null Beeld

ColumnKelli van der Waals

Genoeg over mij, wat vindt u van mij?

Kelli van der Waals

Gefeliciteerd, sociaal internet. Er is een manier om in te zien hoe bespottelijk je eigenlijk bent, en een beetje zelfreflectie is weleens gezond voor je. Maar dan niet van het soort dat je altijd najaagt, namelijk dat je in de smartphone-spiegel kijkt en duizenden bewonderende ogen ziet terugstaren naar jouw geweldigste zelf. Pure aanbidding, liefde, ontzag, verafgoding en respect, zoals jij dat ook voor jezelf hebt – of niet, maar dan des te meer reden om het op sociale media te zoeken.

Deze spiegel is anders dan je Instagrampagina, het is een Twitteraccount genaamd How Can I Make This About Me? (ondertitel: ‘Genoeg over mij, wat vind jij van mij?’). Hier wordt met min of meer dagelijkse tweets gewezen op het stuitende narcisme van de mens, en hoe natuurlijk dat online wordt tentoongespreid.

We zien er Heleen van Royen, die in een strak om haar boezem gespannen tanktop verklaart dat vrijdag haar favoriete dag is, omdat ze dan op kleinzoon Spencer past. Met één hand houdt ze zwoel haar lokken uit haar selfie-smoel. Het onderwerp van de post, Spencer, is niet te bekennen.

Zelfpromotie

We zien een influencertype dat haar superplat getrainde buik toont met ‘Zin in patat’ als bijschrift. Mensen die de ellende in Afghanistan gebruiken voor zelfpromotie, door te vertellen hoe erg ze het vinden, of dat ze iets hebben gedoneerd. Een fotograaf in de Amsterdamse Waterleidingduinen die niet de duinen, maar zichzelf en zijn camera fotografeert. Twitteraars die de prestaties van topsporters aanpakken om te delen dat ze weleens naast ze hebben gestaan in de rij voor de kassa.

Hoe het zover kon komen? Nu ja, het individu is natuurlijk de spil waarom de online wereld draait. Van begin af aan was het één grote zelfpublicatie-oefening, van e-mail tot eigen websites en tieners die blogden over hun diepe zielenroerselen. Toen in de loop van het vorige decennium opeens het hele internet moest worden gevuld voor niet teveel geld, werd de oplossing gevonden in jonge schrijvers die over zichzelf schreven. Het was wel de bedoeling dat er ook op die verhalen werd geklikt, dus sharing werd algauw oversharing (‘Ik werd verliefd op mijn biologische vader’), in een stroming zo overweldigend dat online magazine Slate in 2015 begon te spreken van het first person industrial complex.

Jezelf verkopen

Fantastische term, die vanzelfsprekend ook te betrekken is op sociale media, waar we niet anders doen en bijna ook niet anders kunnen. Het is welhaast een vereiste jezelf daar te verkopen, wil je wat voorstellen in deze wereld, of überhaupt een beetje voortgaan. Je moet jezelf laten zien. En dat is lastig nu andermans aandacht zo versnipperd en ongrijpbaar is. Dus zit er niets anders op dan jezelf bij elke gelegenheid de vraag te stellen: hoe kan ik dit over mezelf laten gaan? Een existentiële kwestie, eigenlijk.

Wie scrolt door How Can I Make This About Me?, kan bijna niet geloven hoe ongegeneerd dit uit de hand is gelopen. Dit account opent ons de ogen, en biedt spot waar zelfspot nijpend ontbreekt. Het enige gemis, wat mij betreft, is dat het al maanden bestond voordat ik er iets vanaf wist. Maar laten we dit nu niet om mij laten draaien.

Swipen & klikken - Kelli van der Waals bespreekt opvallende trends en discussies in online media. Eerdere columns vind je hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden