Floortje Dessing reisde terug naar het ‘Einde van de wereld', om te kijken hoe het de mensen is vergaan.

InterviewFloortje Dessing

Floortje Dessing: reizen om te relativeren

Floortje Dessing reisde terug naar het ‘Einde van de wereld', om te kijken hoe het de mensen is vergaan.Beeld Maartje Geels

In het programma ‘Floortje terug naar het einde van de wereld’ zoekt Floortje Dessing oude bekenden in verre oorden op. ‘Er kan zoveel gebeuren in een mensenleven.’ 

Het is even over half tien als Floortje Dessing komt binnenrennen in een Amsterdams artistiek café aan de Amstel. “Sorry dat ik zo laat ben, ik heb een verkeerde afslag genomen.” Best opmerkelijk voor een vrouw die haar hand niet omdraait voor een retourtje South Georgia of Siberië. Ze pakt de stoel en draait hem zo dat ze met haar rug naar de zaak zit en kan uitkijken over de rivier. “Dat deed ik vroeger op school ook al. Ik was altijd bezig met wat er buiten gebeurde, met de bomen en de vogeltjes.”

Dessing heeft er haar handelsmerk van gemaakt naar gebieden te reizen waar zelfs Google Maps het spoor bijster is. Ze legt nu de laatste hand aan zes nieuwe afleveringen van de populaire NPO 1-serie ‘Floortje terug naar het einde van de wereld’.

In eerdere seizoenen reisde Dessing de wereld over op zoek naar mensen die zich vestigden op onmogelijke plaatsen. Voor de nieuwe serie ging ze terug om te kijken hoe het de mensen daar verging.

Gedreven door idealisme

Dessing staart uit het raam. Waarom ze juist teruggaat naar deze plaatsen kan ze niet echt zeggen. De mensen die er wonen maakten al direct indruk op haar en ze is ze al die jaren blijven volgen. Uit persoonlijke interesse, maar ze merkte ook dat ze bij de kijkers veel losmaakten. “Er kan zoveel gebeuren in een mensenleven.”

Zo kwam ze vier jaar geleden terecht bij Maggie Doyne die als backpacker was blijven hangen in Nepal en van haar laatste spaargeld een weeshuis begon. De uitzending emotioneerde veel kijkers, zeker nadat Doyne haar jongste kind Ravi verloor.

In de nieuwe serie zoekt Dessing haar weer op om te praten over de periode van rouw na het verlies, maar ook over hoe ze, mede dankzij Nederlandse donaties, haar droom kon verwezenlijken en een van de meest duurzame scholen ter wereld opende.

Dessing begon ooit in reisprogramma’s als ‘Yorin Travel’, ‘RTL Travel’ en later ‘3 op reis’. De programma’s die ze nu maakt gaan minder over reizen en meer over mensen. “Ja, het is inderdaad meer human interest geworden.”

Haar hoofdpersonen zitten op de meest afgelegen plekken en hebben gemeen dat ze worden gedreven door idealisme. Vaak zijn ze op zoek naar een betere wereld of naar manieren waarop zij daar een bijdrage aan kunnen leveren. Die levenshouding spreekt Dessing aan. “Om uiteenlopende redenen hebben deze mensen de maatschappij zoals wij die kennen de rug toegekeerd en zijn een heel ander leven begonnen. Ze maakten heel bewust afwijkende keuzes.”

Ook zijzelf maakte de keuzes in haar leven heel bewust, zegt ze, doelend op haar zwervende bestaan dat niet te verenigen lijkt met een vaste partner of een gezin. “Daar heb ik wel serieus over nagedacht.”

Hechte vriendschappen heeft ze wel en die koestert ze. Ze woont boven een goede vriend en zijn gezin, bij wie ze regelmatig binnenvalt en zich altijd welkom voelt. “Ik noem mezelf soms een plakbandje onder hun schoen”, grijnst ze. 

“Ik heb groot respect voor mensen hier die moeten sappelen om rond te komen, maar de situatie in Jemen is echt van een heel ander kaliber.” Beeld Maartje Geels

De grootste verspilling in de geschiedenis van de vliegveldbouw

Ook voor de mensen aan het einde van de wereld zijn relaties de dobber waarop ze drijven. Op een afgelegen plek als Sint Helena zijn de mensen extreem op elkaar aangewezen, zagen we de eerste keer dat Dessing daar belandde. In 2015 reisde ze vijf dagen per boot om het eiland te bereiken, waar ze de Engelse Joe Hollins ontmoette die daar werkte als dierenarts. Nu ligt er een splinternieuw vliegveld, iets waar de bewoners zich in de eerste aflevering op verheugden, maar waar ze ook een beetje huiverig voor waren: zou het hun geïsoleerde bestaan aantasten? 

Dessing ging terug om dat te onderzoeken en constateerde dat de toeristenindustrie het eiland nog niet heeft overgenomen. Bij de aanleg van het vliegveld is geen rekening gehouden met de extreme valwinden voor de kust, waardoor grote vliegtuigen er niet kunnen landen. “De eerste Boeing 737 die dat probeerde, crashte bijna tegen de rotsmuur.” Alleen kleinere vliegtuigjes kunnen er terecht. “Het is misschien wel de grootste verspilling in de geschiedenis van vliegveldbouw”, aldus Dessing.

Er is veel veranderd sinds ze begon met haar reisprogramma’s, zegt Dessing. Wilden kijkers voorheen vooral exotische bestemmingen zien, tegenwoordig willen ze meer diepgang. Over veel zaken zijn we anders gaan denken, we leven bewuster, zegt ze. “Vliegschaamte is iets dat pas de laatste jaren speelt, vroeger waren we daar ook vanuit het programma niet zo mee bezig. Het is goed dat we er nu met zijn allen over nadenken.” 

Dessing is zich er bewuster van hoe ze reist en dat ze een voorbeeldfunctie heeft. “Ik vloog al nooit als een kip-zonder-kop de wereld over, maar nu ben ik er nog alerter op dat ik met een goed verhaal moet komen.” Toch wil ze ook de positieve kanten van reizen niet uit het oog verliezen. “Het verruimt je blik op de wereld. Het is heel goed dat die bewustwording er is, maar reizen kan je ook iets leren.”

Dat hoopt Dessing met haar programma te bereiken: mensen tot nieuwe inzichten brengen, net zoals zijzelf tijdens haar reizen nieuwe dingen leert. “Reizen helpt enorm om te relativeren en het is verbazingwekkend om te zien hoe weerbaar mensen zijn.”

Ze noemt haar reis naar het door oorlog en honger geteisterde Jemen. De eerste keer kon ze dat verhaal niet vertellen omdat ze noodgedwongen dagen in een schuilkelder doorbracht. Boven haar hoofd werd hevig gevochten. In de nieuwe serie keert ze terug om het verhaal alsnog te vertellen aan de hand van de 33-jarige Belgische Rima die voor Het Rode Kruis in een stad dichtbij de frontlinie werkt.

Vergeleken bij de oorlog in Jemen zijn de problemen die we hier hebben eerste-wereldproblematiek, zegt ze. “Ik heb groot respect voor mensen hier die moeten sappelen om rond te komen, maar de situatie in Jemen is echt van een heel ander kaliber.” Met dit soort verhalen hoopt ze anderen te inspireren om met een open blik naar de wereld om zich heen te kijken.

Beeld Maartje Geels

Kritiek op hoge productiekosten

Vorig jaar kwam de Algemene Rekenkamer met een kritisch rapport over de uitgaven van de Publieke Omroepen. Die kritiek betrof ook Dessing: haar programma is veel duurder geworden sinds ze het zelf is gaan produceren. Een verkapte manier om het salaris van Dessing op te vijzelen, klonk het in de media. “Maar geld interesseert me echt geen bal. Ik stop de productiebijdrage van het programma in een stichting”, aldus Dessing. 

Ze baalt ervan dat niemand de moeite nam zich erin te verdiepen hoe de cijfers tot stand kwamen. De twee jaren die de Rekenkamer heeft bekeken kunnen niet met elkaar worden vergeleken, zegt ze. “Dat geeft een vertekend beeld.” In het eerste jaar dat de Rekenkamer noemt, werden er meer afleveringen gemaakt én het was het jaar dat het hele team op het randje van overspannenheid balanceerde, zegt Dessing. Daarna ging het aantal afleveringen omlaag en werden de vaste kosten dus anders verdeeld. Bovendien ging ze het programma pas een jaar later zelf produceren. “Het werd te goedkoop en met een te klein team geproduceerd. Dat was niet houdbaar. We zijn het zelf gaan produceren omdat we een nieuwe start wilden maken, met meer vrijheid en creativiteit.” 

Nog altijd wordt het programma uiterst compact gemaakt met een klein team, zegt ze. En dat betekent dus ook nog steeds heel hard werken en weinig tijd voor hobby’s, al zit Dessing daar niet mee. “Dit is mijn leven en ik ben elke dag dankbaar dat ik dit mag doen. Als je van je hobby je werk maakt, heb je geen hobby’s meer nodig.”

‘Floortje terug naar het einde van de wereld’ is vanaf 20 februari iedere donderdag om 20.25 uur te zien bij BNNVARA op NPO 1. 

Lees ook:

‘Wij staan zo ver af van de natuur’

Zelfs als ze ‘s nachts wakker vriest in een wigwam in Mongolië heeft ze geen medelijden met zichzelf. Programmamaker Floortje Dessing  kiest bewust voor haar ‘zwerversleven’. ‘Het is ook moeilijk iemand te vinden die mijn leven kan bijbenen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden