Gestruikeld in een Engelse beeldentuin

Britse beeldhouwkunst heet een begrip te zijn. Dat indachtig heeft het Noordbrabants Museum in Den Bosch de nieuwe vleugel ingericht met Britse beelden, waarbij ook aandacht wordt besteed aan maquettes en voorstudies. Ze zijn afkomstig uit een collectie, die is ondergebracht in een park op het Engelse platteland. Daar zijn ze alleen tijdelijk te zien. 'Sculpture at Goodwood', zoals het particuliere initiatief heet, streeft ernaar de beelden te verkopen. Met als gevolg dat tentoonstellingen die op basis van het aanwezige materiaal in het park worden samengesteld, steeds een wisselend karakter hebben.

Bij het zien van de Bossche presentatie bekruipt je het gevoel dat je net niet die beeldhouwkunst ziet die je doorgaans voor ogen staat bij het horen van de uitspraak dat 'Britse beeldhouwkunst een begrip is'. Want om welke sculpturale kunst gaat het als er sprake is van dat begrip? Moet je denken aan de klassiek-modernen als Henry Moore, Barbara Hepworth of Lynn Chadwick? Of aan in leven zijnde beeldhouwers als Tony Cragg, Richard Deacon, Anish Kapoor en Nicolas Pope die Engeland steevast op mondiaal niveau naar voren schuift. En dan is er de nieuwste generatie 'jonge honden' als Damien Hirst, Edward Lipski, Anthony Gormley en Sarah Lucas. Die lichting heeft de Britse beeldhouwkunst weer helemaal terug in de belangstelling gebracht.

De eerste teleurstelling die je op de tentoonstelling overvalt, is dat je van de hier genoemde namen geen werk aantreft. Er worden weliswaar beelden en tekeningen getoond van Anthony Caro, Andy Goldsworthy, William Tucker en David Mach, maar hun werk overtuigt niet echt. Waarschijnlijk komt dat omdat Goodwood anders te werk gaat dan een doorsneemuseum: het koopt niet aan, maar vraagt de uitverkoren beeldhouwer een werk voor de tuin te maken, op grond van tevoren ingeschatte kwaliteit. Wie aankoopt, weet wat er is gemaakt, maar bij opdrachten als deze kan het anders uitpakken. David Mach bijvoorbeeld laat zien dat hij zijn inlevingsvermogen dat hij ooit voor zijn installaties aanwendde, volledig heeft verloren. Het uit klerenhangers samengestelde beeld op het voorplein van het Noordbrabants Museum is zo banaal als maar kan. Ook Andy Goldsworthy die op zijn best is in installaties in de vrije natuur, stelt in Den Bosch teleur. Of neem Anthony Caro, ooit een van de Britse 'uitvinders' van het abstracte minimalisme, die nu niet verder komt dan wat figuratieve naaktstudies, waarop hij zich totaal heeft doodgekauwd.

Het zijn onbekende namen die op de tentoonstelling prikkelen, die aanzetten tot een nadere kennismaking. In dat verband mogen de namen genoemd worden van Laura Ford, Nigel Ellis, John Davies en Ellis O'Connell, al bekruipt je bij hen ook het gevoel met een Cragg- of Tucker-derivaat te maken te hebben.

Bovendien blijkt uit deze presentatie nog een extra tekortkoming die ervoor zorgt dat een dergelijke tentoonstelling nooit helemaal representatief kan zijn voor het begrip Britse beeldhouwkunst: omdat elk beeld in de open lucht moet komen te staan, zijn kwetsbare installaties en objecten voor binnen bij voorbaat uitgesloten. Beelden voor buiten zijn samengesteld uit duurzame, harde materialen.

Dat nu staat de nieuwe generaties van ruimtelijk werkende kunstenaars niet aan. Zij werken graag met vergankelijke materialen (textiel, karton, wassen) waar het weer geen vat op moet krijgen.

De presentatie van 'Sculpture at Goodwood' is geen staalkaart van Britse beeldhouwkunst geworden. Om dat te bereiken hadden de Britten met een museale opvatting naar hun eigen kunst moeten kijken. Nu zit je met het gevoel met de verkeerde keuzes op het verkeerde moment naar de verkeerde kunst te kijken. Dat doet de Britse beeldhouwkunst geen goed.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden