Boekrecensie Jeugdboek

Eindelijk is er een sterke vertaling van Pinokkio

Het Pinokkio-verhaal uit 1883 nu gevarieerd vertaald met expressieve, cartooneske illustraties.

Dat zijn neus groeit als hij liegt, weet iedereen, terwijl dat niet eens zo’n belangrijk detail is uit ‘De avonturen van Pinokkio’: het gebeurt maar twee keer. Het wereldberoemde meesterwerk van Italiaan Carlo Collodi uit 1883 werd ontelbaar vaak voor kinderen ingekort en bewerkt (en beeldbepalend verfilmd door Disney). Maar nu is er een sterke, integrale vertaling van Pietha de Voogd van de originele tekst.

Het boek is fraai uitgegeven met linnen rug, ruim 120 expressieve, cartooneske kleuren­illus­traties en een klassieke lay-out in twee kolommen, die is geïnspireerd op de vormgeving van de Giornale per i Bambini (Kinderkrant), waarin de verhalen aanvankelijk als feuilleton verschenen.

Voorleesboek

Een doordachte uitgave dus, die recht doet aan de cultuurhistorische en literaire waarde van ‘Pinokkio’. Maar zijn de verhalen in de oorspronkelijke vorm nog te pruimen voor moder­ne (jonge) lezers?

Ja, al leent het boek zich voor kinderen vooral als voorleesboek, omdat De Voogd haar vocabulaire niet heeft aangepast op ‘het veronderstelde niveau van kinderen’. Het taalgebruik van Collodi, verantwoordt ze in haar boeiende nawoord, is bijzonder gevarieerd. Met plezier gebruikt De Voogd daarom bijna vergeten woorden – met een smakelijk, soms komisch effect – die toelichting van voorlezers kunnen gebruiken: gebenezijd (gezegend), fiebelefors (overhaast), drenzen (dreinen).

Toch zijn de spannende, sprookjesachtige, maar vooral vermakelijke belevenissen van de eigengereide Pinokkio prima te volgen. De levende marionet-zonder-touwtjes, gefabriceerd door de arme Gepetto, wil niet braaf naar school. Hij trekt de wereld in en wordt bedrogen, opgesloten, verandert in een ezel en kijkt de dood meer dan eens in de ogen – zoet zijn de verhalen allerminst.

Er duiken memorabele personages op, zoals het ongure duo Vos en Kat en een monsterhaai met een bek waar ‘makkelijk een hele trein met locomotief en al doorheen kan rijden’. De fee met blauw haar helpt en vergeeft Pinokkio steeds, maar hij is hardleers. Als hij uiteindelijk toch een deugdzame jongen wordt, is zijn beloning groot: een hereniging met Gepetto en een lijf van vlees en bloed.

De moraal ligt er duimendik bovenop, maar het boek is levendig, humoristisch en grimmig genoeg om dat op de koop toe te nemen.

Carlo Collodi
De avonturen van Pinokkio
Vert. Pietha de Voogd, lll. Sjaak Rood
Novecento; 175 blz. € 25,50
Vanaf 8 jaar.

Bas Maliepaard (1982) bespreekt vanaf zijn 23ste jeugdboeken voor Trouw (die natuurlijk ook door volwassenen mogen worden gelezen). 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden