InterviewRoué Verveer

‘Funny guy’ Roué Verveer heeft nu een boodschap en die blijft hangen

Beeld Maartje Geels

Toen stand-up comedian Roué Verveer voor het eerst in Carré optrad voor Surinaamse Nederlanders, ging het dak eraf. Nu gaat hij in een intieme Surinaamse show met zijn publiek in gesprek over corona, politiek en Black Lives Matter.

De titel van Roué Verveers nieuwe stand-up comedyshow, ‘Covid-A-Tori’, bevat een grapje voor ingewijden. Het eerste woord begrijpt iedereen. Tori herkennen sommige mensen als het Surinaamse woord voor ‘verhaal’ of ‘ding’. Maar wanneer je het hardop uitspreekt, horen alleen Surinamers dat het klinkt alsof Verveer in het Sranantongo zegt: laten we de zaak aanvechten.

Covid-A-Tori is dan ook een voorstelling voor Surinamers. Verveer praat in het Surinaams over corona, Black Lives Matter en de Surinaamse verkiezingen. Een deel van de opbrengst gaat naar zijn Gofundme-campagne ‘Deel met Suriname’, die hulp biedt aan mensen in Suriname die hard zijn getroffen door de coronacrisis.

De middag voor zijn eerste opvoering is Verveer zenuwachtig. “Ik heb al drie shows in het Surinaams gedaan, maar die waren voor grote zalen. Dit is de eerste in een echte stand-up comedysetting: klein podiumpje, tafeltjes met stoeltjes eromheen. In een grote zaal is het publiek passief, ik vraag ze niets. Hier ga ik met ze in gesprek, dat heb ik voorheen alleen in het Nederlands gedaan.”

De Surinaams-Nederlandse komiek weet wat voor verschil een locatie of publiek kan maken. Een van zijn grote voorbeelden is Chris Rock, maar als die in Nederland optreedt, komt Verveer niet kijken. “Amerikaanse comedians zie ik het liefst in Amerika, want ik weet dat ze hier niet hun best doen. Ze geven een goeie show, daar gaat het niet om, maar in Amerika zijn ze thuis.”

‘Zo’n energie haal ik nooit uit mijn Nederlandse shows’

Lang benijdde hij Rock om het bijzondere enthousiasme van diens thuispubliek. Tot hij in 2013 een Surinaamse show speelde voor een uitverkocht Carré. “Toen had ik wat Chris Rock had. Zo’n energie haal ik nooit uit m’n Nederlandse shows. Van die shows geniet ik ook heel erg, maar hoe dat Surinaamse publiek lacht en klapt, dat is een andere wereld.”

Verveer, die in 2000 met zijn vrouw vanuit Suriname naar Nederland verhuisde, deed zijn shows jarenlang uitsluitend in het Nederlands. “Surinamers gingen in die tijd niet veel naar het theater, dus mijn publiek bestond voor 95 procent uit witte Nederlanders. Zij dachten: Roué Verveer, nooit van gehoord, kom, we gaan kijken. Surinamers doen dat niet, die komen pas als je naam hebt gemaakt.”

Toen hij bekend werd, kreeg hij een aantal optredens in Suriname zelf. “Alles was uitverkocht en mensen gingen kapot van het lachen. Toen ging ik me afvragen of een Surinaamse show ook in Nederland zou kunnen werken.”

In Carré ontdekte Verveer dat een voorstelling met Surinaamse verhalen en taal in Nederland bijna nog beter werkt. “In Suriname lachen ze hard, maar daar beleven ze de dingen waar ik het over heb. Voor Surinamers in Nederland komt er ook nog eens nostalgie bij kijken. Ze zijn voor hun gevoel even terug in Suriname.”

Beeld Maartje Geels

Zijn er grappen die alleen in het Surinaams werken? “Kijk, humor is humor. Een grappige gebeurtenis in het Surinaams is ook grappig in het Zweeds of Chinees. Maar er zijn wel specifieke dingen. Wij hebben schijt aan de tijd. Twee weken geleden was ik bij een afscheid. Om acht uur moest het klaar zijn, want dan kwam de volgende. Om half negen kwamen nog mensen binnen. Ze hebben die andere man in een andere kamer moeten doen.

“In Carré maakte ik in 2013 al grappen over hoe Surinaamse begrafenissen uitlopen. Iedere Surinamer zal zeggen dat dat echt niet kan, maar diezelfde mensen laten het toch gebeuren. Die herkenning, die spiegel, dat vinden Surinamers leuk. Onze hele humor is gebaseerd op zelfspot.”

‘Witte mensen zeiden: wat een discriminerende show’

Die zelfspot begrijpen Nederlandse toeschouwers niet altijd, zegt Verveer. “In die show uit 2013 maakte ik grappen over alle bevolkingsgroepen in Suriname, creolen, Javanen, Hindoestanen, inheemsen, noem maar op. Toen de NPO de show laatst uitzond, kreeg ik een paar reacties van witte mensen die zeiden ‘wat een discriminerende show’. Maar zij kennen de onderlinge verhoudingen niet. Als je in Suriname een grap maakt over Hindoestanen, lachen de Hindoestanen met je mee. Dat gebeurde ook in Carré. Ik nam iedereen op de korrel en in zeven jaar heeft niet één Surinamer er iets over gezegd.”

Verveer eindigde in Carré met een oproep tot verbinding. “Ondanks dat we naar buiten toe altijd zeggen dat we in Suriname zo’n mooie blend vormen met z’n allen, hebben we intern toch onze dingetjes. Zoals de Hindoestaan die creolen niet mag. Ik wilde zeggen: we zijn allemaal Surinamers. Je zit nu naast een creoolse man en lacht samen, maar buiten vind je ineens dat je dochter niet met een creool mag gaan? Hou daarmee op.”

Toen hij begon als comedian, was hij nog niet zo van de diepere boodschap. “Zoals elke comedian begon ik gewoon met grapjes vertellen, met de mensen laten lachen. Ik was heel erg op zoek. Wat wil ik zeggen? Waar moeten m’n grapjes over gaan? Tegelijk was ik bang dat sommige mensen me niet meer leuk zouden vinden als ik me ergens over uitsprak. Ik wilde geliefd zijn bij iedereen.”

Ik zag ons zitten en dacht, dat is nou zo mooi aan Suriname

Het antwoord vond hij in een show van Chris Rock, ‘Kill the Messenger’. “Hij kaartte serieuze onderwerpen aan, maar steeds met een goeie grap erachteraan. Hij deed het op zo’n manier dat voor- én tegenstanders moesten lachen. Toen hij klaar was, pakte ik pen en papier en schreef ik mijn show.

“Dat schrijven moet je bij mij niet heel serieus nemen. De eerste try-out ga ik het podium op met een papiertje met drie grappen en vijf steekwoorden. Dan ga ik achter elkaar grappen vertellen. Zodra ik publiek heb, worden de grappen groter en langer. Veel collega’s zijn jaloers op mij. Zij schrijven alles uit. Maar ik ben ook jaloers op hen. Zij hebben twee weken voor die eerste try-out al een hele show, tot aan de komma. Als ik dat probeer, val ik na twee regels schrijven in slaap.”

De boodschap die hij in Carré verkondigde, vormde zich dan ook tijdens try-outs in andere zalen. “Ik zag ons met z’n allen zitten en dacht: dit is nou zo mooi aan Suriname.”

Volgens Verveer is zijn focus op een boodschap de sleutel tot zijn succes. “Voordat ik me daarop ging richten, was ik gewoon een funny guy. Als mensen een avondje willen lachen, kunnen ze naar iedereen, maar dan weten ze na afloop niet meer waar het over ging. Wanneer ze nu na mijn show naar me toe komen, herinneren ze zich de boodschap. Terwijl, bijna niemand kan een grap precies herhalen.”

In Suriname ben je nooit alleen

Nu is Verveer in de weer met Covid-A-Tori. “Mijn grote shows kun je zien als albums. Covid-A-Tori is meer een single. Ik sta voor dertig à vijftig man publiek per keer en het gaat ook niet groter worden.” De voorstelling gaat over actuele ontwikkelingen, dus corona komt uitvoerig aan bod. Hij zal het hebben over hoe mensen de crisis hebben doorgebracht in Nederland, maar ook over hoe het er nu aan toegaat in Suriname.

“Ik hou de situatie daar goed in de gaten. M’n moeder woont er nog. Zij is 77 jaar. Wat zielig dat ze alleen woont, zou je zeggen, maar in Suriname woon je nooit echt alleen. Mijn moeder zit elke dag op het balkon naar de buurvrouw te zwaaien. De overbuurman is een vriend van me. Hij kijkt elke dag hoe het met haar gaat.

“Ik maak me over haar geen zorgen. De kans dat ze besmet wordt is klein en ik betaal vanaf hier zodat er elke dag een zakje eten bij haar wordt bezorgd.

Beeld Maartje Geels

“Wel ben ik benieuwd wat er met het land gaat gebeuren. Een grote uitbraak zou fataal zijn voor Suriname. Niet eens vanwege de ziekte zelf, maar omdat mensen zonder eten komen te zitten. Suriname heeft een grote informele sector. Een man wordt wakker, pakt z’n auto en maakt een paar ritten als taxi. Zijn vrouw is schoonmaakster bij een particulier en krijgt per dag betaald. Met het geld dat ze die dag verdienen, doen ze boodschappen voor die avond. Door de lockdown hebben beiden in één keer niks.

“Normaal helpen mensen in Suriname elkaar. Als één gezin in de straat het moeilijk heeft, komt iedereen wat brengen. Hoe arm je ook bent, hier ga je niet dood van de honger, zeggen we altijd. Maar als de buren niets meer hebben, kunnen ze jou ook niet helpen.

“Daarom ben ik met mijn vrouw een Gofundme-campagne begonnen. In drie weken hebben we 50.000 euro opgehaald. Met dat geld kopen en bezorgen vrienden van me in Suriname pakketten bij gezinnen die het nodig hebben.”

Als het regent, is het altijd romantisch

Verveer vertelt dat hij zich nog nooit zo slecht heeft gevoeld door een goed doel. “De mensen die de pakketten brengen, vertelden over een gezin van achttien mensen, van wie elf kinderen. Die hadden allemaal niet te eten.” 

Toch weet hij voor zijn show ook daar de humor in te vinden. “Comedy is je afvragen waarom dingen zo zijn. Laatst had ik het met iemand over de vraag waarom je zoveel kinderen zou hebben als je arm bent. Hij zei: ‘Vaak kun je de regen in Surinaamse huisjes horen tikken omdat er geen dubbel dak is. Dus als het regent, is het altijd romantisch’.”

Roué Verveer speelt ‘Covid-A-Tori’ t/m 9 augustus in Toomler (Amsterdam) en in Bird en Club Haug (Rotterdam). Alle shows zijn uitverkocht.

Lees ook:

Najib Amhali gooit nu alles op tafel

De biografie van Najib Amhali heeft ook zwarte bladzijdes. De populaire comedian was jarenlang in het geheim verslaafd aan coke, drank en gokken. ‘Het boek voelt voor mij als een bevrijding.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden