Review

Evangelie is vrolijker dan Crabb suggereert

Larry Crabb, Van binnenuit, werkelijke verandering is mogelijk; De Navigators, Driebergen 1993: 221. blz. F 27,95

A. A. SPIJKERBOER

Of deze boodschap nu uit de hoek van de fundamentalisten of uit de hoek van de charismatische beweging komt, Crabb moet er niets van hebben. Deze boodschap brengt de mensen er immers toe thuis, op de zaak en in de kerk te doen alsof er niets aan de hand is, terwijl ze in feite de pijn die hun gedaan is en de teleurstellingen die ze hebben moeten incasseren, verdringen. Zo lijkt alles heel mooi, heel gelovig en heel evangelisch, maar eigenlijk is er geen contact met anderen en geen echte liefde.

Wat is nu de oplossing ? Eens even ophouden de mooie rol te spelen die je altijd speelt, tot inkeer komen, je realiseren hoe vreselijk je het leven in de grond van de zaak vindt en - afstand doen van de zelfbescherming. Want zelfbescherming is voor Crabb de zonde bij uitstek: je pantsert jezelf om nieuwe pijn en nieuwe teleurstellingen af te weren, maar omdat je je pantsert, kun je geen liefde ontvangen en geen liefde geven.

Op dit punt komt God ons te hulp: je mag je in al je kwetsbaarheid bij God geborgen weten en zo kun je van binnenuit veranderen en iemand worden die liefde kan geven. Maar op de laatste bladzijden van zijn boek hamert Crabb er nog eens in dat we niet moeten denken dat ons leven dan verder prettig verloopt: pas in de hemel zijn we van alle pijn en alle teleurstellingen af.

Crabb doorspekt zijn boek met verhalen uit zijn praktijk: “Toen ik Marjan voor het eerst ontmoette, was ze een aantrekkelijke, ongehuwde vrouw van dertig jaar, bijzonder actief in de kerk en daarom overal zeer gewaardeerd.” Of: “Frank is een geslaagd zakenman. Zijn omgeving zou hem omschrijven als levenslustig, begaafd, zelfverzekerd en sympathiek.” De lezer wil dan natuurlijk dolgraag weten hoe het verder is gegaan met Marjan en met Frank en komt niets tekort.

Wat Crabb bedoelt wordt het duidelijkst in zijn verhaal over de predikant Ton. Deze Ton had het thuis ellendig gehad en als kind maar een paar mooie perioden meegemaakt: een zomer bij zijn grootouders en twee weken in een jeugdkamp. Toen Ton Christus aanvaard had was hij theologie gaan studeren aan een bijbelschool en daarna was hij een algemeen gewaardeerd predikant geworden.

Maar wie wat beter naar Ton keek merkte dat hij moeilijke problemen altijd uit de weg ging. Toen zijn elfjarige zoon dreigde te ontsporen maakte hij zich uit de voeten en liet de zaak aan zijn vrouw over, toen een oude vriend hem in vertrouwen nam om over zijn problemen te spreken liet hij het afweten en op vergaderingen wist hij lastige kwesties altijd te omzeilen.

Door gesprekken met anderen leerde Ton wat er eigenlijk met hem mis was: hij leed nog steeds diep onder wat hem als kind overkomen was. Hij leerde daarme om te gaan en zei in een eindgesprek tegen Crabb: “Bij het bijbellezen heb ik me de laatste tijd op de kracht van Christus in mijn zwakheid geconcentreerd, en op de functie van het lijden, opdat ik meer op Hem ga lijken. Ik ben een beetje huiverig, maar ik heb me nog nooit zo energiek gevoeld.”

Waarop Crabb noteert: “Toen ik Ton zo hoorde praten, verveelde ik me geen moment. Integendeel, ik voelde me aangetrokken tot de God, die hij navolgde. Samen met Ton verheugde ik mij over de verandering die mogelijk wordt als we bereid zijn van binnenuit te beginnen.”

Er staan veel goede dingen in Crabbs boek. Het sterkst vond ik het hoofdstuk waarin hij uiteenzet dat mensen zich ongelukkig maken door in het leven, en eigenlijk ook tegenover God, een eisende houding aan te nemen. Ze vinden hun eigen eisen volstrekt gerechtvaardigd, stellen die heimelijk ook in hun gebed, en worden woedend als er aan hun eisen niet voldaan wordt, terwijl ze dan heen leven langs de goede dingen die hun wel toevallen. Maar het voortdurende zelfonderzoek in Crabbs boek wordt wel eens iets te veel van het goede: je kunt toch niet altijd in je eigen pijn en teleurstellingen blijven wroeten en wat moet je eigenlijk als je een paar betrekkelijk normale ouders hebt gehad ?

Het is altijd goed je ware gevoelens boven te laten komen, maar voor zelfonderzoek heb je toch helemaal genoeg aan het grote gebod eerst God lief te hebben en dan je naaste als jezelf ? In het evangelie zit het grote gebod helemaal verpakt in Gods barmhartigheid en daarom is het evangelie vrolijker dan je op grond van Crabbs boek zou denken.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden