Reizen

Fietsen in Zuid-Zweden en dan eten in alle rust; wat een luxe!

Het meer Åsnen, gezien vanaf Urshult.

De zalm die in de rivier de Mörrumsån zwemt, verschijnt een dag later op tafel. Op de fietsroute Sydostleden in het zuidoosten van Zweden heb je de chef-koks voor je alleen.

De kop van een eland hangt aan de muur. Met een zachte, bruine vacht en enorm gewei. Blokken hout liggen klaar voor de koude dagen, als de mist zich boven het meer Åsnen vormt. Daar komt onze privé-kok Per-Ola Hermansen (36) aan met twee borden rivierkreeft, waar hij sierlijk de bouillon bij schenkt. Het kunstwerkje is verrukkelijk, misschien nog wel extra door de lange fietstocht van vandaag. Intense smaken. Alsof we in een restaurant zitten van Michelin-niveau.

De kreeften komen uit de rivier verderop, de Mörrumsån. Wat op de eigen ranch Blidingsholm is neergeschoten of met een korf uit het water komt, verschijnt hier, in Hotel Åsnen, op het bord. Duurzamer kan haast niet. “Het menu hangt af van wat de natuur op dat moment te bieden heeft”, vertelt Per-Ola. “De ene keer werk ik met bosbessen, de andere keer met paddestoelen.” Net als in het interieur - naast de gietijzeren kachel staan twee hippe, oranje fauteuils - krijgt de traditionele stijl een hip randje.

Aangeharkt miniatuurpark

Hotel Åsnen ligt vlak bij de Sydostleden, een fietsroute van ruim 270 kilometer in het zuidoosten van Zweden. Behalve in de zomer, als de stranden vol liggen, is het hier rustig. Het is al de derde keer in vijf dagen dat we in een restaurant zitten waar de chef-kok zich om niemand anders hoeft te bekommeren. Wat een luxe. Als kok Per-Ola ons bedient, hebben mijn reisgenoot en ik er al vijf fietsdagen op zitten.

De reis begon in Simrishamn, een klein havenstadje met pastelkleurige huizen. Lange zandstranden, bejaarde bossen en weilanden met stenen muurtjes wisselden elkaar af, soms was de weg vlak, soms heuvelig. Op een knalgeel bord prees een imker zijn honing aan, een boer verkocht flessen met äpplemust, appelsap. 20 kronen, stond op het briefje, net geen 2 euro.

Soms lijkt het alsof je door een aangeharkt miniatuurpark fietst. Op de houten huizen in het typisch Zweedse falurood, of in een zachte pasteltint, valt nergens een stukje afgebladderde verf te vinden, in de tuinen lijken alle planten even gelukkig. De Zweden zijn trots op hun onderkomen en geven dat al hun aandacht. Op andere momenten is de omgeving nonchalanter, grilliger, wilder. Een rivier die woest over enorme keien stroomt of een spiegelend meer waarin een achtergelaten oud bootje ligt te wachten op zijn eigenaar.

Eén vis per dag

Het allereerste restaurant op onze reis, Lilla P in Kristianstad, is leeg. Alsof de hele stad is opgetrommeld voor een groot muziekfestival, ergens aan de andere kant van de stad. Ondanks het late tijdstip neemt de ober de tijd voor het opdienen van de gerechten: carpaccio, bakad röding (gebakken zalmforel met botersaus) en frambozensorbet. De kok gaat te werk als een beeldend kunstenaar die over elke beweging nadenkt. Met volle aandacht voor de ingrediënten. Voor de kleuren en de vormen. Net zoals de Zweden hun tuintjes verzorgen.

Als we de volgende dag door een plensbui fietsen, valt pas op hoeveel deuren van restaurants en koffietentjes eigenlijk zijn gesloten. Zodra de Zweedse toeristen naar huis gaan en de dagen korter worden, neemt iedereen zijn oude ritme weer op. Een beetje teruggetrokken, geïsoleerd. ‘Ensam är stark’, is een Zweedse uitdrukking: alleen is sterk. Vrienden en familie worden thuis uitgenodigd voor drankjes of een diner, al is het maar omdat je in een restaurant al snel 7,50 euro voor een glas huiswijn aftikt.

Houten huis in typisch falurood

“Kom snel binnen”, roept Ulrika Segre (51), eigenaar van Gårdens Skafferi, als ze ons na een regenbui doorweekt op haar drempel ziet staan. Toevallig is haar boetiekje open op vrijdag. De koffie staat klaar, de cake ook, puffend zakken we neer in de leren bank met koeienkussens. Ulrika’s haren zijn net zo blond als die van Sanna Viktoria Nielsen, de zangeres die derde werd bij het Eurovisie Songfestival in 2014 en nota bene in dít dorp, Edenryd, haar wiegje had staan.

Ulrika verkoopt delicatessen, vlees en vis uit eigen streek. Vooral in de zomer is het druk. Dan komen Zweedse vakantiegangers hier hun ingrediënten halen, zodat ze bij hun tent of huisje uitgebreid kunnen kokkerellen. De Zweden houden van koken en staan dicht bij de natuur. Bij Mörrums Kronolaxfiske kunnen ze zelf hun zalm en forel vangen. De belangrijkste regel: iedereen mag maar één vis per dag houden. Juist daarom zijn er misschien wel meerdere wereldrecords verbroken. In 1993 nog, met een zalm van 18,36 kilo.

Eilanden als walvissen

Het wordt bijna een gewoonte, maar bij restaurant &Vin in havenstad Karlshamn slooft de volgende avond wederom een privé-kok zich voor ons uit. Als voorgerecht torsk, kabeljauw. Met peterselie, bloemkool, appel, komkommer en mosselen. Daarna marulk - zeeduivel - in een bouillon van rivierkreeft en ossenstaart. En als toegift het dessert: sorbetijs met duindoorn, panna cotta van melkchocolade en chocoladebavarois. De ober somt geduldig alle ingrediënten op.

Buiten liggen eilanden als walvissen in de Oostzee. Vanaf de haven vertrokken Zweden in de negentiende en het begin van de twintigste eeuw massaal richting het beloofde land Amerika. Op zoek naar een beter bestaan. Door de droge, onvruchtbare grond in deze regio was het moeilijk boeren, met de ene na de andere misoogst. De overgrootvader van Per-Ola (de kok van dag vijf) was de sterke man die in de ranch Blidingsholm alle stenen verwijderde. Een voor een, om daarna aardappels te telen.

Kok van & Vin in Karlshamn

Per-Ola’s opa nam de boerderij over, daarna vader Carl, die zo’n zwaar bestaan niet zag zitten. Het lukte om vissers uit Duitsland deze kant op te krijgen, later scouts - die komen nog steeds met honderden tegelijk - en sinds kort toeristen.

Vanaf Karlshamn komen we via weilanden, bossen en een fietspad naast de ruige rivier Mörrumsån uit bij hotel Åsnen. In een kano zou je daar zo het avontuur tegemoet kunnen varen, door het meer Åsnen met een kustlijn van 700 (!) kilometer en meer dan duizend eilandjes.

De man die ons eerder incheckte, staat alweer te ploeteren in de keuken voor ons hoofdgerecht. Hertenvlees. Ook dat komt zeker niet uit de bio-industrie. Na ruim 200 kilometer fietsen, verdienen mijn spieren wel een beetje verwennerij. Dus duik ik na drie gangen de sauna in en koel ik af met een sprong in het ijskoude meer Åsnen.

Meer over de regio’svisitsweden.nlvisitskane.comvisitsmaland.sevisitblekinge.se.

De Sydostleden (zuidoostroute) is 274 kilometer lang en loopt van Simrishamn naar Växjö. Begin je in Växjö, dan zijn er meer afdalingen en hoef je dus minder te klimmen. 

Leestip: De Zweedse schrijver Vilhelm Moberg vertelt in vier romans, met ‘De emigranten’ als eerste boek, over een boerenfamilie die naar Amerika vertrekt.

Reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken, met reistips. U vindt ze op trouw.nl/reizen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden