Taal

Frankfort heet nu Frankfurt maar ligt toch nog 'aan de Main'

Een Engelse kaart uit 1840 van 'Frankfort' Beeld Publiek domein

Afgelopen maandag schreef Trouw over de dood van architect Albert Speer, zoon van de gelijknamige nazirijksbouwmeester: 'Hij overleed op 15 september 2017 in Frankfurt aan de Main.' Moet dat niet Frankfurt am Main zijn, vraagt een lezer, of anders Frankfort aan de Main?

Dat is een interessante vraag, die verband houdt met wat taalkundigen endoniemen en exoniemen noemen. Endoniemen zijn aardrijkskundige namen zoals ze in het buitenland worden gebruikt, dus Frankfurt, Emmerich, Köln en Nordrhein-Westfalen in het Duits. Exoniemen zijn aardrijkskundige namen in de eigen taal, dus Frankfort, Emmerik, Keulen en Noordrijn-Westfalen.

De media hebben de neiging meer endoniemen te gaan gebruiken. Zo hebben Dusseldorp en Saarbruggen het afgelegd tegen Düsseldorf en Saarbrücken. Sommige exoniemen zijn echter hardnekkig, vooral die van hoofdsteden (Berlijn, Moskou, Parijs).

Frankfurt is een geval apart. Ouderen gebruiken het exoniem Frankfort nog wel, maar het endoniem Frankfurt is nu de standaard. Er zijn twee Duitse steden die Frankfurt heten. Een ligt aan de Main, de ander aan de Oder. Die tweede, oostelijker stad heet officieel Frankfurt, maar omdat het andere Frankfurt bekender is, voegen Nederlandse media er meestal 'aan de Oder' of - minder vaak - 'an der Oder' aan toe. De andere stad heet officieel Frankfurt am Main. Dat is een endoniem. In het Nederlands wordt in plaats hiervan ook wel het (nieuwe) exoniem Frankfurt aan de Main gebruikt. Het endoniem is weliswaar gewoner, maar het exoniem is volkomen geaccepteerd. 

Lees meer over taal op trouw.nl/taal
Tips: tdb@taalbank.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden