TaalPeter-Arno Coppen

Een tekst eindigen met ‘ik’ is veel onbescheidener dan ermee te beginnen

Opvallend veel ­lezers reageerden op de ontmaskering van de regel dat je een tekst niet mag beginnen met ‘ik’ omdat dit onbescheiden zou zijn.

Taalkundig is dit nergens op gebaseerd. Sterker nog: ik kan glashard aantonen dat het veel onbescheidener is om een zin of tekst te eindigen met ‘ik’ dan ermee te beginnen. Neem de zin ‘Ik ben iemand die niet graag op de voorgrond staat’. De enige manier waarop je ­alleen door omzetting ‘ik’ van de eerste plaats af kunt krijgen is: ‘Iemand die niet graag op de voorgrond staat ben ik’. In welke zin krijgt ‘ik’ meer ­nadruk? Let op, dit is geen kwestie van opvatting, je kunt het objectief vaststellen. Vooraan kun je ‘ik’ gemakkelijk reduceren tot ‘’k’. Achteraan kan dat niet. Conclusie: achteraan ligt meer nadruk.

De normale volgorde in een zin is onderwerp, persoonsvorm, bepalingen, voorwerpen, eventuele richtings- of resultaatbepalingen, eventuele andere werkwoorden. Bijvoorbeeld: ‘Ik zat gisteravond om acht uur een boek te lezen’. Probeert u deze zin eens normaal, vloeiend en zonder klemtonen uit te spreken. Op welk woord ligt dan toch een beetje nadruk? Antwoord: op ‘boek’. Woorden die verderop in de zin staan, bevatten vaak ‘nieuwe informatie’ en krijgen dus meer nadruk.

Waarom zijn mensen dan toch zo overtuigd van die regel? Ik denk dat een van oorsprong kinderlijke angst om op te vallen of onbewust fout over te komen ertoe leidt dat mensen tot op hoge leeftijd ten diepste overtuigd blijven door dat morele appel. De enigen die dat nog met kracht van argumenten kunnen rechtzetten zijn verstandige en deskundige columnisten. Zoals ik.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden