Review

Eenzame dochter van een foute smeris

Als je een boek leest, denk je in de regel niet steeds aan hetgenre waar je mee van doen hebt. Dat wijst zich vanzelf. Maar bijhet lezen van 'De Ultra's' van de Ierse schrijver Eoin McNameewas dat anders. Er stond nadrukkelijk 'roman' op het omslag,terwijl ik me geen moment aan de indruk kon onttrekken dat ik eenechte thriller aan het lezen was. Zodat ik me al snel net zoontheemd voelde als de spionnen en agenten uit het boek.

Het begint allemaal met een ontploffing in de omgeving vanBelfast. Er wordt een busje met muzikanten opgeblazen en hetbelangrijkste slachtoffer lijkt de Engelse spion Robert Nairac.Lijkt, want er zijn geen sporen van hem teruggevonden. Hetprofiel van de daders is vaag. Rebellen of toch leden van deBritse geheime dienst?

De hoofdfiguur, Blair Agnew, heeft een drankprobleem, isgescheiden en vader van een puberdochter die aan anorexia lijdt.Terwijl je gaandeweg een steeds completer beeld krijgt van demysterieuze Nairac blijft Agnew als foute smeris eenclichéfiguur.

Het enige personage dat wel erg veel aandacht krijgt voor eenbijrol in een thriller is de dochter. Lorna woont soms bij Agnewin diens stacaravan aan de kust en noteert alles wat ze hoort enziet.

Ondertussen lijkt niemand van de betrokken agenten te wetenwaar hij precies mee bezig is. Zelfs de hoogste baas blijktslechts een pion in een groter spel waarin maar één wet geldt:hoe verwarring te stichten onder de bevolking en binnen deverschillende milities.

En zo verandert het boek van een conventionele thriller in eenaangrijpende roman over wantrouwen, verraad en doodsangst.Sleutel tot de ontknoping is het dagboek van Lorna, dattevoorschijn komt als zijzelf een einde aan haar leven heeftgemaakt.

Niet het verhaal van de aanslag of de situatie inNoord-Ierland, maar Lorna's observaties laten de lezer inverwarring achter. McNamee laat zien hoe de diepste angsten entrauma's in een mensenleven met niemand te delen zijn.

Zo gelezen worden de agenten opeens bijfiguren in het levenvan een stoer maar bangig pubermeisje dat alles wat voor haarwezenlijk is, verbergt als een geheim: “Misschien is dat debetekenis van het woord ultra. Dat je ultra geheim bent en nikslaat blijken hoe dan ook. Dat ze kijken en kijken en kijken maarze kunnen je niet vinden Dat je grote kleren moet dragen omjezelf te verbergen. Dat je water moet drinken en nog meer waterom jezelf te vullen en jezelf schoon te maken brandschoon vanbinnen. Dat je je haar voor je gezicht laat hangen om jezelf teverbergen. Dat je jezelf verbergt dat je jezelf verbergt.“

Het einde is adembenemend. Toen ik het boek uit had, wilde ikhet meteen opnieuw lezen, maar dan uitsluitend door de ogen vandat kind dat de verknipte wereld waarin ze leeft eenvoudigwegniet trekken kan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden