In het midden June, gespeeld door Elisabeth Moss.

De Serie

Gilead lijkt net iets te veel op onze eigen wereld

Mannen hebben in het dystopische ‘Handmaid’s Tale’ de macht, maar in het derde seizoen van de succesvolle serie draait alles om de vrouwen.

Blessed day! Christelijke extremisten hebben een coup gepleegd en regeren met strakke hand over de achtergebleven bevolking van het noordoosten van de VS. Gilead heet het nu. The Handmaid’s Tale is de veelbekroonde dystopische serie over de vrouwen van Gilead die begon in 2017 (gebaseerd op de gelijknamige roman van Margaret Atwood uit 1985), en waarvan nu de eerste afleveringen van het derde seizoen online zijn gekomen.

Gileads belangrijkste zorg is het voortbestaan van het menselijk ras: er is een vruchtbaarheidsprobleem. Daarnaast zijn de fossiele brandstoffen uitgeput, de samenleving is zoveel mogelijk klimaatneutraal geworden. Voor de voortplanting zijn de nog vruchtbare vrouwen heropgeleid tot handmaids, dienstmaagden. Die worden in huis geplaatst bij kinderloze bevelhebbers. Naar voorbeeld van het bijbelse verhaal van Rachel en haar dienstmaagd Bilha baren de handmaids de kinderen van de politici. Na de geboorte vertrekt de dienstmaagd naar een volgend echtpaar.

Herkenbare kostuums

Om de emotionele en fysieke problemen die dit systeem veroorzaakt zoveel mogelijk te vermijden, is een strak keurslijf uitgedacht dat onderdanigheid afdwingt. Vrouwen van alle standen dragen herkenbare, sobere kostuums. Hoofdpersoon is June, prachtig gespeeld door Elisabeth Moss, een voormalig boekenredacteur die in het begin van de serie haar entree als dienstmaagd maakt bij commandant Fred Waterford en diens vrouw Serena Joy. June heet vanaf dan Offred (van Fred); elke dienstmaagd krijgt de naam van haar meester. Net als in alle dictaturen is de taal gecensureerd en veranderd. Dienstmaagden begroeten elkaar met Blessed be the fruit, May the Lord open is het gewenste antwoord. Het mooie is: ook als kijker raak je daaraan gewend. Langzaam merk je wat ontbreekt: muziek, boeken, telefoons, internet, post. Zelfs pen en papier is maar voor een enkeling toegankelijk.

Op huishoudsters (‘Martha’s’) en dienstmaagdbegeleiders (‘tantes’) na mogen vrouwen niet werken. Flashbacks naar June’s eerdere gezinsleven laten zien hoe het werkende vrouwen steeds moeilijker werd gemaakt, het moederschap werd verheerlijkt, abortussen verboden. Openlijke homoseksualiteit en rebellie wordt in Gilead bestraft met ophanging of steniging. Hoewel de mannen alle macht hebben, draait het in de serie om de vrouwen, en die spelen glansrollen. 

Fictieve dictatuur

Tante Lydia (Ann Dowd) speelt haar complexe rol prachtig, en ook Serena Joy (Yvonne Strahovski) is fascinerend: een hoogopgeleide, ambitieuze vrouw die worstelt met de gevangenis die ze voor zichzelf heeft gebouwd. June blijft ondanks vluchtmogelijkheden in Gilead, vastbesloten dochter Hannah weg te krijgen, een doel dat haar steeds strijdbaarder maakt. De trailer van dit seizoen eindigt mysterieus met een shot van June en Serena rokend bij een zwembad, de twee koppige vrouwen die elkaars bloed wel konden drinken. Dát er iets gaat veranderen is wel duidelijk.

Bij pro-abortusmanifestaties in de echte wereld droegen de demonstranten in Buenos Aires en in de VS het meest herkenbare kostuum uit de serie: rode mantels en een witte hoofdkap, de kostuums van de dienstmaagden. Maar toen reality-ster en handmaidsfan Kylie Jenner vorige week de bezoekers van een handmaidsverjaardagsfeestje organiseerde, kreeg ze het halve internet over zich heen. De angstaanjagende fictieve dictatuur heeft regels die volgens sommige blanke heteroseksuele mannen én vrouwen een effectieve maatregel zouden zijn in de echte wereld, daar mag je geen grappen over maken. Under his eye.

The Handmaid’s Tale is te bekijken op Videoland.

In ‘De Serie’ wordt iedere week een serie of podcast besproken die te zien is op tv, Netflix of ergens anders. Andere afleveringen vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden