FilmrecensieJ'Accuse

Gedegen vakwerk, maar er hangt een donderwolk boven deze Polanski

Georges Picquart (Jean Dujardin, links) staat in 'J'accuse' de onschuldig aangeklaagde Alfred Dreyfus (Louis Garrel) bij.

J’accuse
Regie: Roman Polanski
Met Jean Dujardin, Louis Garrel en Emmanuelle Seigner
★★★☆☆

In ‘J’accuse’ brengt Roman Polanski de beroemde Dreyfus-affaire opnieuw onder de aandacht. Alfred Dreyfus was een Frans-Joodse legerkapitein die in 1894 wegens spionage werd veroordeeld tot levenslang. Hij werd verbannen naar Duivelseiland, in de negentiende eeuw onderdeel van de strafkolonie van Frans-Guyana. Punt is dat Dreyfus onschuldig was. Antisemitische tendensen in de samenleving, zo laat Polanski zien, speelden een prominente rol bij die onterechte veroordeling.

Het zou goed kunnen dat de Pools-Joodse Polanski via het verleden reflecteert op het heden. Vooral in Frankrijk, zijn huidige thuishaven, namen antisemitische incidenten de laatste jaren toe. Maar in een interview zei de regisseur zelf ook bekend te zijn met vervolging en dat dat zeker een inspiratie was bij het maken van de film. Deze suggestie, dat er een parallel zou zijn tussen Dreyfus en hemzelf, schoot menigeen in het verkeerde keelgat. Begrijpelijk, want Dreyfus was onschuldig en Polanski niet.

De film los zien van de man is moeilijk

Polanski was een gevierd Hollywoodregisseur toen hij in 1977 werd gearresteerd wegens seksueel misbruik van de dertienjarige Samantha Geimer. Polanski heeft het misbruik destijds toegegeven, maar in plaats van berechting in Amerika af te wachten, vluchtte hij in 1978 naar Frankrijk. Sinds die tijd aast Amerika op uitlevering. De zaak staat inmiddels niet meer op zichzelf. Twaalf andere vrouwen zijn met beschuldigingen van misbruik in hun meisjesjaren naar buiten gekomen.

De film los zien van de man is moeilijk. Er hangt een flinke donderwolk boven J’accuse (ik beschuldig), een titel die Polanski ontleende aan de invloedrijke, open brief van schrijver Émile Zola in de Franse krant l’Aurore. Zola nam het in 1898 op voor Dreyfus, terwijl hij hooggeplaatste autoriteiten een ‘afschuwelijke rechtsdwaling’ verweet. Evenals de hoofdpersoon van de film, kolonel Georges Picquart, raakte Zola daardoor zelf in de knel.

Wat de film betreft: aan alles voel je dat de 86-jarige Polanski, maker van meesterlijke thrillers als ‘Rosemary’s Baby’ en ‘Chinatown’ en het veelbekroonde oorlogsepos ‘The Pianist’, het ambacht in de vingers heeft. J’accuse is ouderwets vakwerk: een nogal statisch verbeeld detective-verhaal met Picquart als de speurneus die gaat graven in de Dreyfus-zaak en, tegen het gezag in, de onderste steen boven probeert te krijgen.

Snorremans

De Franse acteur Jean Dujardin (bekend van het Oscarwinnende ‘The Artist’) speelt de gewetensvolle snorremans met vorsende blik en klassieke allure, gesteund door Polanski’s echtgenote Emmanuelle Seigner in een wat schaapachtige rol als zijn bevallige maîtresse. Louis Garrel heeft als de verbannen Dreyfus (‘isolatie is als levend begraven zijn’) een bijrol. 

Als bron diende de roman ‘An Officer and a Spy’ (2013) van de Britse bestsellerauteur Robert Harris, met wie Polanski eerder de voortreffelijke politieke thriller ‘The Ghost Writer’ maakte.

Het scenario dat Polanski en Harris samen schreven toont heel gedetailleerd alle machinaties die ten grondslag lagen aan het politieke schandaal dat Frankrijk verdeelde, en op zijn grondvesten deed schudden.

Het leverde Polanski afgelopen jaar de Grote Juryprijs op in Venetië en recentelijk drie Césars (Franse Oscars), maar ook grootscheepse #MeToo-protesten, met bekladde bioscopen in Frankrijk en België.

Vanaf donderdag exclusief te zien op picl.nl

Lees ook:

Het Polanski-schandaal bereikt zijn kookpunt

Tot op regeringsniveau wordt in Frankrijk gediscussieerd of het wel van deze tijd is om filmregisseur Roman Polanski, door meerdere vrouwen beschuldigd van seksueel misbruik, te lauweren met een César.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden