Gerbrand Bakker krijgt een bod uit het buitenland

Gerbrand Bakker Beeld Olivia Ettema

Met een beetje hard werken en talent en geluk krijg je een boek gepubliceerd. Timing maakt daar waarschijnlijk ook deel van uit. Hoe dan ook: er zijn meerdere factoren in het spel. 

Goed, dan is het boek er. Vanaf dat moment komen er allerlei andere factoren bij kijken: goede of slechte of welwillende besprekingen, het onuitsprekelijke geluk door vier boekverkopers in ‘DWDD’ uitverkoren te worden tot Boek van de Maand, de bereidheid van boekhandelaren je boek in te willen kopen, eventuele promotiestunts van de uitgever en - misschien wel de meest bepalende factor - de onzichtbare en niet te sturen of regisseren buzz, die er rondom een boek kan ontstaan.

Nog weer andere factoren bepalen of je boek eventueel vertaald gaat worden. Een van die factoren is het bekroond worden met een belangrijke prijs. Dat doet buitenlandse uitgevers de oren spitsen. In Frankfurt, waar elk jaar in oktober een van de belangrijkste boekenbeurzen ter wereld plaatsvindt, proberen uitgevers uit alle windstreken hun boeken te verkopen aan buitenlandse uitgevers. Er wordt daar ook veel geborreld en gefeest en ik krijg elk jaar wel via mijn uitgeefster de groeten van verschillende buitenlandse uitgevers. Want ik heb het geluk gehad dat al mijn boeken in verschillende buitenlanden zijn vertaald, en nóg meer geluk - en wéér meer verkopen aan andere buitenlanden - door een aantal internationale literaire prijzen toegekend te hebben gekregen.

Enorme deceptie

Het kan gebeuren dat een andere uitgever dan je gebruikelijke een bod doet op een boek dat nog vertaald moet worden. Zo kregen we ooit een aanbod van Penguin in Amerika. Ik hoefde geen moment na te denken en liet mijn oorspronkelijke uitgever (Archipelago uit New York) als een baksteen vallen. Penguin! Je eigen boek als Penguin-boek! Het werd een enorme deceptie. Het boek deed niet wat ze ervan verwachtten en toen werd ik op mijn beurt tamelijk hard door middel van een mailtje gedumpt. Vervolgens had Archipelago geheel terecht geen zin meer het derde boek uit te geven. Ik heb nog een stuk of wat andere ervaringen met het wisselen van buitenlandse uitgeverijen en dat pakte steeds niet goed uit.

Mijn debuut ‘Perenbomen bloeien wit’ is het minst vertaald. Duits, Spaans en Catalaans. Op de een of andere manier vinden buitenlandse uitgeverijen het een ‘lastig’ boek, zo’n boek tussen kinder- en volwassenenboek in. Dat kan ik wel begrijpen. Maar sinds de afgelopen Buchmesse in Frankfurt is er een bod, uit Frankrijk. Van een andere uitgeverij dan Gallimard, waar tot nu toe al mijn boeken zijn uitgekomen. Gallimard kreeg daar lucht van en is nu ook met een bod gekomen. (Stelt u zich trouwens van een bod niet al te veel voor, het gaat niet om duizenden euro’s.)

Eerst kreeg ik een lange brief van de uitgever van de nieuwe uitgeverij. Belangrijk punt daarbij is dat hij tot voor kort de uitgever buitenlandse fictie van Gallimard was. Mijn uitgever, dus. Vervolgens kreeg ik een nóg langere brief van de nieuwe uitgeefster van Gallimard, die ik nog nooit ontmoet heb. Allebei roemen ze het boek, allebei geven ze aan het dolgraag uit te willen geven, allebei beroepen ze zich op de gezamenlijke historie.

Ik heb me na de negatieve ervaringen met het wisselen van buitenlandse uitgeverijen voorgenomen dat nooit weer te doen. Maar nu zit ik in een totaal nieuwe situatie: blijf ik trouw aan mijn oude uitgever (bij een nieuwe uitgeverij) of blijf ik trouw aan mijn oude uitgeverij (met een nieuwe uitgeefster)? Nogal een dilemma. Tijd voor een goed gesprek met mijn Nederlandse uitgeefster. Die ik overigens al dertien jaar hondstrouw ben.

Gerbrand Bakker schrijft met Franca Treur om beurten een wisselcolumn over lezen, schrijven en het literaire leven.

Lees ook:

Franca treur: Zeuren hoort bij opiniëren, niet per se bij vrouwen

Het komt niet vaak voor dat je feedback krijgt over hoe je op anderen overkomt, dus ik ging er even voor rechtop zitten. Positieve achterdocht was goed, want dan onderzoek je de dingen achter de dingen, daar kwam het op neer. Nou goed. Een compliment is een compliment.

Gerbrand Bakker: Leve de Jan Wolkersprijs

Een boek van mij, ‘Rotgrond bestaat niet’, was genomineerd voor de Jan Wolkersprijs. In de aanloop naar de prijsuitreiking werden alle boeken in het radioprogramma ‘Vroege Vogels’ behandeld. Nu ben ik zelf niet zo’n enorme vroege vogel, dus ik miste het item over ‘Rotgrond bestaat niet’. Om eerlijk te zijn: ik ken het programma niet. Ik luister eigenlijk nooit naar de radio.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden