Opinie

Galili rekent af met stereotypen

Met de vraag hoe strelen en duwen een relatievorming beïnvloeden begon de Israëlische danser Itzik Galili (1961) in 1990 aan zijn loopbaan als choreograaf. Tien hem strelende en duwende jaren volgden. Strelend omdat zij hem internationale bekendheid bezorgden en duwend omdat hij daarmee als artistiek leider van acht dansnomaden in Groningen belandde. Tijd voor een tussenbalans.

Was hij de modern-Israëlische variant van de klassieke Don Quichote? In gespannen afwachting van zijn 'The art of two' - zijn uit duetten bestaande tweede seizoensprogramma - maar ook als gestaald charmeur legt Itzik Galili zijn gehoor in de Harmonie (Leeuwarden) uit: ,,Moest ik mezelf een etiket opplakken dan is dat Mister Metaphor. Mijn hele oeuvre berust immers op zinnebeeldig gebruik van beeldspraken.''

Tien jaar dansen en laten dansen door choreograferen en schrijven, zowel freelance als met (steevast te weinig) subsidie, maakten de begrippen identiteit, individu en identificatie tot zijn thematische drie-eenheid. Die drie maakten hem 'sadder but wiser', zo laten zijn laatste twee producties 'Beautiful you' en 'The art of two' zien.

In de eerste, avondvullende choreografie draait het om de tegenstelling inwendig leven versus uitwendig geleefd worden. Zes jongens laten zich door kleren tot man maken en worden in een met steenkleurig tapijt belegde (opvang)ruimte aan een agressief geladen machtsspel onderworpen. Galili houdt het simpel: zij zijn de boekenwurm tegenover de bookmaker, de voetbalfanaat tegenover de corpsbal, de naïeveling met stille travestie-verlangens tegenover de stennismaker.

Onverwacht dringt zich ook een zevende gast aan hen op. Het is de dakloze stumper, van wie de ware aard lange tijd onder een bundel vuil goed verborgen blijft. De homo en de van haar sekse beroofde zwerfster trekken in de doordraaiende mannenmolen aan het kortste eind en moeten eerst door een spiegel stappen of door de gootsteen gespoeld worden om hun verlangens bewaarheid te krijgen.

'Beautiful you' mag door zijn mannenoverwicht op het toneel inhaken op een reeds eerder door anderen beproefde succesformule (Truus Bronkhorst, Conny Janssen), het levert theater op waarin Galili meer dan ooit het cynische gehalte van zijn sociaal engagement blootlegt. Niet de pers maar het grote publiek onderkende dat, met een veelvoud aan dankbare reacties. En daarmee kwam ook zijn eigen droom uit. Het is de droom van een man die zich zo vaak onbegrepen voelde.

Als directe aansluiting op 'Beautiful you' laat zijn 'The art of two' zich vooral als een historische verklaring achteraf opvatten, al worden de vier uit zijn totale oeuvre gelichte duetten in a-chronologische volgorde gedanst. 'Double time', 'Fragile', 'Between L' en 'When you see God' weerstaan de tand des tijds, en blijken mijlpalen of zelfs hoekstenen van zijn eigen identiteitscrisis. Galili lijkt met dit retrospectief te erkennen dat hij nu ook afstand durft te nemen van de stereotypen die hem destijds zelf werden toegedacht. In het diepst van zijn gedachten schuilt de waarachtige cynicus. Hij erkent dat ook met zijn nieuwe duet Enter. Liet hij in zijn oudste duet 'Double Time' nog twee jongens zichzelf emotioneel binnenstebuiten keren, in zijn jongste duet draait hij dat om. Dus zijn de lijven van Ronald Wintjes en Stephen Shropshire reeds voorzien van afbeeldingen van afzonderlijke lichaamsdelen. Terwijl zij elkaar met in- en uitklapbare antennes beprikken, spreken zij zich zowel letterlijk als lichamelijk uit over de gevoelswaarden der aangestipte lichaamsdelen. En daarmee is de gang door tien jaar dansschrijverschap rond. Een uitweg uit al dat gestreel en geduw, dat hartstochtelijke afpellen van huid en maatschappelijke façades heeft alleen zin als we leren als menselijke wezens met elkaar te leven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden