null Beeld

ColumnRosita Steenbeek

Gaza? Daar moet je niet over schrijven, zei mijn zus

“Morgen gaan we naar Gaza­­, met een paar schrijvers”, vertelde ik mijn achterneef Dan toen ik hem in 2010 bezocht­­ in Tel Aviv. “Ik heb nog meegedaan aan de verovering van Gaza”, reageerde hij.

“Je moet er niet over schrijven”, zei een van mijn zussen fel toen we hier vorige week over spraken, “te complex en beladen”.

We kregen bijna ruzie en ik schreef over Venetië­­. Door de dagelijkse nieuwsberichten bleven de herinneringen zich opdringen.

Behalve moderne schilderijen hingen er bij Dan ook foto’s aan de muur, waaronder een van zijn dochter in Israëlisch legeruniform naast Yitzhak Rabin, kort voordat hij werd gedood. “De laatste keer dat we dicht bij een oplossing waren.”

Jeruzalem zou de redding betekenen voor een deel van mijn familie

Dan werd geboren in Jeruzalem een paar jaar nadat zijn grootmoeder Röschen in 1934 had doorgedrukt met man en zes zonen Villa Rosa­­ te verlaten, het familiehotel op Waddeneiland Wangeroog, waar mijn oma Rose zulke gelukzalige zomers doorbracht. De broer die niet meewilde, maar veilig dacht te zijn in Nederland, werd met zijn gezin vermoord. Jeruzalem en het latere Israël zouden de redding betekenen voor een deel van mijn familie.

Ik zie de eindeloze kooivormige gang voor me over kaal niemandsland, waar we in 2010 doorheen liepen naar Gaza, de puinhoop waar dit ooit luisterrijke vakantieland in veranderd was, de meisjesschool met de geestige juffen die Jan Siebelink op dokter Zhivago vonden lijken, de leerlingen die zelfgeschreven gedichten voordroegen in het Engels. Toen ik vroeg wat hun toekomstdromen waren, antwoordde een meisje hersenchirurg­­ te willen worden, een ander advocate.

Scherp zie ik voor me in zijn bloementuin de Palestijnse psychiater die zich ontfermde over door geweld getraumatiseerde kinderen. Hij sprak ook over de trauma’s en angsten van de Joden en vertelde dat slachtoffers in daders kunnen veranderen, wat zowel op de Joden sloeg als op de Palestijnen. Afgeslotenheid en uitsluiting maken niet veiliger, zei hij, maar wakkeren woede aan.

Bij een voedseluitdeling door de VN las ik die woede op de gezichten van de mannen. Ze voelden zich vernederd.

De afgelopen tijd stuurden familieleden filmpjes van rakettenregens en appten ze hoe ze, soms met kleine kinderen, op en neer naar schuilkelders moesten rennen.

Palestijnen werden neergezet als Ali Baba’s met kamelen

Veel indruk maakte de ontmoeting in Jeruzalem met een Israëlische professor, Nurit Peled, dochter van een hoge militair, commandant bij de verovering van Gaza. Ze verloor haar dochter bij een aanslag door Palestijnen op een bus. Peled vertelde over haar onderzoek naar anti-Palestijnse elementen in Israëlische schoolboeken, waarin ze werden neergezet als Ali Baba’s met kamelen. Ze koesterde geen wrok, begreep dat wanhoop en frustratie kunnen exploderen in deze verschrikkelijke acties. Alleen als men zich werkelijk verplaatst in de ander en oprecht een oplossing wil vinden, kunnen partijen dichter bij elkaar komen.

Zo niet, dan ligt wat er nu wordt opgebouwd weldra weer in puin.

Rosita Steenbeek is schrijfster en woont deels in Rome. Meer van haar columns leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden