Beachdog

Eurosonic/Noorderslag

ESNS presenteert talent online. ‘Pandemie heeft zeker invloed gehad op ontwikkeling muzikanten’

BeachdogBeeld Kai Zwaverink

ESNS, hét showcasefestival met opkomende artiesten uit heel Europa, vindt opnieuw alleen online plaats. De nieuwe Sam Smith, James Blake of Dua Lipa blijft thuis en stuurt een filmpje in. Wat betekent dat voor nieuw talent?

Jasper van Vugt

Elk jaar komt de internationale muziekwereld in januari naar Groningen voor showcasefestival ESNS (voorheen: Eurosonic Noorderslag) en de bijbehorende conferentie. Gedurende vier dagen (19-22 januari) presenteert nieuw Europees muziektalent zich aan muziekliefhebbers, industrie en pers uit heel de wereld tijdens het evenement.

ESNS dient ook als officieuze nieuwjaarsborrel voor de muziekindustrie. Met een succesvol optreden op het festival kunnen artiesten zich in de kijker spelen om de rest van het jaar geboekt te worden voor optredens.

Normaal presenteren zo’n 350 artiesten en bands uit heel Europa zich door middel van optredens in cafés, poppodia en theaters aan meer dan 40.000 bezoekers en 4000 professionals uit de muziekindustrie. Maar dit jaar blijft het stil in Groningen. Zes weken voor aanvang moest de organisatie vanwege de oplopende coronabesmettingen volledig digitaal gaan met vooraf gefilmde optredens in lege theaters, poppodia en oefenruimtes. Net als in 2021.

Teleurstellend, zegt Robert Meijerink, Hoofd Programma van ESNS. “Als organisatie hadden we weinig tijd om te jammeren. We hebben de plannen omgegooid en, gemotiveerd door het succes van vorig jaar, opnieuw gekozen voor een volledig digitale editie. Het is, gezien onze ambitie en missie om het repertoire van Europees en Nederlands talent te promoten, cruciaal om het festival door te laten gaan. Ook nu de poppodia dicht zijn en er geen festivals plaatsvinden.”

Een staalkaart van wat relevant is en wordt

Net als bij de fysieke editie, zijn de eerste drie dagen gereserveerd voor Europees talent. De zaterdag is uitsluitend voor Nederlandse artiesten. Doel van het programma op deze dag is om een staalkaart te geven van wat, aan het begin van een nieuw muziekjaar, relevant is én wordt binnen de Nederlandse popmuziek.

Nieuw talent neemt een belangrijke positie in. Een geslaagd optreden levert debutanten goede recensies, enthousiaste berichten op social media en meer airplay op. Dat kan weer leiden tot betere kaartverkoop van concerten en meer boekingen op popfestivals in de zomer. Zo zetten talentvolle artiesten een belangrijke stap richting een professionele status met duurzame carrière.

Maar een goed optreden verzorgen is iets wat artiesten moeten leren. “Wat je bedenkt en repeteert in de oefenruimte pakt vaak anders uit op het podium”, zegt Frank Kimenai. Hij is voorzitter van POPnl, het samenwerkingsverband tussen de Nederlandse popkoepels. Live optreden is volgens hem belangrijk voor de inhoudelijke ontwikkeling van talenten.

“Ze leren samen spelen, omgaan met andere muzikanten en prestatiedruk. Ze toetsen hun muziek bij het publiek, worden beter op hun instrument en natuurlijk in het uitvoeren van de muziek zelf.”

Daarbij is live optreden sinds de opkomst van streamingdiensten een steeds belangrijkere rol gaan spelen in de carrières van artiesten. Weinig artiesten kunnen leven van hun auteursrechten, zegt Berend Schans, directeur van de VNPF (branchevereniging van de poppodia en -festivals van Nederland). “De rest verdient hun brood en beleg met optredens. Daar moet je in excelleren. Kan je dat goed, dan krijg je meer optredens.”

76 procent minder concerten

De afgelopen twee jaar zijn de poppodia slechts mondjesmaat open geweest. Áls ze open waren, was dat voor beperkt publiek. In 2020 werd onder de bij de VNPF aangesloten podia 76 procent minder concerten georganiseerd.

“De pandemie heeft zeker impact gehad op de ontwikkeling van artiesten” zegt Kimenai. “De live-infrastructuur van de muzieksector is diepgeworteld. Er is een keten van talentontwikkeling die begint met tienertraject Popsport, gevolgd door lokale optredens in kleine zalen en kroegen, via rondreizend talentenfestival Popronde naar ESNS en de grotere podia en festivals. Dat kun je niet zomaar vervangen door iets anders.”

Tijdens de eerste lockdown probeerden veel artiesten met livestreams een alternatief te bieden voor reguliere concerten. Volgens Kimenai is het geen volwaardig alternatief voor liveshows en niet iets waar het publiek na twee jaar livestreams nog op zit te wachten.

Schans wijst er op dat een video de ervaring van een concert niet kan vervangen. “Met zo’n video maak je een mediaproduct. Dat is echt iets anders dan een concert. Bovendien ga je dan direct de concurrentie aan met Netflix of een liveshow van Prince.”

Meau Beeld Jantina Talsma
MeauBeeld Jantina Talsma

Sommige talenten breken toch door

Toch zijn er ook talenten die doorbreken zonder veelvuldig optreden of livestreams. Froukje wist in 2020 dankzij verschillende sterke singles op de radio te komen en op social media een publiek aan zich te binden. Toen ze eenmaal live kon optreden, stond ze direct voor een groot publiek.

En Meau, die dit jaar debuteert op ESNS en momenteel op nummer 1 in de hitlijst staat met haar nummer Dat heb jij gedaan, gaf haar allereerste optreden voor 1250 mensen als voorprogramma van Racoon. ‘Doodeng en supervet’, noemt de zangeres, producer en componist haar vuurdoop. “Zonder corona was ik waarschijnlijk met kleinere optredens begonnen. Dat is logisch, in het begin van je carrière.” Zo deed ze in het najaar mee met de Popronde, tot ook die voortijdig moest stoppen.

Een andere debutant op ESNS is rockband Beachdog. Zanger David Achter de Molen speelde in 2015 op het festival met John Coffey, een rockband die in binnen- en buitenland geroemd werd om hun liveshows. “Met onze muzieksoort moet je het publiek live overtuigen en zo enthousiast maken dat ze het anderen vertellen en de volgende keer hun vrienden meenemen. Van airplay of streaming moet je het niet hebben als rockband”, zegt Achter de Molen.

Zowel Meau als Beachdog zijn blij dat ze op ESNS mogen spelen, ook al is het dan zonder publiek en op camera. Meau: “Het betekent even schakelen om op die manier op te treden. Als je publiek voor je neus hebt, krijg je een boost als artiest waardoor je je beter kunt inleven in je muziek. Nu moet ik nadenken over hoe ik dat ga overbrengen naar de mensen thuis.”

De magie ontstaat wanneer het zaaltje vol is

Achter de Molen is dankbaar dat ESNS in deze vorm doorgaat, maar heeft wel getwijfeld of zijn band de uitnodiging voor het festival moest aannemen: “Ook al zien waarschijnlijk meer mensen ons spelen via de stream dan er normaliter in het zaaltje passen waar we zouden spelen, de beleving is heel anders. De gefilmde show wordt minder dan als we live voor publiek in een zaal zouden staan. De magie van ESNS ontstaat wanneer het zaaltje vol is en mensen drie rijen dik in de deurpost hangen om een glimp op te vangen.”

Meijerink hoopt dat ESNS in 2023 weer fysiek plaats kan vinden. “Als het zo doorgaat is het schadelijk voor de doorstroming en ontwikkeling van nieuw talent. De behoefte aan nieuwe muziek blijft, maar om die echt goed te laten ontwikkelen is er de connectie met festivals, poppodia en publiek nodig.”

Dankzij het succes van de vorige editie, waar de organisatie vanuit de internationale muziekindustrie veel lof voor kreeg, is hij positief over de digitale variant van zijn evenement. “Vorig jaar trokken we gemiddeld zo’n 25.000 unieke bezoekers per dag, die langer dan dertig minuten keken naar de optredens. Dat is extreem hoog vergeleken met een normale tv-uitzending. Ook dit jaar zullen de echte muziekprofessionals sowieso kijken.”

Lees ook:

Eurosonic Noorderslag vierde zijn jubileum digitaal

Een jaar overslaan is geen optie, dus vierde Eurosonic Noorderslag zijn zevende lustrum in 2021 online. Een geluk bij een ongeluk: nu kon iedereen erbij zijn, helemaal gratis.

Singer-songwriter Meau: een van de beloftes van 2022

Haar eerste hit staat gelijk op nummer 1 en heeft ook nog eens inhoud. Popjournalist Jasper van Vugt vertelt wat Meau een talent maakt om dit jaar goed in de gaten te houden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden