Boeken uit Limburg

Geheimen en mijnen in het diepe Zuiden

null Beeld
Beeld

Het zal met de heuvels en de verdwenen mijnen te maken hebben dat het on-Nederlandse genre van de ‘gothic novel’ zich vaker in Zuid-Limburg afspeelt. Of het is gewoon omdat veel geheimzinnigs meestal uit het zuiden komt. Acht tips, romans, memoirs en historische studies, rondom het Drielandenpunt.

Schermlessen

Marente de Moor
De Nederlandse maagd
Querido; 300 blz.; € 12,99; 2010

Marente de Moor woonde rond de jaren tien in het buurtschap Schweiberg, dicht bij het Drielandenpunt, en situeerde haar tweede roman ‘De Nederlandse maagd’ in die contreien, op een landgoed bij Aken, vlak over de grens. ‘De Nederlandse maagd’ is een literaire kasteelroman, over de 18-jarige schermleerlinge Janna die in de jaren dertig op het landgoed van de geheimzinnige ‘huzaar’ Egon von Bötticher belandt. Janna krijgt schermlessen van deze vroegere vriend van haar vader, een man met een litteken in het gezicht en een traumatisch oorlogsverleden. Liefde, geheimen, raadsels en ingewikkelde schermwedstrijden volgen, door De Moor meeslepend verteld in een stijl die bloemrijk en toch ook modern ongedwongen is. ‘De Nederlandse maagd’ laat zich lezen als een ‘Jane Eyre meets Visconti’. In 2011 bekroond met de AKO literatuurprijs.

null Beeld
Beeld

Berusting

Marcia Luyten
Het geluk van Limburg
De Bezige Bij; 320 blz. € 20,99; 2015

Als in 1949 Jack Vinders wordt geboren in Heilust, bij de Willem-Sophiamijn in Kerkrade, zijn vader en oma het roerend eens: het ventje heeft ‘handjes voor onder de grond’. Maar Vinders weet zich te ontworstelen aan het leven in de mijnwerkers­kolonie: hij groeit uit tot Limburgs bekendste zanger. Zijn levensverhaal wordt verteld door Marcia Luyten, cultuurhistoricus en econoom. Zij verbindt de geschiedenis van de familie Vinders met de sociale historie van de Limburgse mijnstreek. Haar boek is ook een poging om haar geboortegrond beter te begrijpen, zo vertelde Luyten in een interview met Trouw. Ze was getroffen door het gevoel van berusting en verslagenheid toen de mijnen sloten. Kerk en staat waren er, zo bleek destijds, al te goed in geslaagd om het socialisme buiten de deur te houden en van de mensen volgzame mijnwerkers te maken.

null Beeld
Beeld

Vijfsprong

Renate Dorrestein
Reddende engel
Podium; 252 blz.; € 19,99; 2017

De vijfsprong bij Wittem inspireerde Renate Dorrestein voor haar laatste roman. ­Sabine (45) ontvlucht haar man die het aanlegt met een ‘jonger langbenig type met Bambi-ogen’. Ze moet tussen de vijf richtingen kiezen, op zoek naar een benzinepomp. Ze kiest de steilste, holle weg en arriveert bij een vakwerkboerderij bewoond door een familie met een geheim. Loutering volgt.

null Beeld
Beeld

Drieling

Stefan Brijs
De Engelenmaker
Atlas Contact; 432 blz.; €15; 2005

De roman ‘De Engelenmaker’ vertelt het relaas van dokter Victor Hoppe, die na twintig jaar terugkeert naar zijn geboortedorp Wolfheim, een dorpje bij het Drielandenpunt. Hoppe heeft drie identieke zonen, Gabriël, Michaël en Rafaël, gekloond. De dorpelingen reageren argwanend op de terugkomst van de gekke geleerde die de rivaliteit met God aangaat. De Vlaamse schrijver Stefan Brijs groeide op in Genk, inmiddels woont hij in Andalusië.

null Beeld
Beeld

Roda JC

A.H.J. Dautzenberg
Extra tijd
Atlas Contact (alleen tweedehands); 2012

In het autobiografische – zo bleek uit interviews – ‘Extra tijd’ laat Dautzenberg (Heerlen, 1967) de naderende dood van vader Gustaaf Meulenberg parallel lopen met de dreigende degradatie van voetbalclub Roda JC. Zowel Gustaaf als diens geliefde club strijdt voor lijfsbehoud. Deze dubbele strijd plaatst de auteur tegen de achtergond van een treurig, PVV-gezind Limburg.

null Beeld
Beeld

Vierlandenpunt

Philip Dröge
Moresnet
Spectrum; 272 blz.; € 15; 2017

In het smakelijke ‘Moresnet’ schetst Philip Dröge de opkomst en ondergang van het ‘vergeten buurlandje’ Moresnet van 1816 tot 1920, gelegen aan de Nederlandse zuidgrens ter hoogte van het Drielandenpunt, toen een vierlandenpunt (zie ook blz. 24). Het had 300 inwoners, die zich in de loop van de tijd een echt volk begonnen te voelen. Ze hadden een eigen hoofdstad (het dorp Kelmis), een staatshoofd (de burgemeester) en een verdedigingsmacht (de veldwachter). Trekpleister voor graaiers én idealisten.

null Beeld
Beeld

Toneelschool

Carine Crutzen
Uit het zuiden
de Geus; 232 blz.; € 19,99; 2019

De moeder van actrice Carine Crutzen kwam uit Nuth, haar vader uit Schin op Geul. Grootvader werkte in de steenkolenmijnen. In ‘Uit het zuiden’ doet ze verslag van haar jeugd in Heerlen, de ruzies met haar halfbroer, vriendjes, de toneelschool in Maastricht, haar vertrek naar Amsterdam en de existentiële crisis die daarop volgde. In korte hoofdstukken impressionistisch.

null Beeld
Beeld

Zondeval

Bart Jungmann
Jean. Het opzien­barende leven van De Neel
De muur; 256 blz.; €19,95; 2015

Jean Nelissen leerde Nederland wat wielrennen is, zo wil de overlevering. Ten tijde van de successen in de vorige eeuw is ook Nelissen op de top van zijn carrière. De ‘onderkoning van Limburg’ bewoont een kasteel. Biograaf Jungmann schetst Nelissens jeugd in Geleen, gelardeerd met al dan niet verzonnen smakelijke anekdotes, en verhaalt ook over de zondeval later, drankmisbruik en ontslag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden