Eva-Maria Westbroek als Sieglinde in New York in 2011 met Jonas Kaufmann als Siegmund.

Interview Eva-Maria Westbroek

Eva-Maria Westbroek zingt haar glansrol voor het eerst in Nederland: Sieglinde komt thuis

Eva-Maria Westbroek als Sieglinde in New York in 2011 met Jonas Kaufmann als Siegmund. Beeld Ron Howard/Metropolitan Opera

Over de hele wereld, van Bayreuth tot New York, zong Eva-Maria Westbroek de rol van Sieglinde in ‘Die Walküre’. En nu is ze in haar paraderol eindelijk in Nederland te bewonderen. In de legendarische enscenering van Pierre Audi.

Ze heeft natuurlijk een gigantische ­bipolaire stoornis”, concludeert Eva-Maria Westbroek droogkomisch na een korte opsomming hoe het Sieg­linde vergaat. Sieg­linde, een belangrijk personage in Wagners opera ‘Die Walküre’, is Westbroeks paraderol. De hele wereld kent zo langzamerhand haar verzengende interpretatie, alleen Nederland miste tot nu toe de boot. De rol van Wotans onfortuinlijke dochter bracht Westbroek met buitensporig veel succes naar alle belangrijke operacentra: Aix-en-Provence, Salzburg, Berlijn, Londen, San Francisco, Bayreuth, New York, Frankfurt en München. Volgend voorjaar voegt ze Parijs aan die indrukwekkende lijst toe. Het publiek krijgt maar geen genoeg van Westbroeks Sieglinde.

Heeft u als zangeres nog niet genoeg van deze manisch-depressieve vrouw, die voor het ongeluk geboren lijkt?

“Nee, nee, nee. Het is een prachtrol. Elke keer weer vind ik het ongelofelijk dat ik haar mag zingen. Ik hou gewoon van rollen waarin personages een ontwikkeling doormaken. Gelaagde karakters. Nou, dan heb je met Sieglinde een topper te pakken.

“Ze is de dochter van oppergod ­Wotan en een aardse moeder, de tweelingzus van Siegmund. Het gaat al snel mis. Moeder wordt vermoord, broer en vader verdwijnen samen en zij wordt geroofd en in een huwelijk gedwongen met Hunding. Doffe ellende. Totdat jaren later Siegmund ineens in haar hut verschijnt. De langzaam terugkerende herinneringen, de herkenning, de ontvlammende liefde tussen die twee, de gezamenlijke vlucht, de schaamte en de angst daarna. Wotan die zich noodgedwongen van zijn zoon afkeert en hem onder het zwaard van Hunding laat sneuvelen. Halfzus Brünnhilde, die Sieglinde daarna redt, omdat ze zwanger is van de latere held Siegfried. Ja, het is heel wat. Het schiet de hele tijd heen en weer tussen diep verdriet en totale euforie. Heerlijk.”

Zijn de eerste regels in de opera van deze labiele Sieglinde niet een beetje dommig? Ze vindt een onbekende man in haar huis, is hoegenaamd niet angstig en zegt vervolgens doodgemoedereerd: ‘Een vreemde man? Hier passen vragen.’

“O nee, dat is juist helemaal niet dommig. Zij zit daar gevangen in dat huwelijk met Hunding. Alleen maar ruwe mannen om haar heen. Tijdens het huwelijksfeest is er een onbekende man verschenen – haar vader Wotan dus – die een zwaard tot aan het heft in de ­essestam in hun hut stootte. Met de boodschap dat dit onoverwinnelijke zwaard zou toebehoren aan degene die het uit de stam kon trekken. Sieglinde kent alle ruwe bolsters uit haar omgeving, maar hoe sterk ook, geen van hen kreeg het voor elkaar. En hier is dan een totaal onbekende man. Misschien lukt het hem wel om dat zwaard eruit te trekken, en haar uit de ellende te verlossen. Ik probeer die eerste regels daarom vol hoop te laten klinken.

“Dat heftige heen en weer schieten tussen euforie en depressie, dat is zo fijn om te zingen en te spelen. In de eerste akte, waarin de liefde met die schitterende muziek van Wagner werkelijk explodeert, voelt ze ineens hoe het leven ook kan zijn. Daar kun je lekker loos gaan, terwijl er ook zoveel subtiliteiten in de muziek zitten. In de tweede akte, als ze met Siegmund op de vlucht is voor Hunding is ze zó in paniek. Ze worstelt met haar verleden, schaamt zich ervoor. Gedwongen om met Hunding te verkeren. Het is een beetje zoals we nu horen over de verschrikkingen die yezidi-vrouwen hebben moeten ondergaan.

“En dan die prachtige zin waarmee ze Siegmund terugroept als die zijn ­eigen ellende niet aan haar wil opdringen: ‘Hoe kun jij onheil brengen in een huis waar onheil woont!’ Het is een van mijn lievelingspassages in de opera. Hier gaat het voor de eerste keer over Sieglinde zelf.”

Eva-Maria Westbroek als Sieglinde en Robert Gambill als Siegmund in Aix-en-Provence in 2007. Beeld Elizabeth Carecchio

Hoe stapte Sieglinde uw leven binnen?

“Dat heb ik te danken aan de Belgische intendant Gerard Mortier, toen hij directeur was van de Salzburger Festspiele. Ik deed auditie voor een andere rol, maar Mortier dacht dat ik wel geschikt zou kunnen zijn als Sieglinde. ­Simon Rattle zou de hele ‘Ring’ gaan ­dirigeren in Aix-en-Provence en Salzburg, met de Berliner Philharmo­niker.

“Voordat ik auditie deed bij Rattle, heb ik in Salzburg werksessies gedaan met een geweldige muzikale coach, ­Richard Trimborn. Over elke maat had hij wel 26 opmerkingen, hij bracht zoveel diepgang aan in de rol. Toen ik daarna bij Rattle auditeerde, omhelsde hij mij na afloop, maar hoorde ik twee weken niets. En toen ging het ineens toch door. Voor Rattle was het ook allemaal nieuw en hij wilde graag de eerste akte al een keer opvoeren in ­Berlijn. Daar waren mijn eerste pro­fessionele stappen als Sieglinde, met Plácido Domingo naast me.

“De uitvoeringen in Aix-en-Provence zijn me heel dierbaar. Omdat het mijn eerste complete Walküre was, en omdat het met Rattle was. Fantastisch waren de uitvoeringen in New York met Jonas Kaufmann als Siegmund en James Levine als dirigent. En natuurlijk die in Frankfurt, omdat daar mijn echtgenoot Frank van Aken de Siegmund was, maar ook omdat de enscenering daar heel bijzonder was. Goeie herinneringen heb ik ook aan San Francisco, Bayreuth natuurlijk, en aan Londen. Jeetje, wat zijn het er veel.”

En dan nu in Amsterdam. Hoe leuk vind je dat?

“Bijzonder hoor, al die optredens in het buitenland, en ik was met allemaal even blij, voelde me echt bevoorrecht. Hier in Nederland voelt het toch anders. Een soort thuiswedstrijd. En dan ook nog in de bijzondere enscenering van Pierre Audi. Ik had veel over zijn prachtige productie van Wagners ‘Der Ring des Nibelungen’ gehoord, maar ­gezien heb ik die nooit. Audi vond dat wel verrassend, geloof ik. Er was gewoon nooit tijd, ik zat altijd maar in het buitenland. Heel fijn dat ze van de Audi-Ring deze enscenering van ‘Die Walküre’ hebben bewaard, zodat die nu voor de allerlaatste keer te zien is. Na deze voorstellingen wordt het decor vernietigd. En ja, dat ik daar dan in mag zingen, is een cadeautje.”

Die Walküre’ van De Nationale Opera met het Nederlands Philharmonisch Orkest olv Marc Albrecht in een regie van Pierre Audi. Première 16/11. www.dno.nl

Lees ook:

Drama voor Westbroek

Een kroon op de carrière van Eva-Maria Westbroek moest haar debuut aan de Metropolitan Opera in New York worden. Maar tijdens de eerste akte van ‘Die Walküre’ afgelopen vrijdag werd de Nederlandse sopraan zo ziek dat ze de opera niet kon uitzingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden