null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

Klassiek & zoPeter van der Lint

Eindelijk komen er sancties tegen de muzikale paladijnen van Poetin

Peter van der Lint

Deze column stond twee dagen terug al in de steigers. Die zou gaan over de heugelijke dag waarop in de cultuurwereld alle coronamaatregelen werden opgeheven. Ik hoorde in mijn omgeving deze 25ste februari al aangeduid worden als ‘bevrijdingsdag’. Maar uiteraard zou het op een dag als vandaag totaal ongepast zijn om in zulke termen te spreken.

En dus verdween die column in de digitale prullenbak, omdat ik hier vandaag mijn woede en onmacht wil ventileren over Vladimir de Verschrikkelijke. In een column over klassieke muziek? Zeker. Muziek en politiek kunnen we allang niet meer los zien van elkaar, wat anderen ook steevast blijven beweren. Inmiddels zijn zware sancties afgekondigd tegen de kliek van oligarchen rondom Poetin.

Maar wordt het niet eens tijd om het serieus over hele andere oligarchen rondom de Russische dictator te hebben? Want waar blijven de sancties tegen de muzikale vrienden van Poetin? En dan vooral tegen de allergrootste Poetin-paladijn, maestro Valery Gergjev. Die vond onverbloemde steun aan het regime in Rusland nooit een probleem. In kwesties rondom Georgië, de Krim en Syrië koos hij onvoorwaardelijk partij voor Poetin.

Vanavond zou Gergjev de Wiener Philharmoniker dirigeren in de Carnegie Hall in New York. In het hol van de leeuw dus. Samen met pianist Denis Matsuev, nog zo’n onverholen Poetin-adept. Er was in New York donderdag al snel protest tegen dit concert, maar het orkest en de concertzaal bleven in eerste instantie volhouden dat muziek iets anders is dan politiek.

De gebruikelijke bla-bla bleek onhoudbaar

Maar die gebruikelijke bla-bla-bla bleek onhoudbaar. Donderdagnacht werd bekend dat beiden zich uit de prestigieuze concerten hebben teruggetrokken. Gergjev zal vervangen worden door Yannick Nézet-Séguin, die ooit – saillant detail – Gergjev bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest opvolgde als chef-dirigent.

Gergjev, de muzikale politicus, speelde in 2008 al een dubieuze rol toen Rusland in Georgië de gebieden Abchazië en Zuid-Ossetië binnenviel en er zelfstandige deelrepublieken van maakte. Hij ondertekende later een steunbetuiging voor de inval op de Krim, en deed of zijn neus bloedde toen Poetin met de wet tegen homopropaganda kwam. Dat Gergjev intussen als leider van het Mariinsky Theater in Sint Petersburg steeds geld en nieuwe mandaten van Poetin kreeg voor zijn operahuizen, was het loon voor die steun.

In Rotterdam, waar burgemeester Aboutaleb donderdag op het stadhuis de Oekraïense vlag liet hijsen, zullen ze aardig in de rats zitten. Gergjev heeft er nog altijd zijn Gergjev Festival. In 2013 reageerde Gergjev in Rotterdam op de omstreden homowet, die de maestro doodgemoedereerd verdedigde als noodzakelijke bescherming van kinderen tegen pedofielen. Je moet maar durven.

Het Rotterdamse orkest reageerde destijds halfhartig en nam geen afstand van Gergjevs debiele uitspraken. Op 15 september begint het zoveelste Gergjev Festival. Boycotten, is mijn advies. In een stad waar de Oekraïense vlag uit solidariteit wordt gehesen is geen plek voor mensen als Gergjev, ook al kunnen ze nog zo goed dirigeren. Vrijdagmiddag kwam het Rotterdams Philharmonisch inderdaad met de mededeling dat ze de samenwerking met Gergjev opzeggen als hij zich niet uitspreekt tegen de oorlog. Einde Gergjev Festival dus.

De burgemeester van Milaan nam daarin het voortouw, en heeft donderdag het Teatro alla Scala opdracht gegeven Gergjev te ontslaan, als die niet met een sterke veroordeling van de inval in de Oekraïne komt. Op 23 februari ging in de Scala een productie van Tsjaikovski’s Pique Dame in première. Gergjev dirigeerde. In maart staan nog vier voorstellingen op de rol. Die zullen geheid zonder de maestro plaatsvinden, want Poetin openlijk afvallen, dat zal Gergjev nooit doen.

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees zijn columns hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden