De podcast

Gevangenen vertellen in plat Nederlands fraai over hun eigen leven

Gevangeniscel in Veenhuizen.Beeld ANP

Ruwe bolsters die hoffelijk blijken te zijn. Marjolein Knol laat gevangenen in Veenhuizen hun verhaal doen, zonder dat zij zich bespied voelen.

Als hij een boom ziet, dan gaat hij er tegenaan pissen. Dat heeft Harry met zichzelf afgesproken. Dus als hij voor het eerst de luchtplaats van de gevangenis in Veenhuizen opstapt, doet hij zijn gulp open en laat het klateren tegen de eerste de beste boom daar. “Ik had toentertijd jarenlang geen bomen gezien. Ik droomde er gewoon van.”

Zo begint de zevendelige serie ‘Binnen de muren’. Maakster Marjolein Knol (1991) kwam, naast haar gewone werk als verslaggever bij RTV Drenthe, maandenlang over de vloer bij de gevangenis in Veenhuizen. De bewoners en bewaarders zijn trots op de omstandigheden in de ­gevangenis, met ruime groene luchtplaats en ervaren personeel.

Zeven pareltjes

Harry heeft voor hij naar Veenhuizen werd overgeplaatst jarenlang elders in een gesloten regime gezeten. “Die mensen snapten het wel”, zegt hij over de bewakers die het wildplassen door de vingers zagen. “Ik ging van iets heel heftigs naar iets heel moois. Nu hoef ik dat niet meer te proberen, hoor.”

Knol heeft zeven pareltjes van elk ruim een kwartier afgeleverd, de verhalen zijn openhartig, schokkend maar ook ontzettend grappig en vakkundig gemonteerd. Zo wordt de anekdote van Harry ondersteund door een geluid dat doet denken aan een fris bergbeekje, wat de luisteraar alleen maar breder doet glimlachen.

De landerigheid van het gevangenisleven wordt benadrukt door klassieke vioolmuziek die nog minutenlang doorgaat als de gevangen als zijn uitgesproken. Die zijn veelal goed in staat om in plat Haags of Rotterdams hun leven beeldend te beschrijven.

Knol zelf heeft een prettige, bedeesde vertelstem, die mooi contrasteert met de stemmen van de ruwe bolsters. Ze zijn hoffelijk. Als iemand een condoom in Hans’ cel gooit, terwijl ze in gesprek zijn, reageert hij verontwaardigd en spreekt de dader er als Knol weg is op aan.

Sla z’n smoel in mekaar

Waarvoor ze vast zitten, vertellen ze soms wel en soms niet. Hans is er kort over: “Doodslag”. Hij is opgegroeid in een milieu ‘waar de kogels je om de oren vliegen’. “Ik heb mijn kinderen op dezelfde manier opgevoed. Als je ruzie krijgt, timmer er maar op los. Pak een eind hout en sla z’n smoel in mekaar, maakt niks uit. En je ziet waar het je brengt. Waar je niet al te lang wil wezen.”

De drie makers, behalve Knol een regisseur en een technicus, weten de voordelen van dit journalistieke medium optimaal te benutten. De gedetineerden voelen zich onbespied en durven veel te zeggen. Zo wijst Hans fluisterend op het verboden mobieltje dat hij in zijn cel heeft. Niemand die het ziet immers.

In een latere aflevering krijgt het mobieltje vervelende gevolgen voor Hans, laat Knol dan al weten. Zo’n cliffhanger hier en daar maakt dat je meteen de volgende aflevering aan wil zetten.

Het is opvallend dat er alweer een ijzersterke podcast wordt afgeleverd door een regionale omroep. Eerder won journalist Maarten Dallinga van Omroep Gelderland al een Tegel, een belangrijke journalistieke prijs, voor zijn serie over mannenont­moetingsplekken. De enige kritiek op Binnen de muren is dat het na ­zeven afleveringen al is afgelopen. Knol mag veel langer door met haar verhalen uit de Drentse bajes.

Binnen de muren is te beluisteren via onder meer rtvdrenthe.nliTunes en Spotify.

'De podcast’ is onderdeel van onze rubriek ‘De Serie’, daarin wordt om de week een serie of podcast besproken die te zien is op tv, Netflix of ergens anders. Andere afleveringen vindt u hier.

Lees ook: 

Wat gebeurt er op de homo-ontmoetingsplekken in Gelderland? 

Luister naar de verhalen van de mensen die op dit soort parkeerterreinen komen in ‘Anoniem intiem’ een vijfdelige podcastserie van Omroep Gelderland.

Waarom deze drie vrouwen een podcastrevolutie willen

Een interview met de drie  Belgische makers van de bejubelde podcast Bob. ‘Met iets kleins en persoonlijks hopen we iets groots te vertellen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden