Tygo Gernandt in gesprek over hedendaagse labels in ‘Tygo in de psychiatrie’.

Tv-column Maaike Bos

Gek is niet zomaar gek, weet Tygo Gernandt

Wij lijden in Nederland massaal aan psychische stoornissen. Wist u dat? Tygo Gernandt zegt het, in zijn nieuwe serie ‘Tygo in de psychiatrie’ (EO). Ruim een miljoen mensen worden behandeld voor geestelijke klachten, jaarlijks evenzoveel slikken antidepressiva.

Het wordt al snel nog gekker als hij de 21-jarige Jason spreekt. Die heeft al dertien diagnoses gekregen, van depressief tot borderline, en zag afgelopen jaar 135 hulpverleners die niet weten waar te beginnen. Dus sluit hij zich soms maar met iets scherps op in zijn badcel en waant over ruimteschepen.

Dat de geestelijke gezondheidszorg geld en mensen tekort heeft, weten we al. Maar hoe moeizaam het diagnosticeren gaat – want geen exacte wetenschap – en hoe dat ingrijpt in het leven van mensen, laat Tygo nu zien. Het ontroert dat hij hen niet bij voorbaat voor gek verklaart, maar van mens tot mens aanhoort. Wat is gek eigenlijk, als je er dertien soorten van hebt?

Overdadig wil manifesteren

Hij deed het ook al in zijn serie over GHB-verslaafden. Ging hij naast hen zitten. Nu luistert hij met aandacht naar Jeroen (37), die bij elke van zijn negen diagnoses andere pillen kreeg en een ander persoon werd. Zo anders, dat hij op een dag in een waas zijn vriendin bijna wurgde.

Gek is niet zomaar gek, snijdt Tygo terecht aan, ondertussen zwoel in de camera kijkend en met zijn lokken spelend. Ik moet er wel om lachen hoe hij zich ietwat overdadig wil manifesteren. Het domein van de emoties en de psyche is ook een glijdende schaal; we vliegen allemaal weleens uit de bocht.

Als uw recensent bijvoorbeeld tik ik soms een iets te fel stukje dat, zeg, een Floortje Dessing niet helemaal recht doet. Gisteren schreef ik uitdagend dat ze met haar belangrijke verhaal over honger in Jemen ook meteen een plek in de programmering zou mogen krijgen, maar dat gaat natuurlijk niet zo. ‘De Wereld Draait Door’ had woensdag juist ruimte gemaakt om dat verhaal nú een podium te bieden, hoorde ik in de wandelgangen. En het wilde juist niet afwachten tot het BNNVara-programma wordt uitgezonden – bij wijze van promo.

Commerciële belangen

Het zal mijn toenemende ergernis geweest zijn over die ‘eigen programma’s eerst’ – gewoonte van omroepen en zenders. De behoefte erachter is duidelijk: mogen we alsjeblieft een zo oprecht en onafhankelijk mogelijk beeld van de wereld krijgen op tv? Een illusie natuurlijk, maar ik hoop omroepen eraan te kunnen helpen herinneren dat ze niet ongestoord onze publieke ruimte mogen belasten met hun eigen commerciële belangen.

Zoals dat gaat met ergernis: die stapelt zich op, zeker naarmate de machteloosheid erover toeneemt. Dat zag je ook heel duidelijk terug bij de mensen in aflevering één van de zesdelige reportageserie ‘De Kolping: Volkswijk in renovatie’ (KRO-NCRV). Ze moesten allemaal tijdelijk hun huis uit nu die arbeidersbuurt in Nijmegen op de schop ging. 115 woningen werden gesloopt, 127 grondig gerenoveerd. De vaste bewoners mochten allemaal zonder huurverhoging terugkeren. Geweldig nieuws, zou je denken, maar nee. “De lol is er af”, klaagden Joop en Bets. Door de nieuwe klapramen bleek vitrage onmogelijk. “Ik wil niet meer”, pruilt het paffende vrouwtje.

Als het grote niet te beheersen is, raken we gespitst op het kleine. Ook deze serie zegt veel over hoe mensen eigenlijk zijn.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden