Review

Een winkel met een wave

Onlangs werd in New York de eerste van drie Prada-winkels geopend die Rem Koolhaas en zijn bureau hebben ontworpen voor het modeconcern. Maar de winkel in SoHo is niet zomaar een winkel, het is het Prada New York Epicenter.

Het lijkt te ironisch voor woorden. Drie maanden na 11september, de dag waarop de Amerikaanse economie een genadeloze klap kreeg, opende het chique concern Prada met veel tamtam een vlaggenschipwinkel in SoHo die ruim 40 miljoen dollar heeft gekost en nog geen 2 kilometer van Ground Zero is verwijderd.

Maar het paradepaardje in New York is niet de zoveelste winkel die simpelweg schoenen, kleding en tassen verkoopt. Het bedrijf is toe aan bezinning en tracht met vier groots opgezette winkels een nieuwe interactie met het publiek aan te gaan. De andere drie filialen zijn gepland voor Beverly Hills, San Francisco en Tokio (de laatste wordt ontworpen door de Zwitserse architecten Herzog & de Meuron). Miuccia Prada en echtgenoot Patrizio Bertelli klopten in mei 1999 onverwacht aan bij Koolhaas' Rotterdamse Office for Metropolitan Architecture (OMA) en vroegen de befaamde architect en denker met suggesties te komen voor een winkel waarin de bestaande (eenrichtingsverkeer-)relatie tussen modemerk en consument wordt herzien. Zo ontstond het idee van 'epicentra', plekken waar ruimte is voor creativiteit, verandering en experiment. Daarbij zijn de winkels nadrukkelijk locatiegebonden. Ole Scheeren, de OMA-architect die het project samen met Koolhaas leidde: ,,Hier in SoHo, waar commercie meer en meer ruimte inneemt, zagen wij een kans om juist ruimte terug te geven aan het publiek.''

Ultieme luxe

Dat mag wat hoogdravend klinken, wie de winkel aan Broadway binnenstapt ziet onmiddellijk dat Prada meer te bieden heeft dan mooie producten. De ultieme luxe in een dichtbevolkte stad als New York is immers ruimte. Dat idee is radicaal uitgevoerd in het auditorium in het midden van de zaak, waar de culturele tak van het bedrijf, de Prada Foundation, optredens en vertoningen zal organiseren. Het auditorium wordt gevormd door de wave, een golfbeweging in de houten vloer die met een elegante zwaai de begane grond met de verdieping eronder verbindt. De ene kant van de golf heeft veel weg van een skateboard-baan of een fantastische glijbaan. Ervan afglijden is niet de bedoeling, maar het komt toch voor dat mensen de steile afdaling niet kunnen weerstaan. Deze ronding kan worden geopend voor een scherm voor video- en filmprojecties. De andere helft van de wave, ertegenover, bestaat uit een trap en een tribune. Daarop staan Prada-schoenen uitgestald en nestelen zich her en der bezoekers. Als je de schoenen aan de kant schuift kunnen er zo'n 200 mensen zitten. Tegenover het publieke karakter van de begane grond staat de intimiteit van de benedenverdieping die ook door middel van een cilindervormige glazen lift te bereiken is. Zelfs in de lift valt te shoppen: een stapel tassen echoot de ontstaansgeschiedenis van Prada in 1913. Op enkele aspecten na, zoals de zwart-wit geblokte vloer die de eerste winkel in Milaan ook had en het vertrouwde Prada-groen dat terugkeert in de verschuifbare wanden, vallen beneden vooral de technische hoogstandjes op die winkelen gemakkelijker, plezieriger en intiemer kunnen maken. De kleedkamers bijvoorbeeld zijn voorzien van een 'magische spiegel' waarmee klanten hun eigen achterkant en vertraagd hun bewegingen kunnen zien. De ruimtes zijn afgeschermd door een glazen wand die afwisselend transparant en ondoorzichtig kan worden gemaakt. Met een druk op de knop kan een wachtende metgezel buiten meekijken. Mobiele platte beeldschermen, die her en der liggen of zelfs aan knaapjes tussen kledingstukken opduiken, vertonen thans doorlopend videobeelden maar kunnen binnenkort ook worden gebruikt door verkopers die de inventaris willen bekijken zonder van de zijde van hun klant te wijken. Maar, benadrukt Scheeren, ook de technologie is onderdeel van het experiment. De winkel functioneert prima zonder en niemand hoeft ze te gebruiken. Gelukkig maar, want afgelopen week haperde de lift en lag het computernetwerk al een keer plat. Zullen de futuristische snufjes snel genoeg hun waarde wel of niet bewijzen, het experiment met de functies van de ruimte is natuurlijk het meest intrigerend.

Bijna gezellig

Kan een winkel werkelijk meer zijn dan een winkel? Als Schee ren zich vooraf ergens zorgen over maakte dan is het wel dit sociale aspect. Maar al tijdens de bouw zag hij dat het auditorium een belangrijke spilfunctie kreeg. ,,Ik zag de bouwvakkers er zich verzamelen voor hun lunch. Dat stelde me wel gerust.'' De wave is na de eerste weken beslist het meest verrassende en geslaagde onderdeel van de winkel. Op een drukke zaterdagmiddag klauteren nieuwsgierige Newyorkers, fashion slaves en toeristen op gympen de trap op en af en nemen uiteindelijk bijna allemaal wel even plaats tussen de schoenen. Hier en daar beginnen mensen lacherig gesprekjes met elkaar. Hoe raar dat ook mag klinken voor een winkel waar je flink moet zoeken naar een kledingstuk goedkoper dan 100 dollar, op deze plek hangt een sfeer die je bijna gezellig zou kunnen noemen. Je kunt je hier prima evenementen voorstellen waarbij Prada zelfs even 'verdwijnt': de hangende metalen installaties waarin nu jurken, truitjes en schoenen prijken, zijn bevestigd aan plafondrails en kunnen in een handomdraai in een hoek van het pand worden verzameld. Dit is wat Prada beoogde. Een van de vragen die OMA werd gesteld was: hoe kun je dure waren zo presenteren dat ze toegankelijk blijven? Scheeren: ,, Wij wilden eerder een openbaar marktplein dan een museum creëren.'' Dat maakt de winkel in SoHo zelfs voor mensen zonder dikke portemonnee tot een vrolijke bestemming. De ruimte is met zoveel plezier in schoonheid en techniek ingericht dat je nauwelijks een grijns kunt onderdrukken wanneer je erdoorheen loopt. En zo'n plek kon het zuidelijk deel van Manhattan hoe dan ook na 11 september wel gebruiken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden