Milly Scott, de winnares van het Nationale Songfestival wijst voor op het scorebord aan dat ze eerste is geworden met het liedje 'Fernando & Filippo'.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Milly Scott, de winnares van het Nationale Songfestival wijst voor op het scorebord aan dat ze eerste is geworden met het liedje 'Fernando & Filippo'.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Déjà vuPaul van der Steen

Eerste zwarte zangeres op Songfestival verdiende beter dan ‘Tong-tiki-tong’

Udo Jürgens won voor Oostenrijk “met zijn vaatdoekachtige-sentimentele en volstrekt van iedere oorspronkelijkheid gespeende Merci Chérie”. Milly Scott haalde slechts twee punten en werd vijftiende “met haar hoeperdepoep op de stoep zittende Fernando & Filippo”. Nee, de tv-recensent van het katholieke dagblad De Tijd had niet erg genoten van het Eurovisiesongfestival van 1966 vanuit Luxemburg. Laat staan dat hij een woord vuil maakte aan het baanbrekende van Scotts optreden. Ze was geboren in Nederland, maar kind van Surinaamse ouders en de eerste zwarte zangeres op het liedjesconcours.

Volgende week treedt de uit hetzelfde Zuid-Amerikaanse land afkomstige Jeangu Macrooy in haar voetsporen tijdens de finale van het Eurovisiesongfestival in Rotterdam. Ook hij heeft een primeur. Een deel van zijn lied zingt hij in het Sranantongo, een in Suriname gesproken taal.

‘Een enorme eer’

Scott stond in 1966 zelf even stil bij haar afkomst na het winnen van de ­nationale voorronde: “Ik vind het een enorme eer dat ik als West-Indische Nederland mag vertegenwoordigen”. In een interview met Trouw gaf de als Marion Henriëtte Louise Molly in Den Helder ter wereld gekomen zangeres aan dat ze niet erg bezig was met eventuele discriminatie: “Misschien zeggen de buren hier wel: O, die negerin woont daar op de hoek, maar dat weet ik niet en het kan me ook niks schelen.” Vlak voor de uitzending van een Vara-tv-special onder de titel Scott in de roos vertelde Max Woiski sr. (zelf bekend van de hit Bruine bonen met rijst) in Het Vrije Volk dat Scott heel emotioneel reageerde op zijn felicitatie na haar winst in Nederland: “Ze stond te huilen aan de telefoon, omdat ik de eerste Surinamer was die haar opbelde”.

Maar het ging in de Nederlandse media toch meer over Scotts jurken, haar met hulp van een danseres ingestudeerde pasjes, de lastig af te dalen showtrap in Luxemburg en de kwaliteit van haar lied. Dat bestond uit zinnen als: ‘Fernando, Fernando, gitarist uit Santiago / Speelt de hele avond solo / En rijdt dan nog naar San Antonio’.

Alleen een punt van Engeland en Ierland

Tekstschrijver Gerrit den Braber was er zelf tevreden over, al schreef hij het vlak voor de deadline: “Ik had al een tekst, maar die voldeed niet. Ik ben heel vroeg mijn bed uitgekomen om iets nieuws te bedenken.” Eén krant had het echter over “een lor”, een ander dagblad over “een erbarmelijk liedje”. De Volkskrant schreef dat Scott als jazzzangeres “met grote ­vitaliteit” nog iets wist te maken van “een door en door conventioneel liedje”. Twee Mexicaans uitgedoste mannen met gitaren verbeeldden de bezongen heren.

Scott had inderdaad beter verdiend dan Fernando & Filippo (Tong-tiki-tong). De op dat moment 32-jarige artieste kon bogen op dertien jaar ervaring. Ze was in 1953 gedebuteerd in de theatershow van Toon Hermans, had gespeeld met talrijke combo’s en orkesten, en opgetreden in veelbekeken tv-programma’s als die van Johnny Kraaijkamp en Rijk de Gooyer, van Willy en Willeke Alberti en het satirische Zo is het toevallig ook nog eens een keer. Bovendien had ze vijf jaar in Zweden gewerkt, waar de Amerikaanse trompettist/orkestleider Quincy Jones zo onder de indruk was van haar talent dat hij haar uitnodigde om naar de VS te komen. Scott sloeg dat aanbod af. ­Jones werd later groot als producer van onder anderen Frank Sinatra en Michael Jackson.

Dat ze tijdens het Eurovisiesongfestival alleen een punt van Engeland en Ierland kreeg, weet Scott achteraf aan bewust dan wel onbewust racisme. Veel landen waren nog niet gewend aan mensen van kleur. Udo Jürgens bood wel enige troost. Hij kwam na ­afloop even naast haar zitten en prees Scott als groot artieste.

Paul van der Steen bekijkt wekelijks het nieuws door een historische bril.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden