Review

'Geknipt voor elkaar' krijgt een eigen betekenis in een nieuw boek over relaties. Tijd voor twee pasfoto's en een schaar.

Tegenstanders van het huwelijk tussen prins Willem-Alexander en zijn Máxima hadden destijds hun verzet direct kunnen opgeven. En voor moeders van fraaie dochters die zich gefrustreerd voelden door de keuze van prins Constantijn voor de in hun ogen veel minder appetijtelijke Laurentien Brinkhorst, was het eveneens verstandig geweest zich om andere zaken te bekommeren. Het was immers klip en klaar dat beide relaties hoe dan ook doorgang zouden vinden. Die bewering komt van Suzi Malin, een Britse portretschilderes, die door honderden foto's van beroemde stellen te vergelijken de theorie ontwikkelde dat we onze partners intuïtief maar niettemin weloverwogen kiezen, omdat ze qua gezicht op onszelf of een van onze ouders lijken.

Malins pseudo-wetenschappelijk geploeter resulteerde in een rijk geïllusteerd boek -met de voorspelbare titel 'Liefde op het eerste gezicht'- dat, voor wie zijn scepsis even terzijde kan schuiven, amusant geblader oplevert. Zo bevestigt Suzi Malin door twee helften van portretfoto's van Beatrix en Máxima samen te voegen wat al vaker werd geroepen: de kroonprinses is het evenbeeld van haar schoonmoeder in haar jonge jaren. Beide gezichtshelften lijken naadloos op elkaar aan te sluiten, dankzij de 'opmerkelijke overeenkomsten tussen de neusbasis, het prominente bovengebit, de gezichtsvorm en kin'. Zodoende was WA reddeloos dus verloren: hij moest en zou de dochter van een weliswaar zeer omstreden vader hebben, omdat zij welhaast uitwisselbaar is voor de vrouw die hem als eerste in zijn leven had gekoesterd.

Minstens zo vermakelijk is de fotocompositie van Constantijn en Laurentien. Het valt niet te ontkennen: prins en prinses hebben op het liefdespad wel erg narcistisch geopereerd. Ze hadden elkaars eeneiige tweelingbroer en -zus kunnen zijn. Met name de mond (lees: bovenlip) doet identiek aan.

Om haar knip-en plakwerk te ondersteunen bedacht Malin de theorie van de drie visuele liefdescategorieën. Die van Willem-Alexander en Máxima, prima copulisme gedoopt, lijkt nog het meest hout te snijden. De schrijfster flirt daarvoor met Freud, die stelde dat jongens seksueel geobsedeerd zijn door hun moeder, en meisjes verliefd worden op hun vader. Constantijn en Laurentien plaatste Malin onder de noemer 'echoïsme', niet te verwarren met egoïsme. Deze liefdespartners kiezen voor elkaar, omdat ze opvallend veel op elkaar lijken, dankzij de overeenkomst tussen drie specifieke gezichtskenmerken: bovenlip, wenkbrauw en bovenste ooglid. Daarnaast komt de schilderes met het 'harmonisme' op de proppen. De karakteristieke kenmerken vertonen geen overeenkomst, maar staan wel in dezelfde verhoudingen in de gezichten van de tortelduifjes.

Charles en Diana zijn volgens Malin typische 'harmonisten', en bovendien de inspiratiebron voor haar boek. Toen ze het portret van de jammerlijk verongelukte prinses schilderde, doemde telkens het gezicht van de Britse troonpretendent op, wat haar inspireerde tot uitgebreid onderzoek.

Nu verliep de liefde lang voor Diana's dood desastreus, maar dat is volgens de kunstenares in het geheel niet verwonderlijk. Tot afschuw van menige Brit bleef Charles diep in zijn hart altijd trouw aan zijn eerste grote liefde, de veel minder aantrekkelijk geachte Camilla Parker Bowles, die een kopie lijkt van de kroonprins zijn geliefde kindermeisje. Mabel Anderson, door Charles 'Mispy' genoemd, was in de verste verte geen familie, maar wel de vrouw die de kinderwagen duwde terwijl moeder Elizabeth het Gemenebest bereisde.

Achterin 'Liefde op het eerste gezicht, het geheim van aantrekkingskracht' staat een minieme literatuurlijst, met louter boeken van biografische aard. En daar was Ad Vingerhoets, bijzonder hoogleraar klinische gezondheidspsychologie aan de universiteit van Tilburg, al bang voor. ,,Ik ben best ruimhartig aangaande nieuwe theorieën, maar ze moeten wel gestaafd kunnen worden'', vindt de hoogleraar.

Volgens Vingerhoets is er tot op heden nauwelijks serieus onderzoek gedaan naar het fenomeen verliefdheid. ,,We hebben de traditie ons vooral met ellende bezig te houden. Pas sinds de jaren zeventig begint daar heel langzaam verandering in te komen.'' Van de 'uit de psychologie stammende gezichtsanalyse' waarop Malin zich zegt te baseren, heeft de wetenschapper nog nooit gehoord. Wel is hij bekend met de theorie dat we doorgaans voor mensen vallen die ongeveer even oud zijn en uit dezelfde sociale klasse komen. ,,Het moet vertrouwd zijn, maar toch ook weer niet té'', zegt Vingerhoets. ,,Dat mechanisme is ingebouwd om incest te voorkomen.'' Hetgeen nogal haaks staat op Malins prima copulisme.

In totaal gebruikte Suzi Malin veertig befaamde liefdesparen om haar verhaal kracht bij te zetten. Opvallend is het acteursechtpaar Pitt-Aniston: Brad en Jennifer hebben onder meer exact dezelfde kin. Ook geinig: Marilyn Monroe en John F. Kennedey, echoïsten van het zuiverste water. En niet te versmaden: Bill Clinton en Monica Lewinsky, die in alle drie de categorieën kunnen! Monica lijkt niet alleen verpletterend veel op Bill, maar ook nog eens op diens moeder Virginia. Wonderlijk dat Clinton toch voor Hillary koos...

Maar hoe zit het nou met al die stellen die, hoe je hun portretten ook bewerkt, met de beste wil van de wereld niet passend krijgt? Ook daar heeft Malin wat op verzonnen. Zij behoren tot de 'non-visuele categorie van de langzame liefde', die is gebaseerd op gedeelde interesses of stijlen.

Ook zo'n donkerbruin vermoeden dat de meeste mensen daaronder vallen? Niet te snel oordelen. Pas na het knippen en plakken wordt het volgens de schrijfster duidelijk. Gelukkig krijgen we enkele tips ('meestal moet het hoofd van de vrouw worden opgeblazen'), zodat we er zelf mee aan de slag kunnen. Weer eens wat anders om de donkere wintermaanden door te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden