Recensie

Festival Le Guess Who? als muzikale ontdekkingstocht: vreemd en toch vertrouwd

Serpentwithfeet. Beeld Jeremy Nelson

Festival
Pop/Jazz
Le Guess Who?
★★★☆☆

Het heeft iets van een geheim genootschap. Overal in de donkere Utrechtse binnenstad lopen kleine groepen mensen. Ze laten ergens een portier hun polsbandje zien. En dan zijn ze binnen, staan ze in een kerk, een club, een concert- of theaterzaal. Daar klinkt muziek die veel aanwezigen nooit eerder zullen hebben gehoord. Precies daarom gaat het ook. Als deze bezoekers iets vertrouwds hadden willen horen, waren ze wel thuisgebleven. Nee, de eerste stelregel van het Le Guess Who? festival is: omarm het vreemde.

Eerlijk is eerlijk, dat is soms makkelijker gezegd dan gedaan. Ben je al die trappen van TivoliVredenburg op naar boven gegaan, sta je daar te luisteren naar muziek die je niet direct iets zegt. Het is het dilemma dat de bezoeker op elk festival kent, maar op een ontdekkingsevenement als Le Guess Who? nog meer: probeer je de gevraagde concentratie op te brengen of ga je verder, stap je een andere zaal of kerk binnen waar misschien wel iets van je gading speelt? Ga je te vroeg weg? Zoals bij de evidente publieksfavoriet Devandra Banhart die met zijn eerste, kabbelende liedjes het onrustige gevoel geeft dat elders wat opwindenders te beleven is. Vervolgens sta je uit de drukte ineens in een bijna lege club. Bij een spannende dj, dat dan weer wel.

Tussenkop

Ook als je besluit te blijven waar je bent, kan het twee kanten op. Zo hebben de minimalistische melodieën van de jonge Japanse pianist Takuro Kikuchi aanvankelijk wel enige magie. Geholpen door de entourage van een prachtig verlichte Janskerk sleept Kikuchi de luisteraar in de eerste nummers mee naar zijn zachtroze universum waar niets wringt, laat staan pijn doet. Een paar nummers later ervaar je dat universum toch anders, namelijk als een wereld waar bar weinig gebeurt.

Bij een andere Japanner, zanger/gitarist Shintaro Sakamoto denk je bij eerste maten: dit heb ik al zo vaak gehoord. Maar dan laat de elegant geklede bassiste op haar even elegante baslijn een ongemakkelijke noot volgen. Zit ze mis? Nee, het hoort zo en het blijkt de opmaat voor een intermezzo waarin Sakamoto zich van zijn spannendste en meest psychedelische kant laat horen. Het zal niet voor het laatst zijn dat het Japanse trio een onschuldig deuntje een verrassende slinger geeft om na een paar maten weer doodleuk terug te keren waar ze waren.

Ook het optreden van de Braziliaanse zanger/ gitarist Rodrigo Amarante krijgt een wending. Hij schreef het themanummer voor Netflix-hit 'Narcos' en brak daarmee door naar een breder publiek. Dat krijgt eerst zwoele, niets-aan-de-handmuziek voorgeschoteld met opmerkelijk weifelende zang van Amarante en zijn drie bandleden.

 Maar dan speelt Amarante een paar nummers solo. 'She broke my heart', zegt hij als hij zijn gitaar eenmalig verruilt voor de elektrische piano. In zijn eentje komt de Brazilliaan ineens heel dicht bij het publiek. De sobere liedjes zijn somber en intiem. Zijn woeste baard verhult zijn kwetsbaarheid niet langer. Een kwartier of zo, kijkt de toeschouwer, Amarante recht in de ziel.

Outsider-musicus Lonnie Holley zingt zo mogelijk nog puurder en breekbaarder, maar dan blijkt toch dat muziek meer vraagt dan alleen emotie. Wat eerst raakte, wordt plotseling eenvormig en voorspelbaar. Al is het in het enorme aanbod aandoenlijk een lijn aan te wijzen, het lijkt erop dat de festivalprogrammeurs voornamelijk naar eigenheid hebben gezocht en dan van het niet gladgestreken soort.

De Ghanese zanger en kologospeler King Ayisoba is er zo een. Zijn rauwe, basale muziek klinkt als deltablues op speed. Hypnotiserend, zoals bijvoorbeeld ook de poëzie van Saul Williams met dj King Britt.

Waar Ayisoba en Williams/Britt voor een onversneden, rauwe energie kiezen, nemen anderen hun toevlucht tot het grote gebaar. Het theatrale Indonesische noise-duo Senyawa bijvoorbeeld of de excentrieke Brit Alabaster de Plume. Een enkeling brengt de uitersten samen. Eenmansformatie Serpentwithfeet geeft een enerverend optreden. Staat hij rechts op het podium krijgen we zijn bombastische kant, een soort rap-opera, links is het juist intiem, toetsen en een zachte stem die persoonlijke verhalen vertelt.

Dwalend door de stad bekroop je bij sommige concerten het idee dat het vreemde weliswaar werd gezocht, maar vaak ook vertrouwd klonk. In dat opzicht was het Art Ensemble Of Chicago een verademing, een halve eeuw oud, maar nog altijd onbarmhartig baanbrekend. Want wie durft verder nog een gespannen publiek bij aanvang met een lange stilte te confronteren, en die te laten volgen door een tergende solo op sopraansaxofoon?

Een overzicht van de nieuwste recensies van pop, klassiek, wereldmuziek en optredens vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden