Nipkownominaties

Ere Zilveren Nipkowschijf voor Matthijs van Nieuwkerk

Presentator Matthijs van Nieuwkerk krijgt dit jaar de Ere-Zilveren Nipkowschijf. Beeld ANP Kippa

Na aangepast jury-overleg deels via beeldverbinding heeft de jury van de Zilveren Nipkowschijf de drie genomineerde televisieprogramma’s bekendgemaakt.

‘Frontberichten’, dramaserie ‘Oogappels’ (beide BNNVARA) en ‘Brieven aan Andalusië’ (VPRO), maken op donderdag 25 juni kans op de Zilveren Nipkowschijf 2020.

Ook de Ere Zilveren Nipkowschijf is dit jaar toegekend, aan een persoon om wie de jury niet heen kon: Matthijs van Nieuwkerk, vanwege een perfect afgerond vijftiende seizoen van ‘De Wereld Draait Door’. “DWDD was ondenkbaar zonder Van Nieuwkerks ambitie om uit elke uitzenddag het maximale te halen, zijn journalistieke instinct, het vermogen om in een moordend tempo te presenteren en zijn verlangen om te bewonderen”, schreef de jury. Hij maakte ‘het invloedrijkste programma van de eeuw’ en speelde ook buiten televisie een grote rol als podium voor de cultuursector.

Over de drie nominaties voor de Zilveren Nipkowschijf was de jury het na stemming eens. Frontberichten was een verrassende nieuwkomer voor de kwaliteitstelevisieprijs die al sinds 1961 wordt toegekend door een jury van de gezamenlijke Nederlandse mediajournalisten en -critici. “Als corona-improvisatie-tv snel uit de grond gestampt”, werd in het jury-overleg gezegd. De jury waardeerde dat dit programma niet alleen ruimte gaf aan de verhalen van artsen en verpleegkundigen, maar ook aan het verhaal van de pakketbezorger of leraar.

“Allemaal vertelden ze direct in de camera, zonder filter van verslaggever of redacteur, hoe hun leven er op die dag uitzag en waar ze mee bezig waren. Daarmee kreeg de kijker een rechtstreekse blik in een totaal andere wereld. Waar het aan talkshowtafels voornamelijk ging óver deze mensen, kwamen ze in Frontberichten zelf aan het woord en in beeld. En daarmee al hun zorgen, twijfels, angsten, maar ook over de vrolijke momenten en successen”, meldt de jury. Vooralsnog stopt BNNVARA op 31 mei met het programma in een speciale laatste studio-uitzending van een half uur, tenzij het coronavirus weer oplaait.

Hoogstaand drama

Familieserie ‘Oogappels’ was in zijn tweede seizoen een hoogtepunt in een jaar met veel hoogstaand drama. De tweede reeks van ‘Mocro Maffia’ (RTL via Videoland) kwam dicht in de buurt van een nominatie en ook het tweede seizoen van ‘Het geheime dagboek van Hendrik Groen’ (MAX) had de jury bijna voor zich gewonnen: “De hele maatschappij in een bejaardentehuis.” Maar Oogappels kreeg de meeste stemmen om zijn gelaagdheid en herkenbaarheid.

Uit het jury-rapport: “Mede door het commentaar van de oma’s en de opa’s kunnen ook kijkers van andere leeftijden zich herkennen in de warmte en benauwenis van de familie. En in de lange lijnen die door families lopen: iedere ouder is ook een kind, dat levenslang met zijn eigen ouders worstelt.”

Vooral acteurs Malou Gorter en Ramsey Nasr springen eruit, als het tegenpolige echtpaar Merel en Erik. ‘De een verschuilt haar machteloosheid en verdriet achter een harde, cynische façade. De ander juist achter een façade van zachtmoedige zorgzaamheid’, schrijft de jury.

‘Brieven aan Andalusië’

De reisserie ‘Brieven aan Andalusië’ van Stef Biemans is door zijn vernieuwende vorm veel meer dan een reisserie. Biemans’ idee om brieven te schrijven aan de inwoners van de Spaanse streek bracht vertraging en daardoor reflectie in het programma. In de serie doet hij bovendien ‘niet alleen verslag van het tussen traditie en globalisering meanderende leven in Zuid-Spanje’, schrijft de jury. ‘De reeks wordt geleidelijk aan steeds meer een verslag van zijn eigen migratie, met vrouw en kinderen, vanuit Nicaragua. Zo wordt Brieven aan Andalusië ook een van binnenuit verteld verhaal over liefde en onthechting - vol schitterende scènes uit een huwelijk.’

Tenslotte kent de jury nog de speciale vermelding toe aan ‘100 dagen voor de klas’ (VPRO) van makers Tim den Besten en Nicolaas Veul. Ze wagen een sprong in het diepe, door honderd dagen lang te proberen het vak van onderwijzer te leren én te tonen. ‘Een ode aan het onderwijzersvak, met liefde gemaakt’, oordeelt de jury. ‘Want ondanks alle moeilijkheden twitterden onderwijzers in de lockdown teksten als: ‘Ach, door dit soort beelden krijg ik zo veel zin om weer voor de klas te staan’. Misschien ook omdat hun handen jeukten?’

Zilveren Reissmicrofoon

De Ere Zilveren Reissmicrofoon, een oeuvreprijs voor de radio, gaat naar NPO-coryfee Peter van Bruggen. Hij krijgt zijn prijs op 25 juni als ook de winnaars van de Zilveren Reissmicrofoons worden uitgereikt. Genomineerd zijn dit jaar NPO Radio 2-dj Stefan Stasse, het BNR-radioprogramma Big Five en de podcast Virus Verhalen.

Volgens de jury heeft Van Bruggen “met zijn beeldende manier van radio maken veel aan het medium toegevoegd”. De oud-journalist en dj werkte in de jaren tachtig en negentig als dj voor de KRO en presenteerde programma’s als Het Weeshuis van de Hits en, samen met Jeanne Kooijmans, The Breakfast Club. In 2013 ontving hij een Marconi Oeuvre Award voor zijn betekenis voor de Nederlandse radio.

Van Bruggen maakt momenteel voor NPO Radio 5 een serie podcasts over wereldberoemde pophelden. 

De winnaar van de Zilveren Nipkowschijf wordt op donderdag 25 juni na het definitieve juryberaad gekozen. De prijsuitreiking vindt plaats in Het Ketelhuis te Amsterdam tijdens een bescheiden ceremonie die wordt gepresenteerd door Trouw-tv-columnist Renate van der Bas (voorzitter van de stichting Nipkow) en Vincent Bijlo (juryvoorzitter Zilveren Reissmicrofoon). Deze uitreiking zal online worden gestreamd.

De Zilveren Nipkowschijf 2019 werd gewonnen door de VPRO-documentaireserie Stuk. Voor Joardy Season (VPRO) was er een speciale vermelding. Jeroen Pauw mocht een Ere Zilveren Nipkowschijf in ontvangst nemen. Felix Meurders ontving een Ere Zilveren Reissmicrofoon en Mieke van der Weij (Omroep Max) won de Zilveren Reissmicrofoon 2019.

Lees ook:
‘We gaan je zo missen papa’, zeiden de dochtertjes van een coronaslachtoffer bij ‘M’

Aan de vlogs die mensen insturen in ‘Frontberichten’, zie je waarin hun wereld afwijkt van het normale. Dáárin ligt relevantie, die aandacht trekt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden