Opinie

Grappige verhollandste stripvariant op Oresteia

’Bloedverwanten’ van Moniek Merkx (nr. Oresteia van Aischylos) door Max.Suver Nuver. Tournee t/m 22-12. 015-2122977, 020-6277555 of www.tgmax.nl, www.suvernuver.nl

In anderhalf uur de hele trilogie van Aischylos erdoorheen jassen is knap. En nog grappig ook. Schrijfster/regisseuse Moniek Merkx heeft het naar onze eigen, recente vaderlandse geschiedenis overgeplaatst, de oorspronkelijke verhaallijnen sterk ingekort en er de ondertitel ’Een Hollandse Oresteia’ aan gegeven.

Zo zien we hoe Agamemnon, in plaats van uit de Trojaanse Oorlog, uit de Tweede Wereldoorlog huiswaarts keert en zich prompt weer als het haantje gedraagt.

Tot grote ergernis van Klytaimnestra, die als vrouw toch al zo lang moest wachten en bovendien haar oudste dochter Ifigeneia door Agamemnons toedoen verloor aan de oorlog. Geen wonder dat zij en haar minnaar op woensdaggehaktdag haar man een vergiftigde gehaktbal voorzetten.

Onder de argeloze kinderogen van Elektra en Orestes. Geen wonder dat dat tweetal zich pas, als ze volwassen zijn geworden, gaan realiseren wat er gebeurd moet zijn en in een flowerpowerroes moeder en minnaar, de moordenaars van hun vader, uit de weg ruimen. Geen wonder dat deze daad hen blijft achtervolgen, met talloze therapieën tot gevolg. Tot Elektra’s kinderen in de jaren negentig die traumatische ban proberen te doorbreken.

De samenwerking van Suver Nuver en jeugdtheatergroep Max. staat borg voor een voorstelling die heel direct is en behapbaar voor volwassenen en jongeren. Mooi is vooral hoe Merkx de sprongen in de tijd weet te vangen in de tijdgeest. De benauwde spruitjeslucht van de jaren vijftig in een knus volgepakte huiskamer, waar Agamemnon een ’Rokertje?’ aanbiedt en Klytaimnestra de Reviaanse appelbessenwijn en doppinda’s.

De anti-autoritaire jaren zeventig met blowen en vrije seks, met lange flodderhippiejurken en rokjes korter dan hotpants. De egojaren negentig, waar therapieën je diep deden duiken in jezelf en je achtergrond. In dit deel staat de speelvloer in no time vol met ploppers waaraan naambordjes van Tantalus tot Klytaimnestra, ofwel van alle gedoden in het wraakzuchtige geslacht der Atriden.

Dat Elektra’s kinderen daar opeens boos doorheen banjeren, en moeder en oom toeroepen nou ’ns met die zooi op te houden is een, wat de jeugd betreft, hoopgevend einde. En tegelijk heel onbevredigend. Hoezo was het voorgaande zo verkeerd? Het was toch geen wonder dat zij deden wat zij deden?

Met het snoeien in de trilogie, is ook alle tragiek verdwenen. Er is alleen luchtige vanzelfsprekendheid. Innerlijke tweestrijd ontbreekt, en daarmee de beklemming die nodig is om het publiek tot het angstige besef van een nooit eindigende vendetta te brengen. Dan werkt een catharsis niet als catharsis.

’Bloedverwanten’ is een dartele, oer-Hollandse toneelstrip, en toch stuitert na afloop de grinnik in je keel nog aan tegen de kwestie wat er met Ifigeneia aan de hand was, dat haar dood tot zo’n bloeddorstig geschil tussen haar ouders en vervolgens hun kinderen heeft geleid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden