Wat moeten we zien in... Gouda

Glaswerk: ontwerpen met een emmer en een schep

Atelier NL, ‘De ZandScheppers’, glas-in-lood uit ‘wild’ zand (detail), 250 x 130 cm, 2019. Beeld *

Elke week kiest Trouw uit een museum de blikvanger die we niet mogen missen. Vandaag: De ZandScheppers.

Geef kleine kinderen een emmertje en schep en ze zijn uren zoet, op het strand, in de duinen of de zandbak. Zand, wie is er niet mee opgegroeid? Het is vrijwel overal voorhanden en je kunt er de mooiste dingen van maken: zandkastelen en andere bouwsels, maar ook – gemengd met soda en kalk – objecten van glas. Zand is zand, denkt u misschien, maar het maakt nogal wat uit waar de zandkorrels vandaan komen. Er is een wereld van verschil tussen zand van de Maasvlakte bij Rotterdam of uit het Savelsbos bij Maastricht.

De ontwerpers Nadine Sterk en Lonny van Ryswyck van Atelier NL doen al jaren onderzoek naar dit materiaal. Met emmer en schep trekken ze erop uit om potjes met zand te vullen – naar duinen, stranden, wadden, rivieren, zandverstuivingen, bergen en groeves. Na de nodige experimenten slaagden ze erin ‘wild’ zand om te smelten in objecten van glas. Ze ontdekten dat zand van bijvoorbeeld Terschelling ander getint glas geeft dan dat van een zandverstuiving in Brabant. Dat komt doordat zand per streek verschillende samenstellingen heeft van ijzers en mineralen. Bij verhitting geven die wisselende kleuren af.

Restglas en vlakglas

Drie jaar geleden presenteerde het duo zijn eerste glasservies gemaakt van lokaal zand. Daarvoor hadden ze ook al servies gemaakt van klei uit diverse streken. Voor Museum Gouda maakten ze een glas-in-loodraam van resten die overbleven bij de productie van hun glaswerk. Sterk: “De grondstof van dat restglas komt van acht plekken, van Vlieland en Terschelling tot de Maasvlakte en Brabant. We hebben die omgesmolten tot vlakglas en daarvan het raam gemaakt.” De kleuren variëren van donkergroen tot heel lichtblauw. Er zit ook een voorstelling in verwerkt, gemaakt op basis van een geabstraheerde foto van de twee ontwerpers, met emmer en schep: de ZandScheppers. 

Het complete raamwerk.

Het raam – ook een knipoog naar de beroemde Goudse Glazen – is te zien op de tentoonstelling ‘Lage Landen’: een reis door vier eeuwen Nederlandse landschapsschilderkunst met werken uit het Rijks­museum in Amsterdam en de eigen collectie van het Goudse museum. De schilderijen tonen hoe gevarieerd het landschap is, van natte polders tot heidevelden en duinen. Met het glas-in-loodraam van ‘wild’ zand, ­opgegraven in alle hoeken van het land, is de Hollandse bodem ook ­letterlijk aanwezig.

De tentoonstelling ‘Lage Landen. Schatten uit het Rijks’ is tot en met 27 oktober te zien in Museum Gouda. 

Eerdere afleveringen van ‘Wat moeten we zien in...’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden