Schrijverscolumn Gerbrand Bakker

Gleiche Brüder, gleiche Kappen

Beeld Trouw

Lezing in Leipzig. Samen met Jan Konst en Marjolijn van Heemstra. Drie Stimmen uit de hedendaagse Nederlandse literatuur op de Literarische Herbst in Leipzig. Vliegen was nauwelijks een optie, dat gaat niet rechtstreeks vanuit Amsterdam en al helemaal niet vanuit Keulen/Bonn of Luxemburg. De trein dan, ook nog eens beter voor het klimaat. Vanuit Densborn, het dorp in het Kylltal op 12 kilometer van mijn huis, zou het zo’n acht uur duren. Overstappen in Trier en Mannheim.

Van tevoren besef ik dan al wat een toestand zoiets is: voor een half uurtje blablabla doen, zestien uur in een trein zitten. En het honorarium was ook al niet erg riant. Nou ja, je neemt een boek mee – ‘Wij en ik’ van Saskia de Coster – en een paar tijdschriften en natuurlijk is altijd de iPhone onder handbereik zodat je de hele dag Wordfeud kunt spelen.

De heenreis duurde negenenhalf uur omdat de trein die vanuit Mannheim vertrok een uur te laat binnen kwam rijden en – ongeschreven wet – als je eenmaal vertraging hebt, loopt die alleen maar op. Het is tegenwoordig bij de Deutsche Bahn een ongelooflijke puinhoop. Nooit, maar dan ook nooit, kom je op tijd ergens aan. De DB is nog veel erger dan de NS.

Een en één

Dat heeft dan tot gevolg dat ik woest aankom op de plek van bestemming. En die boosheid kan urenlang aanhouden, ik ben zo iemand die dat moeilijk los kan laten. Wat over het algemeen niet fijn is voor de organisatoren van een literair evenement. Pas toen ik samen met mijn moderator achter de tafel ging zitten en ik mijn werk moest doen, lukte het me mijn nors- en dwarsigheid van me af te schudden.

Er was me gevraagd een stukje in het Nederlands voor te lezen en daarna een langer stuk in het Duits. Ik las in het Duits voor dat ik tijdens een wandeling met de hond Pancho het dorp Lasel kon zien liggen en dat ik dat eerder niet kon zien: Wie das? Ganz einfach, weil inzwischen ein Streifen Wald von ungefähr anderthalb Metern Breite gerodet worden ist.

Huh?, dacht ik. Warte mal!, riep ik, en pakte het Nederlandse boek erbij: “Dat kan omdat er een strook bos van een meter of vijftig is gekapt.” Ik probeerde het uit te leggen, dat de vertaalster ‘een’ en ‘één’ niet van elkaar onderscheiden had, zodat er 48,5 meter bos verdwenen was in de Duitse versie.

Privacy voor honden

En, zei ik, “hebben jullie wel gemerkt dat ik in het Nederlands met de hond Simba liep en in het Duits met de hond Pancho?” Neu, dat hadden niet echt veel mensen opgemerkt. Nou, zei ik, “dat is omdat je in het Duits niet zomaar de namen van gewone mensen in een boek mag opschrijven, daar is hier een privacywet voor en voor je het weet, heb je een proces aan je broek.”

De zaal keek me wat glazig aan. “Ik wilde die strenge regels ook toepassen op de hond”, zei ik. Gleiche Brüder, gleiche Kappen.

De dag erop, in de trein – die me wonderbaarlijk genoeg een half uur te vroeg in Densborn bracht (omdat ik in Frankfurt uit een vertraagde trein stap­te en via Keulen verder reisde) – vroeg ik me af of ik voortaan de hele vertaling voor publicatie zou moeten lezen om zulke vreemde fouten te voorkomen. Bij de gedachte alleen werd ik al doodmoe, dus ik besloot die vraag met ‘nee’ te beantwoorden. Ik blijf een onwrikbaar vertrouwen hebben in al mijn vertalers. Meestal leveren ze prima werk af.

Gerbrand Bakker schrijft met Franca Treur om beurten een column over lezen, schrijven en het literaire leven. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden