Recensie

Elsie de Brauw is meesterlijk in 'wetenschappelijk' liefdesdrama

Elsie de Brauw en Hans Croiset in 'Heisenberg'. Beeld Sanne Peper

Theater
Theater Rotterdam
Heisenberg
★★★☆☆

Georgie kust Alex zomaar in de nek op een treinstation. Hij is een muzikaal gevoelig, introvert gewoontedier, dat al 67 jaar elke dag exact vijftig woorden in zijn dagboek schrijft. Zij is een fantasierijke neuroot, die zich door verzinsels en impulsen laat leiden. Die kus is hun ontmoeting. Op de een of andere manier valt zij voor hem en trekt hem mee in een liefdesavontuur.

De Britse toneelschrijver Simon Stephens (1971) laat dat proces in flarden zien. Met de personages spring je mee zonder echte grip op verleden of beweegredenen. Dat is spannend. Zoals hij hier eerder al in 'Song from Far Away' (solo Eelco Smits bij Toneelgroep Amsterdam) liet zien, is Stephens erg goed in het tekenen van eenzame zielen.

'Heisenberg' is een mooi geschreven stuk, door Ariane Schluter in opvallend lekker bekkend Nederlands vertaald bovendien. Toch is er iets raars mee aan de hand. De titel verwijst naar de man van de kwantummechanica en de onzekerheidsrelatie, wat weer over de onvoorspelbaarheid van gedrag (van atomen) gaat.

Schrijvers, theatermakers zijn vaker gefascineerd door natuurkundige relaties. Zie 'Elementaire deeltjes' van Houellebecq of 'Snaren' van Gerardjan Rijnders. In dit geval, in een stuk over twee tegenpolen, kun je je er iets bij voorstellen. Hinderlijk is, het gebeurt niet organisch.

Zo duikt de formule van het onzekerheidsprincipe als een Fremdkörper op in de verder mooi sobere vormgeving (Marc Warning); hebben regisseur Johan Simons en natuurkundige Robbert Dijkgraaf gesprekken rondom over liefdesrelaties op latere leeftijd 'via een wetenschappelijk principe'; en legt Stephens zelf uitgerekend de chaotische Georgie opeens de uitleg van dat principe in de mond.

Op zichzelf zijn stuk en voorstelling levendig en speels, maar door dat quasiwetenschappelijke gedoe laten Stephens én Theater Rotterdam een essentiële denkfout passeren. Behalve twee tegengestelde karakters als grootheden, last Stephens ook nog een leeftijdsverschil van dertig jaar in. Met een negatief (spel)effect.

Kinderachtige speelstijl

Elsie de Brauw is meesterlijk. Ze fladdert met handen en dictie alsof ze niet op kan houden met praten en bewegen, terwijl ze met een enkele steelse blik of een bruuske wending Georgie's onvermogen tot rust erdoorheen laat schemeren. Echter de chemie met Hans Croiset ontbreekt. Deze trapt met een wat kinderachtige speelstijl in het cliché van de man, die door een veel jongere vrouw jeugdig elan moet krijgen.

Terwijl, er zijn zat leeftijdgenotes van de 75-jarige Alex, die hem uit zijn eenzelvigheid zouden kunnen rukken. Dan was Stephens thema pas echt boeiend geworden. En heerlijk onvoorspelbaar.

Tournee tot en met 6 april. info: www.theaterrotterdam.nl/heisenberg

Elke week nieuwe voorstellingen, besproken door onze recensenten. U leest ze hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden