Gericht adverteren wordt steeds normaler

Ook op televisie krijgen we straks steeds meer gepersonaliseerde reclameboodschappen te zien. Beeld COLOURBOX

Na Google en Facebook gaat ook KPN advertenties op maat aanbieden. Op televisie. 'Onherroepelijk worden reclames almaar gerichter op de interesses van de consument.'

Gauw gekeken wat een Barbie kost op internet? Plots verschijnt er op iedere website die je bezoekt reclame voor roze kinderspeelgoed. 'Klassieke muziek' als hobby aangevinkt op Facebook? Ineens staan advertenties van 'Het Concertgebouw' tussen de berichten in je tijdlijn. En wie een YouTube-video over Parijs heeft bekeken wordt online pardoes geconfronteerd met hotelletjes in de Franse hoofdstad.

Binnenkort krijgen consumenten dat soort gepersonaliseerde advertenties niet meer alleen op internet voorgeschoteld. KPN en Talpa Network starten volgende maand een proef waarbij tv-kijkers reclames te zien krijgen die zijn afgestemd op hun kijkgedrag en gegevens als adres, leeftijd en abonnementen op zenderpakketten. Onherroepelijk worden reclames almaar gerichter op de interesses van de consument toegespitst, stelt Peter Verhoef, hoogleraar marketing aan de Rijksuniversiteit Groningen. "Stel je voor, wanneer smartphones, tablets, computers en de tv eenmaal aan elkaar zijn gekoppeld, kunnen bedrijven de gegevens die zij van gebruikers hebben combineren en zien we enkel nog advertenties op maat voorbij komen."

Verdienmodel

Dat kunnen mensen eng of indringend vinden, zegt hij, maar reclame hoort er simpelweg bij op internet. "Het is het verdienmodel van veel websites, waarvan we het gros gratis gebruiken. Ik zie gepersonaliseerde reclameboodschappen als win-win: als ik dan toch advertenties zie, dan liever voor producten en diensten waar ik iets aan heb. En de adverteerder schiet niet langer met hagel in de rondte, maar kan zijn doelgroep direct aanspreken."

Toch moeten overheden, consumenten, techbedrijven en adverteerders de grenzen van de specifieker wordende marketingtechnieken bewaken, erkent de hoogleraar. Want hoewel gebruikers sinds de nieuwe Europese privacyverordening van mei meer zeggenschap hebben over de eigen gegevens, is de kluwen van regels complex en zijn er nog altijd grijze gebieden.

Vincent Böhre, directeur van privacyorganisatie Privacy First is het met Verhoef eens. "In de nieuwe wet staat bijvoorbeeld dat bedrijven toestemming moeten vragen om gegevens te verwerken. Dat akkoord moet vrijelijk en geïnformeerd worden gegeven, en er moet specifiek worden aangegeven wat er met jouw data gebeurt."

"Maar als het bedrijf je toegang weigert als je op 'nee' klikt of stelt dat je data voor 'marketingdoeleinden' wordt gebruikt, in hoeverre voldoet het dan aan de regels? De wet is op verschillende manieren te interpreteren. Bovendien vraag ik me af of consumenten de privacyvoorwaarden kritisch overwegen. Er wordt om de haverklap om je toestemming gevraagd; ook ík klik vaak achteloos op 'ok'."

Grenzen

Zodoende zoeken techbedrijven de grenzen op. En ze gaan eroverheen: Facebook raakte deze week opnieuw in een privacyschandaal verzeild toen uitkwam dat het bedrijf 06-nummers, die gebruikers hebben gegeven om hun account beter te beveiligen, misbruikt voor het persoonlijker maken van reclames. Ook blijkt het netwerk de adressenboekjes die gebruikers delen met Facebook, te koppelen aan informatie van adverteerders. Hoe je het ook wendt of keert, stelt Böhre, dat mag absoluut niet.

"Die overtredingen vallen duidelijk buiten het grijze gebied. Maar we moeten ook scherp blijven als bedrijven zich daarbinnen bevinden. Wat betreft persoonlijke advertenties bevinden we ons in een stroomversnelling: reclame wordt steeds gerichter. Dat is niet te voorkomen. Wel hebben we als consument, politicus en adverteerder in de hand binnen welke kaders die ontwikkelingen plaatsvinden. We moeten de wetten blijven aanscherpen."

Lees ook:

Facebook weet ook veel over niet-gebruikers

Het is niet zo dat je uit het vizier blijft als je niet op Facebook zit. Via de zogeheten facebook-pixel verzamelt het bedrijf data opallerlei andere websites.

Bye Bye Facebook? Zo makkelijk kom je er niet vanaf

De één twijfelt nog, de ander is al weg. Steeds meer gebruikers verlaten Facebook. Maar hoe doe je dat precies?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden