Boekrecensie

Graag een eigen wc

Susin Nielsen schetst aangrijpend hoe armoede in de westerse wereld eruit ziet.

Ze is een van de fijnste buitenlandse ontdekkingen van de afgelopen jaren: de Canadese Susin Nielsen. Sinds 2016 zijn er in rap tempo vijf puike jeugdboeken van haar in het Nederlands verschenen, over welbespraakte underdogs in moeilijke omstandigheden.

Nielsen snijdt pittige thema’s aan, zoals armoede, criminaliteit en depressie, maar weet er met een droogkomische toon, filmische scènes en innemende personages toch telkens feelgoodboeken van te maken, zonder de ernst van de problemen te bagatelliseren - en dat is knap.

Dit alles geldt ook voor haar nieuwste, ‘Adres onbekend’, met een opvallend diverse cast: van een Aziatische schoolvriendin tot een homoseksuele donorvader. Slimme puber van dienst is dit keer de empathische Felix Knudsen (12), die met zijn moeder is opgepakt, omdat ze in een gestolen busje reden. Aan een agent biecht hij op dat ze er eigenlijk al vier maanden in wonen.

Wassen in de school-wc's

Wat volgt is een even geestige als hartverscheurende terugblik op hoe het zover is gekomen: een combinatie van tegenslag en het onaangepaste karakter van Felix’ moeder, die mooi reliëf krijgt. Uit hun situatie komen lukt niet, want zelfs een baantje als serveerster bij koffiebar ‘Bean There, Donut That’ (goeie!) houdt ze niet lang vol en om hulp vragen is haar eer te na.

Nielsen schetst een aangrijpend beeld van hoe armoede in de westerse wereld eruitziet: Felix heeft vaak honger, moet zich in alle vroegte in de school-wc’s wassen en ziet zijn moeder eten stelen en uit schaamte constant liegen.

Felix draagt dit alles zonder veel te klagen, maar soms wordt het teveel. Bijvoorbeeld als hij bij een klasgenootje thuis op een verwarmde toiletbril zit: “Opeens, zomaar vanuit het niets, prikten er tranen in mijn ogen. Ik verlangde zo naar een eigen wc.”

Goed getroffen is ook Felix’ loyale, maar groeiend kritische houding ten opzichte van zijn moeder. Over zijn ouders zegt hij: “Astrid en Daniel waren geweldige mensen… alleen waren ze geen geweldige ouders.”

Als Felix zich inschrijft voor zijn favoriete tv-spelshow en wordt geselecteerd, neemt het verhaal een niet zo originele ‘Slumdog Millionaire’-achtige wending: Felix hoopt met het prijzengeld aan de armoede te kunnen ontsnappen. Gelukkig is het wensvervullende slot niet té zoet.

Susin Nielsen
Adres onbekend
Vert. Lydia Meeder en Barbara Zuurbier Lemniscaat; 302 blz. € 15,95. Vanaf 12 jaar

Oordeel: geestig, hartverscheurend, goed getroffen.

In ons dossier boekrecensies vindt u een overzicht van de besprekingen van pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden