Beeld *

Taal Peter-Arno Coppen

Gerechten vergezeld door bieren en wijnen

In een reclamefolder van een restaurant las ik: ‘De heerlijkste gerechten, met zorg samengesteld en vergezeld door een brede selectie bieren en wijnen’. Mijn taalgevoel bleef haken achter ‘vergezeld door’. Ik zou zeggen ‘vergezeld van’, maar hoe zit dat? Je kunt toch zeker wel zeggen dat een brede selectie bieren en wijnen die heerlijkste gerechten vergezellen, dus bij de lijdende vorm zou je best het onderwerp in een doorbepaling moeten kunnen krijgen.

De taaladviesliteratuur en het hedendaagse woordenboek helpen mij niet veel verder. Die geven gewoon drie mogelijkheden: ‘vergezeld door’, ‘vergezeld van’ en ‘vergezeld met’.

Het oudere ‘Woordenboek der Nederlandsche Taal’, uit de negentiende eeuw brengt wat meer helderheid. Dat noemt ‘vergezeld zijn door’ als een vorm die voornamelijk bij personen wordt gebruikt. De andere twee, ‘van’ en ‘met’, komen doorgaans voor in combinatie met ‘gaan’ (‘gaat vergezeld van’). Het woordenboek signaleert dat er bij ‘van’ vaak sprake is van een of ander oorzakelijk verband. Dus iets als ‘de bliksem ging vergezeld van harde donderklappen’. In dat geval zou je geen ‘met’ kiezen.

Onderscheid verdwenen

Vandaag de dag lijkt dat subtiele onderscheid grotendeels verdwenen. De vorm met ‘met’ lijkt me al helemaal uitzonderlijk, en de vorm met ‘gaan’ komt maar in een paar combinaties voor (alleen ‘gepaard gaan met’ schiet me nu te binnen).

‘Vergezeld zijn door’ is de gewone voltooide tijd van ‘vergezeld worden door’. Je kunt voorspellen dat deze vorm het uiteindelijk zal winnen van de andere.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden