Beeld -

Column Klein Verslag

Godfried Bomans vreesde dat hij de ballontocht niet zou overleven

De schrijver Godfried Bomans overleed in 1971, maar het had een haartje gescheeld of het was twintig jaar eerder al gebeurd. Bomans-biograaf Gé Vaartjes hield er pas een lezing over in Haarlem, de voormalige woonplaats van de auteur.

Een volgepakte Kennemer Boekhandel hoorde over die bijna fataal verlopen ballonvaart op Koninginnedag 1951. Het was het jaar waarin de NCRV de ­actie ‘Haak-in’ hield tegen kanker. “In Haarlem was men op het idee gekomen”, vertelde Vaartjes, “om die campagne te ondersteunen. Een heteluchtballon met een ‘Haak-in’-reclame zou opstijgen, met in het mandje de ­beroemde ballonvaarster Nini Boesman, een wethouder en een journalist.”

Maar helaas, de journalist – van het Haarlems Dagblad – werd ziek, waarna de krant Godfried Bomans optrommelde, wetende dat die altijd gretig inhaakte op avontuur. En zo reed de auteur rond vijf uur ’s middags naar het startpunt op het Bloemendaalse hockeyveld. “Ter plekke echter bleek”, vervolgde Vaartjes, “dat het drietal, alles bij elkaar, te zwaar was, waarna de wethouder, Geluk geheten, vertrok, en alleen Boesman en Bomans overbleven.”

Het reisje begon uiterst ontspannen. Bomans liet een briefje naar beneden dwarrelen met de tekst: wie dit vindt, mag het naar mijn huisadres sturen. Hetgeen ook gebeurde, want de biograaf trof het epistel aan in Bomans’ plakboek. Twee keer landde het duo, en de stemming zat er zo goed in dat nogmaals werd opgestegen. Tot duizend meter hoogte klommen ze met hun ‘Haak-in’-ballon. Toen was het tijd was om te landen. Op het strand kon dat niet, want daar was het die warme 30ste april 1951 te druk met mensen.

Daar begon de ellende

Iets buiten de bebouwde kom van Zandvoort dan maar? Ook dat lukte niet, een windvlaag belette het. Om een botsing met de watertoren te vermijden wierp Boesman vliegensvlug ballast af, waarna een volgende windstoot de ballon richting zee blies. “Daar begon de ellende”, sprak Vaartjes. “De ballon ging steeds meer dalen. Bomans gooide bij wijze van ballast zijn schoenen en jas in het water, maar het mocht niet baten. De mand landde in het ijskoude Noordzeewater, waar het tweetal zich vastklampte aan de touwen.”

Boesman wilde, volgens Vaartjes, wachten op hulp vanaf de oever, maar Bomans zag hoe de kust van Zandvoort steeds verder uit zicht verdween, en vond dat ze moesten gaan zwemmen. Het werd een barre tocht van een kwartier, waarbij de twee flink onderkoeld raakten. “Bomans maakte eerst nog een grapje: spring maar op mijn rug, Nini, als je het niet meer volhoudt. Maar hij raakte zelf eerder uitgeput.”

Strandtenthouders renden gekleed het water in om de drenkelingen met planken de wal op te trekken. “Daar raakte Bomans buiten bewustzijn, en na te zijn bijgekomen, barstte hij in tranen uit. Hij vreesde dat hij de tocht niet zou overleven, en had zich al op de dood voorbereid.” Een toegesnelde arts verstrekte medicijnen en cognac, waarna Bomans twee dagen later in het Haarlems Dagblad vertelde dat hij tijdens het avontuur zijn tabakszak was kwijtgeraakt. Het leverde hem twintig tabakszakken uit den lande op.

Een mooi verhaal van Gé Vaartjes, dat ­onderdeel zal uitmaken van zijn in 2021 te verschijnen Bomans-biografie. Het jaar waarin het een halve eeuw geleden zal zijn dat de auteur werkelijk stierf.

Willem Pekelder vervangt deze week Wim Boevink.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden