Scène uit Festen.
 Beeld  Raymond van Olphen
Scène uit Festen.Beeld Raymond van Olphen

TheaterrecensieFesten

Festen blijft onschadelijk in cabareteske klucht

Festen
Bos Theaterproducties
★★

Hanny Alkema

In Festen, naar het terecht gelauwerde familiedrama van de Deense filmmaker Thomas Vinterberg uit 1998, mag dan een uiterst precair familiegeheim onthuld worden, het moet wel leuk blijven. Die gedachte spat er aan alle kanten af, van de toneelversie bij Bos Theaterproducties.

Het begint al met een voorspel vol gekibbel over rollen, taboes en voorgeschiedenis. Negentien jaar geleden speelde De Ploeg al een toneelbewerking van Peter Heerschop, ditmaal is die alleen niet geregisseerd door Willem van de Sande Bakhuyzen – “Want die is dood”. En niet Piet Römer speelt de vader – “Piet is ook dood” – maar zoon Han Römer is nu de vader geworden – “Han vader geworden? Op zijn 73ste?!”

Grappenreeks van vunzige moppen

In hoog tempo wordt van alles op de hak genomen. Het publiek met ‘dames en heren’ aanspreken? Kan niet meer. Het n-woord voor een zwarte acteur? Ho! Maar die mag wel het zwarte schaap spelen. Het is alsof we in een cabaretvoorstelling zijn beland. Niet zo gek, want de meeste spelers hebben die achtergrond. Met van alles de draak steken zit ze in het lijf. En harde noten kraken? Wel smakelijk verpakken a.u.b.

Is de lachgrage zaal lekker in de stemming van alles-mag-gezegd-behalve, dan is de overgang naar Festen ter ere van pater familias’ 70ste verjaardag soepel. Klaar voor een volgende grappenreeks van vunzige moppen naar een oma-in-rolstoel-zonder-rolstoel tot een nagerecht met ‘enjoy our desert’.

null Beeld  Raymond van Olphen
Beeld Raymond van Olphen

Malle rolwisselingen

Het is waar dat tragiek door een lichte toets des te harder aan kan komen, maar dan moet de balans wel precies goed zijn. Dat mist hier. Regisseur Titus Tiel Groenestege is technisch kundig genoeg om op het moment suprême te zorgen voor de vereiste stilte en aandacht. Te snel echter gaat dat weer over in gein.

Zeker, ook in het origineel gaat men na zoon Christians beladen speech al (te) snel over tot weer feestelijk doen. Tegelijk voelt dat als pijnlijke afleidingsmanoeuvre om niet de waarheid van het seksueel misbruik door de vader destijds onder ogen te hoeven zien. Dat zo’n schrijnende nadreun hier uitblijft, heeft veel te maken met de overdosis aan grapvondsten, zelfs leuke. Storender is dat de personages geen karakters kunnen worden. Iedereen speelt alles: kinderen, gasten, personeel. Met continu malle rolwisselingen. En bijbehorende lachsalvo’s. Alleen de afbraak van de autoriteit van de vader krijgt van Han Römer het volle pond.

Deze Festen dient allereerst het vermaak en blijft ver van de beklemming, de cynische ondertoon. Zo is de essentie – de bedrieglijke familierelaties – onschadelijk gemaakt in kluchtgedoe.

Lees ook:

Keukentafelgezelligheid over een midlifecrisis

De voorstelling Alles in de Hens is nog niet begonnen of er hangt in de Groninger Stadsschouwburg al de knusse sfeer van bij iemand thuis. Keukentafelgezelligheid noemt Hensema dat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden