Ruth Vega Fernandez (links) en Adèle Haenel. Beeld Estelle Hanania
Ruth Vega Fernandez (links) en Adèle Haenel.Beeld Estelle Hanania

TheaterrecensieHolland Festival

Een vijver vol taboes en onmacht, vermengd met de warme vertrouwdheid van familie

L’Etang
Concept, regie, scenografie, dramaturgie: Gisèle Vienne
Spel: Adèle Haenel en Ruth Vega Fernandez
★★★★★

Jowi Schmitz

Hij wil hier niet zijn, zegt Fritz. Een klein jongetje op een wild feest, weggevlucht voor de harde muziek. Er zijn broers en zussen die hem zoeken, bange kinderen, opgewonden kinderen. ‘Ik haal papa erbij!’ roept zusje Klara als Fritz zegt dat ze lelijk is. Fritz lacht nog, maar dan dreigt Klara met hun moeder. De lach van het jongetje verdwijnt in een angstige kromme rug. De muziek zwelt aan, het licht verandert, er valt een drankje om. Dan is het moment voorbij, Fritz lacht weer.

De Frans-Oostenrijkse theatermaakster Gisèle Vienne is ‘associate artist’ van het Holland Festival, dus is er meer van haar werk te zien in Amsterdam, nog tot het einde van deze maand. Het is werk om voor op pad te gaan. Een fascinerende mix van theater, dans en poppentheater. Werk dat zich slecht laat streamen; je moet erbij zijn, om het in te ademen.

L’Etang, oftewel ‘De vijver’, is gebaseerd op Der Teich, een toneeltekst van de Zwiter Robert Walser uit 1902. Het is een tekst van maar twintig bladzijdes, misschien zelfs nooit bedoeld voor het toneel. In het verhaal doet Fritz alsof hij zich gaat verdrinken in de vijver in de hoop dat zijn ouders meer van hem gaan houden. Of misschien wel: dat ze dan eindelijk van hem gaan houden. In het origineel slaagt zijn truc; zijn moeder belooft hartstochtelijk dat nu alles goedkomt.

Vienne heeft veel talen tot haar beschikking

In de wereld van Vienne zijn dat slechts woorden. Als poppenspeelster, choreografe en dramaturg heeft Vienne veel meer talen tot haar beschikking – en ze gebruikt ze allemaal.

Vienne toont in L’Etang een wereld van taboes en onmacht, vermengd met die warme vertrouwdheid van familie. Een kind dat even de regie naar zich toetrekt – en haar meteen weer verliest.

Toch is dit geen voorstelling die je platgeslagen naar buiten doet wankelen. Want zij is behalve gruwelijk, ook sierlijk en zo knap gespeeld. Tegenover Ruth Vega Fernandez staat César-winnaar Adèle Haenel (Portrait de la jeune fille au feu), zij neemt alle kinderen voor haar rekening. Dat doet ze door verschillende stemmen te laten horen, hoog en opgewonden (Klara), benepen (broer Paul), of zichzelf overschreeuwend, dat is Fritz. Haar lichaam lijkt los van die stemmen te bestaan. Zoals een poppenspeler ook de emoties alleen laat horen en niet toont.

L’Etang is theater dat in lagen voorbij rolt, een verhaal als een compositie, een choreografie voor licht, lichaam en geluid. Steeds zie je nieuwe lagen, en die zijn heus niet altijd perfect, maar wel altijd spannend. Soms raakt het vertraagde lopen, het strekken van een arm, soms is het een kreun of een zin die de aandacht grijpt. En soms valt alles samen.

L’Etang is nog te zien t/m 8 juni, ITA Amsterdam, hollandfestival.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden