Taal

Er is iets geks aan de hand met ‘Universitair Medische Centra’

Beeld anp

Een lezer schrijft mij dat de Amsterdamse ziekenhuizen AMC en VUMC gefuseerd zijn en verder gaan onder de naam ‘Universitair Medische Centra.’ Klopt dat taalkundig wel of hebben de naamgevers alleen maar gekozen voor een naam die beter bekt?

Allereerst: als het om een naam gaat, heeft de naamgever het recht om die te vormen of spellen zoals gewenst. Dit heet het donorprincipe, en het is onder andere verankerd in de spellingwet. Je kunt dus eigenlijk nooit kritiek hebben op de spelling van een naam door de naamgever zelf.

Maar los daarvan: als het geen naam zou zijn, dan is er iets geks met universitair medische centra. Bij reeksen van bijvoeglijke naamwoorden (‘universitair’ en ‘medisch’ zijn bijvoeglijke naamwoorden) hebben ze allemaal óf geen óf wel een uitgang. Je zou dus verwachten ‘universitaire medische centra’ of ‘universitair medisch centra.’

In het enkelvoud wordt gekozen voor ‘het universitair medisch centrum’, omdat er sprake is van een betekeniseenheid. Een ‘medisch centrum’ is meer dan alleen maar een centrum dat medisch is, en een ‘universitair medisch centrum’ is ook iets anders dan een medisch centrum dat universitair is.

Bij het meervoud krijg je een conflict. Daar hebben bijvoeglijke naamwoorden altijd een verbuiging. Zelfs als je het hebt over een groot politicus, waarbij de ontbrekende verbuiging een speciale betekenis aangeeft, heb je in het meervoud nooit groot politici. Daarom heeft de naamgever geprobeerd om in een soort halve samenstelling ‘universitair-medische’ (met weglating van het koppelteken) die speciale betekenis toch uit te drukken.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels, voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon.

Zelf een taaltip? Mail aan p.a.coppen@let.ru.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden