Review

Godfried de Grote

Een tweedelige tv-documentaire, een film over 'Erik', de zoveelste druk van 'Pieter Bas', een florerend aan hem en zijn werk gewijd genootschap - er kan niet worden gezegd dat Godfried Bomans, dertig jaar na zijn overlijden, reeds is vergeten.

Toch weigert een aantal onverbeterlijken Bomans als groot schrijver te beschouwen. Je hoort dan dat de Grote Roman in zijn oeuvre ontbreekt, dat hij zich te veel in zijn boeken verschuilt of dat een groot deel van zijn werk gedateerd is. Tegen dat soort diskwalificaties dient krachtig te worden opgetreden.

Daarom kan bekeringsijver niet genoeg worden toegejuicht en Edward Krabbendam werpt zich thans als overtuigd missionaris op. In één lange, ononderbroken aanklacht (zijn boekje is daarom meer 'pamflet' dan 'essay') beklimt hij de barricaden om voorgoed met de belagers van zijn held af te rekenen. Wie de discussie over Bomans' werk de laatste decennia een beetje heeft gevolgd, zal niet verbaasd zijn dat literatoren en critici als Harry Mulisch, Jeroen Brouwers en Kees Fens, maar opvallend genoeg ook Michel van der Plas, bevriend met Bomans en auteur van 'De jonge Godfried', het moeten ontgelden. Zíj, de zogenaamde geëngageerden van de roerige jaren zestig, worden door Krabbendam verantwoordelijk gehouden voor het conservatieve, burgerlijke stempel dat Bomans kreeg opgedrukt. Krabbendam houdt juist een pleidooi voor de recalcitrante Bo mans. Die opvatting staaft hij met enkele originele gezichtspunten: Bo mans als doodgraver van het Rijke Roomsche Leven, zijn kritiek op de tijdgeest en zijn strijd tegen het conservatieve [sic] onderwijs, om enkele voorbeelden te noemen.

Bomans' aanstaande biograaf, Gé Vaartjes -overigens ook al bète noire bij Krabbendam-, zou ze ten minste op hun houdbaarheid moeten onderzoeken. Maar tegelijkertijd maakt Krabbendam van menig 'slachtoffer' zo'n mateloze karikatuur en bezondigt hij zich aan zulke zonderlinge uitstapjes (tot en met de Amerikaanse inval in Irak!) dat zijn boekje op den duur gaat irriteren. Op die momenten verlang je naar Bomans' milde ironie.

,,Ik rust niet voor ik de zin gevonden heb die mijn bedoeling zo nauwkeurig en zo bondig mogelijk weergeeft. (...) Schrijven is schrappen.'' Had Krabbendam zich ook maar aan dat devies van zijn (en mijn!) grote schrijversvoorbeeld gehouden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden