Freelancerechten

Freelancers NRC voelen zich gestraft voor hun flexibiliteit

Het gebouw van NRC aan het Amsterdamse Rokin. Beeld ANP

Veertig flexwerkers verschenen donderdag niet op het werk bij NRC Media. Ze vragen om duidelijke perspectieven en eerlijke voorwaarden.

Technisch gezien is het geen staking: de 40 journalisten die donderdag niet verschenen bij NRC Media zijn freelancers die zich keurig twee maanden van tevoren hadden uitgeroosterd. Toch gaat het om een protest van een groep die praktisch hetzelfde doet als werknemers, alleen zonder de zekerheden.

“We doen dit om de zichtbaarheid van flexwerkers binnen NRC te vergroten, en aandacht te vragen voor de rol die we vervullen”, zegt Matthijs Valent, woordvoerder namens de groep. “Onzekerheid over het perspectief op een loopbaan is een van de grootste problemen. Flexwerkers verrichten vaak werk dat ’s avonds en in het weekeinde wordt gedaan. Maar je bouwt verder niks op qua vakantiedagen, ziektekosten pensioen.”

Hoofdredacteur René Moerland zegt dat zijn krant begrip heeft voor de actie. “We hebben er wel last van, want flexwerkers zijn inderdaad belangrijk.” Moerland vertelt dat het aantal flexibele freelancers bij NRC is gegroeid. “Niet in plaats van vaste krachten: we zijn meer gaan doen door de digitale ontwikkeling.”

“Wij snappen dat er flexibiliteit nodig is”, zegt Thomas Bruning, algemeen secretaris van de Vereniging van Journalisten (NVJ). “Maar wij snappen niet dat juist deze groep gestraft wordt voor de flexibiliteit die zij aanbieden.” Volgens hem komen freelancers die hetzelfde soort werk doen als werknemers er slechter vanaf in primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. Voor een mogelijke oplossing kijkt hij naar de architecten-cao van afgelopen november. Daar staat dat zzp’ers minstens 150 procent van het brutoloon in de cao moeten krijgen.

NRC bestudeert wat de beste oplossing is, zegt Moerland. “Wat om te beginnen moet veranderen, is dat de perspectieven helderder zijn.”

Zelfde tarieven als over 2004 

Naast de onduidelijke omstandigheden zijn ook gestagneerde tarieven reden tot zorg. “In absolute getallen zijn tarieven bij veel media sinds 2004 hetzelfde gebleven”, vertelt Hidde Boersma van journalistencollectief Bureau Wibaut. Hij onderzocht hoe tarieven van kranten en tijdschriften in 2019 zich verhielden tot die in 2004. “Freelancers kregen gewoon nog hetzelfde bedrag, maar er is over die jaren een inflatie geweest van 24 procent. Dus je geld is 24 procent minder waard geworden.”

Eén gerelateerde trend die niet wordt benoemd door de actievoerders, is afbrokkelend auteursrecht. “Tien à vijftien jaar geleden hield je bij de meeste uitgeverijen je auteursrecht, waardoor je meer kon verdienen, als je werk nog een keer ergens gepubliceerd werd”, vertelt journalist Nick Kivits. Voor zijn website freelancevoorwaarden.nl onderzocht hij 45 partijen in de media. “Uitgevers en omroepen claimen steeds meer van zulke rechten.”

Bij NRC Media houden freelancers hun auteursrecht. Kivits noemt dat op zijn site ‘nogal een holle frase’, omdat het bedrijf artikelen overal en in elke vorm kan publiceren, voor onbepaalde tijd. Hoofdredacteur Moerland pareert dat auteurs wél opnieuw betaald krijgen, als hun werk ergens anders dan bij NRC verschijnt.

Lees ook:

Staking om kloof in loon onder journalisten

Freelancejournalisten en -fotografen hebben hun tarieven de afgelopen jaren drastisch zien dalen. Vakbond NVJ wil actie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden