Review

Fukasaku filmt kloof tussen Japanse generaties

,,De jeugdcriminaliteit in Japan zorgt elke dag weer voor nieuwe krantenkoppen. Mijn land bevindt zich momenteel in een staat van chaos en ontreddering'', zo liet de Japanse veteraan-regisseur Kinji Fukasaku gisteren tijdens een persconferentie op het Rotterdamse filmfestival weten. Met zijn nieuwste, in Japan veelomstreden film 'Battle royale', die vanavond zijn Europese première beleeft, reageert de inmiddels 70-jarige filmmaker op de enorme kloof die er tussen de oudere en de jongere generatie in zijn land is ontstaan.

Met de tieners uit Takami Koshuns populaire roman 'Battle royal' kon de oude regisseur zich naar eigen zeggen goed identificeren. Fukasaku: ,,De mentale crisis waar de Japanse jeugd momenteel in verkeert, heeft opvallende raakvlakken met mijn eigen ervaringen als vijftienjarige aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het vertrouwen van de volwassenen was indertijd volkomen afwezig.'' ,,De jeugd werd gewantrouwd en op alle mogelijke manieren probeerde men controle uit te oefenen op ons bestaan. Ik denk alleen al aan de films uit Amerika en Engeland die we niet mochten zien. Het was een verbod dat veel onbegrip en woede teweegbracht.''

,,De Japanse jeugd wordt op het moment met eenzelfde soort wantrouwen bejegend'', zo vervolgt Fukasaku. ,,Zelfs al voor het verschijnen van 'Battle royale' kwamen politici en onderwijsorganisaties tegen de film in het geweer. Mijn film zou de moraal van de jeugd grote schade kunnen toebrengen, daar was men al voor de vertoning van de film van overtuigd.''

Je zou Fukasaku in zekere zin een duivelskunstenaar kunnen noemen, want in een vorm die volledig aansluit op de smaak en de wensen van de jeugdige bioscoopbezoeker, tovert hij een oogverblindende vertelling op het doek. Niemand minder dan de Japanse superster Takeshi Kitano vervult de rol van de wraakbeluste leraar die een schoolklas gijzelt op een onbewoond eiland. Het duivelse spel dat hij voor zijn leerlingen in petto heeft, neemt de vorm aan van een computerspel waarbij de leerlingen -tot hun grote wanhoop- gedwongen worden elkaar uit te moorden, tot er slechts een enkele overwinnaar overblijft.

De overeenkomsten met het Big Brother-achtige programma 'Expeditie Robinson', waarin de deelnemende vrijwilligers op een onbewoond eiland voor de Maleisische kust de strijd met elkaar aanbinden, zijn daarbij opmerkelijk, ook al escaleert de onderlinge competitie in 'Battle royale' in een surreële, stripboekachtige slachtpartij waar geen enkele filmische equivalent voor te bedenken is.

Uiteindelijk focust Fukasaku op het psychologische portret van de leraar, de man met de littekens en de buitenproportionele wraakgevoelens en hij doet dat in een vorm die veel weg heeft van een ultra-moderne Japanse opera. Het onbewoonde eiland krijgt door Fukasaku's lens het aanzien van een soort mytisch oord, waar het populaire Japanse computerspel zelfs georkestreerd wordt op Weense walsen.

De macht aan de verbeelding, dat is 'Battle royale' zonder meer, en een overtreffende trap van het kwaad, een beetje zelfs zoals in 'Starship troopers', de bij uitbreng veelal onbegrepen en her en der als fascistoïde bestempelde sciencefictionfilm van Paul Verhoeven. Het is een film die inmiddels hoog op de agenda staat van het Amerikaanse universitaire onderwijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden