Review

Empedokles nam zijn geheim mee - in de krater van de Etna?

De Griekse filosoof Empedokles (492-432 voor Christus) heeft altijd tot de verbeelding gesproken, door zijn leer en zijn leven maar misschien nog wel het meest door zijn dood. Volgens de overlevering zou hij in de vuurkrater van de Etna zijn gesprongen (hij woonde namelijk op Sicilië, dat destijds door Grieken was gekoloniseerd).

HANS DIJKHUIS

Het verhaal werd in de Oudheid al met een korreltje zout genomen, maar het werd in de negentiende eeuw een inspiratiebron voor Friedrich Hölderlin en Matthew Arnold, die er drama's over dichtten. Ook van de jonge Nietzsche zijn er schetsen voor zo'n drama bewaard gebleven, en later heeft in Nederland Hans Andreus nog een prozagedicht over Empedokles geschreven.

Dit alles ontleen ik aan het boek 'Aarde, lucht, water en vuur', waarin alle bewaard gebleven teksten van de filosoof zijn vertaald door Rein Ferwerda. De titel verwijst naar de leer van de vier elementen, waaruit volgens Empedokles de hele wereld is opgebouwd en die zich scheiden en samenvoegen onder invloed van Haat en Liefde. Over de vraag hoe dat allemaal precies in zijn werk gaat zijn de geleerden het nog steeds niet eens, lezen we in Ferwerda's inleiding.

Ze zullen het ook wel nooit eens worden, omdat van de verzen waarin Empedokles zijn leer uiteenzet, alleen losse fragmenten bewaard zijn gebleven, die bovendien vaak aan duidelijkheid te wensen overlaten. Maar door de gedegenheid van zijn vertaling, inleiding en commentaar biedt Ferwerda de Nederlandse lezer een uitstekende gelegenheid om zich zelf te verdiepen in het werk van deze poëtische natuurfilosoof. Een extra pluspunt is dat ook de Griekse teksten zijn opgenomen, voor wie daarmee uit de voeten kan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden