Review

Geluksmeter ver in het rood

De spraakmakende act van Fischerspooner viel tegen, maar verder viel er genoeg te genieten voor de bezoekers van het Lowlandsfestival. In drie dagen kregen ze ruim 250 acts voorgeschoteld, behalve veel muziek ook cabaret, literatuur, film en theater. Het festival was voor het eerst sinds jaren niet uitverkocht.

Hans Nauta

De keet waarin Casey Spooner voor de spiegel zijn blonde haarlokken bekijkt, wordt langzaam omgebouwd tot kleedkamer. Een uitbundige garderobe wordt uitgehangen, op tafel trillen dozen make-up op de synthesizerbassen van Ladytron, dat op het Bravopodium speelt.

Fischerspooner is een project van zanger en tekstschrijver Spooner en muzikant Warren Fischer. De hype rond de decadente vertegenwoordigers van de electroclash begon in New York en sprong over naar Duitsland en Engeland. Op de eerste dag van het Lowlandsfestival doet het collectief Biddinghuizen aan.

Fischerspooner staat midden in de electroscene. Fischer maakt monotone dance, gebaseerd op new wave en koude electronicaklanken, en Spooner zingt daarbij zijn zelfgeschreven teksten. Maar muziek is voor de voormalige schilder en experimenteel theatermaker geen passie. ,,In Amerika bepaalt je carrière hoeveel respect je krijgt, en het valt niet mee om voor een klein publiek te moeten werken. Ik gebruik muziek als middel om veel mensen te bereiken'', zegt hij.

Met succes, gemeten naar de omvang van de hype. Zo noemde muziektijdschrift NME Fischerspooner het beste dat de muziek sinds electriciteit is overkomen. Terecht, vindt hij de geblondeerde artiest. Neem nou zoiets als Ladytron, een stel muzikanten achter computerknoppen, dodelijk saai toch? Een viermans-rockbandje dat rebellie uitstraalt: voorspelbaar en achterhaald. ,,Rock-'n-roll zit vol rituelen en voorgeprogrammeerde emoties. Wij nemen de vrijheid dat alles los te laten.'' En dus speelt Fischerspooner, gesteund door choreografen, modemakers en vormgevers, een spel met opzettelijke fouten, rare balletgroepjes en rookmachines. ,,Een optreden op een zanderig festivalterrein kan afbreuk doen aan de mythe. Het geeft niet: een hype gaat per definitie voorbij en dat accepteren we.''

Gelukkig maar, want enkele uren later is het concert een fikse tegenvaller. De muziek is inspiratieloos en de show heeft door alle flauwe grapjes over niet-werkende microfoons veel van een mislukte parodie op Ad Visser's Toppop. Fischerspooner stelt het begrip authenticiteit in de popmuziek aan de kaak, vond The Independant. Fischerspooner maakt ondermaats muziektheater, zou je eerder stellen. Niet dat ze dat veel uitmaakt. Morgen mag het stel naar Duitsland, dan wacht een tournee langs San Francisco en Las Vegas.

Het optreden deed verlangen naar de ambachtelijke muzikanten in het driedaagse programma, dat verder cabaret, literatuur, theater en film omvatte. Zoals zondag de Belg Admiral Freebee. Of zaterdag de Groningse band Alamo Race Track, die onder leiding van de nuchter-humoristische Ralph Mulder uitblinkt in kleine en grote liedjes. Dit weekend verscheen het debuutalbum 'Birds At Home', geïnspireerd door Neil Young, Sparklehorse en Daryll-Ann. Mulder besloot het concert echter met een cover van zijn held Ede Staal. Voor alle Groningers. ,,Voor iedereen dus, want uiteindelijk zijn we allemaal Groningers.''

De rituelen van een rockband, je ziet genoeg bands die blijven hangen in het genreformat, zoals Sugarcult, dat energieke punkrock maakt volgens traditionele opzet en daarmee succesvol is bij de fans. Maar genoeg anderen geven het rockidioom een eigen draai. Electric Six-zanger Dick Valentine uit Detroit gebruikte in zijn rol als voorman de rollende taal van een Amerikaanse televisiedominee. Hij maakte zichzelf en publiek belachelijk door eindeloos te zwaaien, en had ondertussen ook nog tijd voor de aanstekelijke discorock van zijn band, met als opzwepende uitschieter het nummer 'Danger! High Voltage', oftewel 'brand in de disco'. Na de toegift 'Radio Ga Ga' van Queen kon het publiek alleen nog nasmeulen.

De vormvaste Raveonettes presenteerden na het mini-album geheel in Bb-Mineur van eerder dit jaar, nu het nieuwe album in Bb-Majeur, 'Chain gang of Love'. Dat halve toontje hoger vrolijkte de schimmige jaren zestig-rock niet echt op en een glimlach kon er nog steeds niet af bij de blonde Sune Rose Wagner en donkere Sharin Foo. Maar de monotone en onderkoelde tweestemmigheid in zang en gitaarpartijen was hypnotiserend en onheilspellend genoeg om het publiek vast te houden.

Een heel contrast met The Polyphonic Spree: 23 Texanen in witte jurken deden de geluksmeter ver in het rood slaan. Zo zou het klinken als Mercury Rev zijn sprookjesachtige songs zou orkestreren na consumptie van een handvol blijmaakpilletjes. Een euforisch koortje van acht man zong, zwaaide en klapte. Harp, koperblazers, cimbalen, contrabas, pauken en viool overspoelden drums, gitaar en piano. Zanger Tim DeLaughter spreidde de armen, wees de vuist naar de hemel en zong dat we de lange weg vooral samen moeten afleggen. Knap gearrangeerde musicalrock, die doet denken 'Hair' en 'Annie'. Maar doordat het één lange finale was, vol uitbundige trompetten, werd de gelukzaligheid wel snel vermoeiend.

Terwijl rapper Raymzter in navolging van het succesvollere Blackalicious probeerde de halflege Bravotent op gang te krijgen, doopte Beck in de grote Alphatent de overbewerkte nummers van zijn laatste album 'Sea Change' in een bad van nagalm en slaperigheid. De toegift maakte het routineuze optreden goed: een medley van nummers zoals een dj die zou mixen en samplen maar nu live gespeeld door Beck & band. Van rapper Nelly's 'It's getting hot in here' via Bowie's 'Under Pressure' naar Snoop Dogg's recente hit 'Beautifull'.

Beck kan de status als publiekstrekker aan, maar verder programmeerde de organisatie met Stereophonics, Guano Apes, Live, Suede en PJ Harvey veel oudere grootheden. Mogelijk was daardoor het festival niet uitverkocht, al zal ook meespelen dat de zomer vol dure concerten en festivals zat. Nadat het de afgelopen jaren ploeteren was op een overbevolkt terrein, was er nu de ruimte aan te sluiten bij goedbezochte optredens.

Dat gold alleen niet voor het nieuwe programma-onderdeel Cool Politics, een discussie tussen Tweede Kamer-leden en muzikanten onder leiding van regisseur Theo van Gogh (,,Politici houden van macht, aanzien en hun salaris''). Geschokt was die door het compliment dat rapper Def P de politiek maakte: ,,Nederland staat er goed voor.'' Maar de festivalgangers die zich in de ochtendvroegte voor het podium verdrongen juichten die uitspraak toe. Wel gek, volgens Anouk Eveleens (21), dat het zo afgeladen vol is. ,,Toen politici in verkiezingstijd op de universiteit kwamen, zei niemand iets tegen ze. Ik snap het niet.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden