste roman Karina of de ondergang van Nederland. Neem dat laatste trouwens maar met een korreltje zout want het gaat voornamelijk over Karina, de ex-vrouw van een schrijver die verdacht veel op ­Godijn zelf lijkt.

We leven tien jaar van nu en ja, de zeespiegel stijgt ernstig, in Nederland is een foute populist aan het bewind en DWDD bestaat nog steeds, maar het zijn slechts decorstukken voor des schrijvers op de klippen gelopen huwelijk. Godijn is, al doet hij soms alsof, helemaal niet zo’n geëngageerd auteur; hij is vooral met zichzelf bezig, met het schrijverschap, de enige plek waar de ware vrijheid bestaat; zijn romans en gedichten hebben iets narcistisch zonder dat het stoort.

Ergens in dit boek schrijft de hoofdpersoon “dat schrijven zoals ik wilde schrijven, zoals het in mijn ogen de moeite waard was, niet voor mij was weggelegd. Ik zou nooit – en dan kwam er een rijtje namen van schrijvers die ik vereerde, tegen wie ik opzag. Ik zou nooit een van hen kunnen zijn.” Dus maakt hij van de nood een deugd en schrijft hij anders, een beetje in het wilde weg, met de geestigheid en de hypersensor die de-schrijver-ondanks-zichzelf eigen is.

Wouter Godijn Beeld
Wouter GodijnBeeld

Een soort subliem geouwehoer

Ik herken die houding wel, je zet je licht onder de korenmaat maar laat het toch zoveel mogelijk schijnen. Het resultaat is een soort proza dat vooral geestig is en opzichtig naar de lezer knipoogt. Je voelt dat het best ernstige zaken zijn die hij aansnijdt maar de humor en de verbeelding overheersen. Typerend voor Karina of de ondergang van Nederland zijn twee taferelen, een intense sekscène en een scène waarin de schrijver in elkaar wordt geslagen. Nogal fysieke scènes dus, in de een bereikt de schrijver een orgasme, in de ander belandt hij in het ziekenhuis. Scènes die je voor je zou willen zien maar Godijn overlaadt ze met zijn eloquente taalgebruik, het worden prachtige taalbouwseltjes, virtuoze stijloefeningen maar je ziet eigenlijk niet voor je wat er nou gebeurt. Het overdadige taalgebruik, de grappen, de afstandelijke registratie, het weglopen voor de realiteit, dat alles zorgt ervoor dat alles van taal en formuleringen wordt. Zo bijvoorbeeld terwijl hij gepijpt wordt: “Moest ik niet vragen of ze geen zin had in iets anders? Een kopje thee misschien? Engelse thee, maar als ze liever thee met een smaakje had was dat ook mogelijk. Of een glaasje melk.” Je zou het een soort subliem geouwehoer kunnen noemen.

Godijn is een meester in het weergeven van de idiootste gedachten en associaties, zijn hoofdpersonen worden niet meegesleept door gebeurtenissen maar door hun dartele kijk op de zaken en door hun taalgebruik. Surrealisme met een spruitjeslucht. Zijn gedoe met ex-eega Karina, maar vooral ook de slotscène waarin de schrijver in DWDD er allemaal incorrecte meningen uitflapt en ze vervolgens weer terugneemt, hebben iets hallucinants, maar dan light hallucinaties. Heel erg vermakelijk allemaal, zo’n schrijver die voortdurend over z’n eigen schouder meekijkt hoe hij zichzelf door van alles en nog wat laat meeslepen. Maar inderdaad, heel grote literatuur wordt het niet, wel iets om voortdurend bij te gniffelen.

null Beeld
Beeld

Wouter Godijn
Karina of de ondergang van Nederland
Atlas/Contact;352 blz. € 22,99

Lees ook:

Iets zieligs, iets smekends

Wouter Godijn gaat mopperend en kankerend op zoek naar het paradijs

O, even tussen haakjes

Humor houdt Wouter Godijns pessimisme draaglijk

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden