Review

Golijov verbindt culturen met geniale handgrepen

Amsterdam Sinfonietta en solisten olv Jorma Panula. Werk van Golijov en Ginastera, vr 6/6 Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. Uitzending: wo 25/6 op Radio 4, of streaming via www.radio4.nl/hollandfestival. Meer Golijov: zo 15/6, Muziekgebouw (’Ayre’); zo 22/6, Carré (Marcus-Passie).

Een van de centrale componisten tijdens het Holland Festival is Osvaldo Golijov (1960), de geboren Argentijn die hard op weg is een van de belangrijkste componisten van deze nog jonge eeuw te worden. Golijov woont tegenwoordig in Amerika, maar is van oorsprong een joodse Latijns-Amerikaanse zoon van Oost-Europese immigranten. Zo’n vleesgeworden smeltpot ver van huis spreekt tot de verbeelding van muziekschrijvers, die dankbaar gebruik maken van Golijovs ’drievoudige ballingschap’ om zijn muziek te duiden. Een moderne Mahler als het ware, maar dan met goede afloop.

Ballingschap, dat klinkt dramatisch, alsof Golijov zichzelf heeft afgesneden van zijn wortels, terwijl de componist juist allerlei soorten muziek omhelst. Hij legt met even simpele als geniale handgrepen verbindingen tussen culturen die duizenden kilometers of honderden jaren van elkaar verwijderd liggen, tussen hoge en lage kunstvormen die normaal gesproken niks met elkaar te maken willen hebben.

Is Golijov een eclecticus? Ongetwijfeld, maar zijn innige verstrengeling met alles wat sensueel klinkt maakt hem bovenal tot allesbehalve ontheemde representant van de global village.

Zijn grote doorbraak beleefde Golijov in 2000 met ’La Pasión según San Marcos’, de volks-ritualistische Marcus-passie die hij schreef voor een speciaal Bach-project waarvoor ook Sofia Gubaidulina, Tan Dun en Wolfgang Rihm waren gevraagd. Een tweede wereldwijde klapper maakte hij met zijn speciaal voor sopraan Dawn Upshaw gecomponeerde, aan popmuziek rakende liedcyclus ’Ayre’ (2004). Beide werken worden tijdens het Holland Festival uitgevoerd.

Onder kordate leiding van de onopgesmukte Finse dirigent Jorma Panula voerde Amsterdam Sinfonietta vrijdag in het Muziekgebouw voornamelijk vroeger werk van Golijov uit, naast de Nederlandse première van de Francis Ford Coppola-filmscore ’Youth without Youth’ uit 2007. De 78-jarige dirigent, pedagoog en componist Panula klimt overigens niet zo vaak meer op de bok. Hij wordt wel de ’onzichtbare hand’ genoemd achter een paar lichtingen illustere Finse dirigenten: Salonen, Franck, Oramo, Saraste en Vünskü komen allemaal uit zijn stal.

De tangoënde en nevelslierten opwerpende Sinfoniettas werden vrijdag bijgestaan door een troep solisten die net zo smaakvol bijeengeraapt was als de muziek van Golijov: een cimbalom-speler, een versterkte accordeon die klonk als een elektrische gitaar, een laptopjongen, een perzische viool en de weergaloze klezmer-klarinettist David Krakauer. Allemaal musici die eerder op Golijovs cd’s te beluisteren waren en die met hun sterke persoonlijke inbreng de door Golijov gewenste eigen draai aan de gecomponeerde noten gaven.

In de ’Youth without Youth Suite’ hoorde je Golijov op zijn sterkst: als beeldend componist die geen stijlmiddel schuwt om zijn verhalen zo sterk mogelijk over het voetlicht te brengen. Van een Mahler-adagio ging het naar oempa-ende poesta, huilende zigeunerdeunen en Hollywood-strijkers op vaseline. Het voluit spelende Sinfonietta schakelde moeiteloos tussen al die klanksferen. En liet in de machinaal ziedende finale van Ginastera’s expressieve ’Concerto per corde’ ook nog even zijn blikkerende tanden zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden