300 miljoen

Extra geld voor noodlijdende cultuur is ‘een eerste stap voorwaarts’

Dorine Schoon van het Platform voor Freelance Musici Beeld Daisy van Knotsenburg

Het is een mooie eerste stap, die 300 miljoen extra voor cultuur, zo klinkt het uit de sector. Maar het is bij lange na niet genoeg.

Hoboïste Dorine Schoon van het Platform voor Freelance Musici is teleurgesteld. Want het geld gaat níet naar de vele zzp’ers in de cultuur.

“Fijn dat minister Ingrid van Engelshoven de grote instellingen met rijkssubsidie tegemoet komt. Haar idee is dat die werk verschaffen aan de vele zzp’ers en freelancers; ongeveer 60 procent van alle cultuurwerkers. Maar: het werk ís er gewoon niet.

In een normale aprilmaand bouw ik een buffer op voor de zomer, doe ik veel last minute-invalwerk en krijg ik al flink wat boekingen voor het nieuwe seizoen. Dat is nu allemaal weggevallen. Zijn er überhaupt nog concerten volgend seizoen? En hoeveel freelancers zijn daarbij nodig?

Juist nu vallen flexwerkers tussen wal en schip. Velen werken überhaupt niet voor de grote instellingen; denk aan kamermuziek, de pop- en jazzmuzikanten, docenten in de muziekeducatie. Een deel kan aanspraak maken op de generieke maatregelen en voor drie maanden een aanvulling krijgen tot bijstandsniveau. Maar dat is voor velen niet genoeg.”

Lidewij de Koekkoek is directeur van het Rembrandthuis in Amsterdam.Beeld Anouk van Kalmthout

‘Wij maken nu onze reserves voor de verbouwing op’

Lidewij de Koekkoek is directeur van het Rembrandthuis in Amsterdam. Dat krijgt geen rijkssubsidie en kan daarom geen aanspraak maken op het extra geld van Van Engelshoven.

“Ik begrijp wel dat minister Van Engelshoven zich richt op de rijksgesubsidieerde instellingen, zeg maar de grote jongens. En ik begrijp ook haar oproep aan de provincies en gemeentes: kom over de brug. Het Rembrandthuis krijgt subsidie van de gemeente Amsterdam en ik verwacht dat die ook met extra maatregelen komt. Maar er is nog geen witte rook.

Ons museum wordt voor 80 procent bekostigd uit eigen inkomsten. We maken nu onze reserves op; we hadden gespaard voor onze verbouwing, die ligt nu op de plank.

Wij zouden gebaat zijn bij overbruggingskredieten, waarmee we het eind van dit jaar halen en ook 2021 doorkomen. Het Rembrandthuis is een 17de-eeuws woonhuis met relatief kleine ruimtes en doorgangen. Hoe kun je daarin anderhalve meter afstand bewaren? Daar zijn we nu op aan het vogelen.”

Theaterproducent Michael van Hoorne.Beeld Nick van Ormondt

‘Vrije producenten hebben ook hulp nodig’

Directeur Michael van Hoorne produceert kindermusicals. Zijn bedrijf van Van Hoorne Entertainment trekt zo’n 400.000 bezoekers per seizoen. Als zelfstandig ondernemer valt hij buiten de regeling van het ministerie. 

“Het is teleurstellend dat er in deze regeling geen compensatie zit voor de vrije producenten. Wij zijn toch verantwoordelijk voor 70 procent van de ticketverkoop. Misschien hebben we niet goed genoeg uitgelegd wat we eigenlijk doen, kennelijk weet men dat niet. Jammer.

Mijn tweede zorg is dat ook lokale theaters niet zijn geholpen met deze regeling. En daar zijn wij weer van afhankelijk.

Deze zomer halen we wel, maar er moet iets komen dat ons helpt bij investeringen in het volgende seizoen. Ik ben positief ingesteld en er zijn ook regelingen waar we wel gebruik van kunnen maken. Maar mijn bedrijf kan niet functioneren als ik niet de kans krijg om die investeringen terug te verdienen.”

Cornald Maas.Beeld ANP

‘We moeten beseffen dat kunst en cultuur ertoe doen’

“300 miljoen is natuurlijk niet genoeg om de hele sector te redden. Het is wel een eerste stap voorwaarts”, zegt televisiemaker en cultuurliefhebber Cornald Maas. Hij riep in NRC Handelsblad deze week het kabinet op om de kunsten te redden.

“Het gaat om een mentaliteitsverandering. Dat we beseffen dat kunst en cultuur er toe doen. Nu worden vooral de iconische instellingen gered, maar juist al die kleine initiatieven zijn zo nodig. Als de situatie lang zo blijft en theaters zich moeten aanpassen aan de anderhalvemetersamenleving, dreigt er een kaalslag. Uit reacties merk ik dat de nood hoog is. Vooral de podiumkunsten hebben het moeilijk.

Het lijkt of de sector nog murw is na de bezuinigen van Halbe Zijlstra, die met zijn beleid een karikatuur heeft gemaakt van de culturele sector. We moeten een voorbeeld nemen aan Italië: daar verklaarde de regering lezen tot levensbehoefte en mochten de boekhandels openblijven tijdens de lockdown. Ik snak naar zo’n statement van onze regering.”

Servé Hermans, directeur Toneelgroep Maastricht.Beeld Stephan Vanfleteren
Michel Sluysmans, directeur Toneelgroep Maastricht.Beeld Stephan Vanfleteren

‘Het is een stip aan de horizon’

Directeuren Servé Hermans en Michel Sluysmans van de Toneelgroep Maastricht luidden vorige week de noodklok. Het gezelschap is wel geholpen met het noodfonds van de minister, ‘maar er is nog veel onduidelijkheid].

Sluysmans: “Met het fonds geeft minister Van Engelshoven een prachtig en belangrijk signaal af, maar voor de sector als geheel is het slechts een beginnetje.”

Hermans: “Of het voldoende is, hangt ook af van hoe het virus zich ontwikkelt en welke maatregelen theaters moeten treffen om weer open te kunnen. Misschien is het niet meer dan een tussentijdse reparatie en zal achteraf blijken dat het een druppel op de gloeiende plaat is. Het wel positief dat het niet alleen over het oplossen van het acute probleem gaat, maar dat de minister ook wil helpen bij de voorbereiding op het nieuwe seizoen. Daar zijn ook veel zzp’ers die aan ons zijn verbonden mee geholpen. Het is een stip aan de horizon en daar hadden we behoefte aan.”

Lees ook:

De cultuursector is wanhopig, waar blijft de hulp?

Het piept en kraakt door de coronacrisis in de cultuursector. In een brandbrief vragen grote instellingen om hulp voor alle kunstenaars.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden