Review

Elke dag een kus is het beste middel tegen gaatjes

Adrianne Blue: De Kus. Een kleine encyclopedie. Prometheus, Amsterdam; 208 blz. - ¿ 25.

De beste sekscolleges in de jaren zeventig kreeg je in Leiden tijdens het tweede studiejaar medicijnen. Elk jaar zag je daar opnieuw dezelfde figuren, die zwijgend en met rode oren 'fysiologisch' filmmateriaal zaten te bekijken dat soms op het randje van pure porno was. Geen mens durfde te lachen. Iedereen was bloedserieus. Aan kussen werd (behalve in de voorspelscènes) evenwel nauwelijks aandacht besteed. Met het nogal pover vertaalde boek 'De Kus' kunnen de alumni uit die tijd alsnog hun schade binnenhalen.

“Op dezelfde dag dat ik voor het eerst een vrouw kuste, rookte ik mijn eerste sigaret”, sprak Arturo Toscanini. “Daarna heb ik nooit meer tijd gehad om te roken.” Behalve deze musicus trekt een bonte stoet antropologen, ethologen, psychoanalytici en gedragskundigen in dit boek voorbij om ons de blijde boodschap van de kus te verkondigen. Hele blikken antieke schrijvers (Sophocles, Plutarchus, Catullus - de Elvis van het oude Rome met zijn platvloerse Latijn - en Ovidius) worden opengetrokken.

Wat was de beste filmkus aller tijden? Volgens een opiniepeiling uit 1992 waren de opwindendste kussen die tussen Clark Gable en Vivian Leigh ('Tomorrow is another day') in 'Gone with the wind' uit 1939. De beroemdste tienerkus heeft Shakespeare bedacht: de kus - die (door hun ouders) verboden werd - van Romeo en Julia. Ze waren dertien jaar.

Misschien heeft de schrijfster wel gedacht het gelijk aan haar kant te krijgen door de lezer te overspoelen met citaten. Langzamerhand begon ik al die citaten evenwel steeds meer te wantrouwen. Mijn achterdocht was compleet toen ik las wat ze van Freuds oedipuscomplex begrepen heeft: bitter weinig. Het beste is geloof ik om het boek maar te beschouwen als een uit de hand gelopen grap.

De kern van haar betoog luidt dat we als mens een zekere hoeveelheid kussen nodig hebben om ons goed te voelen, op dezelfde manier als een baby zijn vaste dosis zuigen nodig heeft. Met kussen maken we endorfinen aan: opiaten die het lichaam zelf produceert. Het kussen geeft net als hardlopen een endorfinen-kick. “De kus van je moeder kan dezelfde chemische reactie oproepen als hardlopen en verliefd worden, twee zeer verslavende middelen”, zegt Blue.

Bovendien zouden kussen door toegenomen speeksel cariës tegengaan. Kauwgum kauwen of een stevige appel bijten, stimuleren desnoods ook wel speekselvloed, maar elke dag kussen is het beste middel tegen gaatjes, poneert de schrijfster opgetogen. Kussen is het delen van elkaars speeksel, las ik ergens. Maar dat je van al dat gezoen behoorlijk ziek kunt worden, niet. In de geneeskundige handboeken wordt de ziekte van Pfeiffer om die reden ook wel kissing disease genoemd.

Laten we 'De Kus' maar als een kolderiek hilarisch boek beschouwen dat ons het zo gehoopte lentegevoel dichterbij zal brengen. Persoonlijk geef ik de voorkeur aan een steelse kus op zonnig bankje in Kew Gardens, niet vaker dan één keer per jaar. Anderen prefereren misschien de grote vlezige lippen van Mick Jagger met diens grote mond als van een rundervagijn. Of een kus van de veelgeplaagde Ed Nijpels met pruimenmond. Of de ultradunne lippen van Greta Garbo. Wat maakt het allemaal uit. Alles is immers projectie: “De kusbaarheid zit grotendeels in de geest van de beschouwer.” Alweer zo'n citaat.

In de film 'Gone with the wind' zegt Rhett Butler tegen Scarlett O'Hara als hij naar het slagveld vertrekt: “Er is een soldaat van het Zuiden die van je wil houden, die de herinnering aan jouw kussen met zich mee wil nemen naar het slagveld. Je hoeft niet van me te houden. Scarlett, maar kus me, kus me.” In soapseries doen ze op dat moment hun ogen even dicht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden