Ik heb een droom

Fotograaf Ruben Timman heeft het museum uit zijn droom werkelijkheid gemaakt

Nederland, Haarlem, 3 december 2018. Ruben Timman. Foto: Jorgen Caris Beeld Jorgen Caris

“In een Vietnamese slaaptrein, zeventien jaar geleden, kreeg ik een droom. Kofi Annan leidde mij rond in het ‘Museum der Mensheid’. 

Het was er donker, de grond lag bezaaid met puin en dikke lagen stof. Het glas van de vitrinekasten lag stukgeslagen op de grond. Niemand maakte zich er druk over. Eenmaal wakker was ik - juist als mensenfotograaf - verontwaardigd over die onverschilligheid. Ik vermoedde dat ik droomde over Gods verdriet over de nood van de mens - de kroon op de schepping.

Een paar jaar later besloot ik daarom om tijdens mijn reizen mensen in mijn zwarte fototent te portretteren. Ik kwam op duistere plekken als vluchtelingenkampen en de jungle van Calais, maar ook op vrolijke Nederlandse festivals. Tegen iedereen die ik fotografeerde zei ik: ‘Je bent een prachtig en waardig mens!’ Vaak benoemde ik een bepaalde karaktertrek of iets moois van het uiterlijk. Ook vertelde ik over mijn persoonlijke opvatting dat ik geloof dat God deze persoon óók prachtig vindt.

Veel mensen, vooral meisjes, antwoordden dat ze zichzelf lelijk vonden. Dat raakte me echt; mensen zijn mooier dan ze denken! Verbazingwekkend was dat mensen met ernstig misvormde gezichten in een ziekenhuisschip in Madagaskar mijn woorden niet ontkenden. Ik zag vaak een glinstering in hun ogen. In totaal fotografeerde ik zo’n 3500 mensen.

Begin dit jaar opende ik mijn eigen Museum der Mensheid in Zaandam met aan de muren mijn portretten uit de hele wereld. Maar Kofi Annan kon het niet openen. Ik was helemaal van slag toen ik las dat hij overleden was, juist omdat ik zo druk was om hem naar Nederland te halen. Komend jaar wordt het museum voortgezet in een vervallen, voormalige wapenfabriek waar bommen en granaten zijn gemaakt. Alles klopt, ik heb het museum uit mijn droom gevonden. Deze maand verschijnt mijn boek met een selectie van de portretten.

Vier jaar geleden had ik weinig opdrachten en moest ik mijn studio opdoeken. Ik maakte me grote zorgen. In Mongolië droomde ik dat ik uitriep: ‘God, bemoedig me!’ Daarna zag ik in de lucht een hand waarvan ik een vinger kon grijpen. Een stem zei: ‘Je vindt mij in de duisternis. Ik ben erbij, hoe donker het ook wordt.’

In de periode daarna werd ik depressief. In mijn jeugd werd ik erg gepest; op mijn twaalfde besloot ik nooit meer te huilen. Al die tijd heb ik mezelf minderwaardig gevonden. Bij een therapeut kwam het allemaal boven.

Het is natuurlijk heel verdrietig dat ik mensen steeds vertel hoe mooi ze zijn, maar dat ik dat niet tegen mezelf kon zeggen.

Sinds januari gaat het beter. De drie jaren duisternis brachten me veel, ik had ze niet willen missen. Ik ben een mooier mens geworden. Nu kan ik met een rechte rug zeggen: ik ben óók waardig!”

Ruben Timman (1963) is documentairefotograaf en stichter van het Museum der Mensheid. Op 19 december verschijnt zijn boek ‘Kroon van de schepping; meesterwerken en hun verhalen’ (i.s.m. uitgeverij Brandaan). www.museumofhumanity.nl.

In de interviewrubriek ‘Ik heb een droom’ vraagt Trouw mensen waar ze over dromen, overdag of ‘s nachts. Lees alle eerdere afleveringen hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden